مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع
مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع

نحوه پروپوزال نویسی(دوره مقدماتی)

 

How to choose Research Topics

انتخاب مـوضوع پژوهـش

 

معیارهای انتخاب عنوان

1.  ضرورت

2.  مناسبت

3.  احتمال موفقیت

4.  تاثیر نهایی حاصل از پیامدهای پژوهش

 

Should we do it?

 

1.  مقوله های اخلاقی و وجدانی (پذیرش از نظر اخلاقـی)

 

2.  کفایت و کارایی اطلاعات موجود

 

Why should we do it?

1.  تمرکز بر نیاز ها و دغدغه های جامعه

 

2.  ابعـاد و شدت  مسأله

 

Can we do it?

1.  تـوانایی -  زیر ساخت و منابع گروه پژوهشگر

 

 

2.  هزینه پروژه تا چه حد قابل قبول است (توجیه اقتصادی)

 

What does the stakeholder get out of it?

 

1.  احتمال بکارگـیری نتایج پژوهـش

 

2.  کمک به ارتـقا. سـلامت جامعه

 

خصوصیات یک عنوان خوب:

•   کلمات کوتاه ورسا و یک زبان

•   عبارات گویا

•   کلمات مناسب

•   سوالی نباشد

•   زمان ومکان در مطالعات اپیدمیولوژیک

•   عنوان براساس روش کار

 

معیار ها:

1.  مقوله های اخلاقی و وجدانی

2.  ( پذیرش از نظر اخلاقـی)

3.  کفایت و کارایی اطلاعات موجود

4.  تمرکز بر نیاز ها و دغدغه های جامعه

5.  ابعـاد و شدت  مسدله

6.  تـوانایی -  زیر ساخت و منابع گروه پژوهشگر

7.  هزینه پروژه تا جه حد قابل قبول است(توجیه اقتصادی)

8.  احتمال بکارگـیری نتایج پژوهـش

9.  کمک به ارتـقاء سـلامت جامعه

تحقـیـق یعـنی  . . . . ؟

 

  هر گـونه تلاش جهت درک مجهولات و گسـترش دایــره معـلـومـات .

  جمـع آوری ، بررســی  و  تفـســیر نظام  یافــته داده ها  به منـظور پاسـخ به یک پرســش یا حل یک مشـکل خاص .

 

انواع تحـقیق:

دیدگاه اول :

 

1.  تحقیـق بنیـادی

2.  تحقیـق کاربـردی

3.  تحقیـق بنیـادی-کاربردی

 

دیدگاه دوم :

 

1.  تحقیـق قیـاســی

2.  تحقیـق اســتقرایـی

Protocol      منشور تحقیق

 

بـیــــــــــــــــان مســـــــــــــــــــــئله

Design of Epidemiological studies

انواع مطالعات اپیدمیولوژیک

 

 

  1. Observational مشاهده ای
  2. Descriptive         توصیفی
  3. Case Report            گزارش مورد
  4. Case Series            سری موارد
  5. Cross-Sectional            مقطعی
  6. Analytical        تحلیلی
  7. Cross-Sectional            مقطعی
  8. Case-Control            مورد-شاهدی
  9. Cohort            همگروهی
  10. Interventional مداخله ای
  11. Clinical Trials بر روی انسان))       کارآزمایی بالینی
  12. Laboratory Studies       آزمایشگاهی

 

مزایا و معایب

مزایا: سهولت اجرا, هزینه کمتر, صرف وقت  کمتر, سریع الاجرا, برای یک معلول خاص چند عامل خطرسنجیده می شود. جهت بیماریهای نادر

معایب:  چون عامل خطر در گذشته رخ داده , از کنترل محقق خارج است و لذا دقت اطلاعات جمع آوری شده مطلوب نخواهد بود

 

 

 

 

 

تحقیق موفق:

دارا بودن اهداف مشخص و قابل دسترس

داشتن بیان مسـئله روشن و مستدل

برنامه ریزی دقیق و منسجم جهت دستیابی به اهداف به آسانی

جمع آوری اطلاعات دقیق و لازم جهت نیل به اهداف

عدم  تعصب در تمام مراحل تحقیق

نتیجه گیری منطقی فقط بر اساس نتایج

 

Statement of the problem

and

literature review

بیان مسئله
statement  of  the  problem

1.  از بخش های مهم و زیر بنایی برای نگارش پیش نویس طرح تحقیقاتی بیان مسئله است که ضمن آشنا کردن خواننده با موضوع تحقیق در روشن نمودن مراحل بعدی پژوهش مثل اهداف وروش ها تاثیر زیادی دارد

2.  در این بخش محقق فواید ناشی از تحقیق را به روشنی توضیح میدهد و ایده تحقیق را توجیه می کند تا ضرورت آن احساس و اهمیت آن آشکار شود

3.  اولین بخش از پیش نویس طرح که ما را با کلیات مسئله و نحوه بررسی آن آشنا می کند

4.  در ارائه بهتر طرح به مسئولین و تامین کنندگان بودجه و توجیه آنها موثر است

5.  به زبان ساده و غیر تخصصی نوشته شود

 

 

هدف از نوشتن بیان مسئله توجیه افراد زیر است:

1- خود محقق

2- همکاران طرح

3- خوانندگان

4- مسئولین و تامین کنندگان بودجه

 

خوب دانستن مسئله خود بخشی از حل مسئله است .

یک  کار برد مهم بیان مسئله استفاده از آن در نوشتن گزارش تحقیق و مقاله است

به دلیل اهمیت بیان مسئله باید بدانیم چگونه نوشته شود و چه نکاتی باید رعایت شود.

نکات مهم در نوشتن بیان مسئله:

1- تعریف مشکل ( توضیح مسئله)

2- ذکر وسعت مسئله در ایران و جهان با ارایه آمار واطلاعات

3- ذکر اهمیت تحقیق در مورد مسئله

4- نحوه برخورد با مشکل، راه حل ها و خدمات موجود (وضع موجود)

5- عواض ناشی از تداوم این شکل

6- ذکر عوامل مؤثر به موضوع

7- تناقص های موجود و نارسایی ها در صورت وجود

8- توضیح بیشتر عنوان طرح ( در این تحقیق چه کاری انجام می دهید)

9- اشاره به موضع دولت و مسئولان

10- فواید ناشی از اجرای طرح

هفت بند اول حتی الامکان دارای منبع باشد ( ذکر شماره منبع)

 

گاهی هدف نهایی پژوهش را در قالب چند جمله در پایان بیان مسئله می آورند.

 

نمودارعلیتی:

  مجموعه ای از جزایر علت و معلولی که از طریق  پیکانهایی که جهت و نوع رابطه را مشخص می کند به هم وصل شده اند.

 

برای نوشتن بیان مسئله چگونه عمل کنیم:

مرحله اول:  ضرورت ( تعریف مسئله- وضعیت موجود- تحقیقات فعلی)

مرحله دوم:  یک شمائی از تحقیق خود را مشخص می کنیم

مرحله سوم:  نتایج بدست آمده چه فایده ای،  دارند.

حجم: 1-2 صفحه ( 1000 کلمه)

 

تعریف واژه ها:

  بعد از بیان مسئله باید واژه های مهم را بطور علمی و عملی تعریف کرد.( واژه هایی که در عنوان یا بیان مسئله بکار برده شده اند و احتیاج به تعریف دارند).

  ممکن است کاربرد یک اصطلاح در تحقیق با معنای علمی آن کاملاً مطابقت نداشته باشد در این صورت معنا و کاربردی که محقق از آن انتظاردارد به صورت « تعریف عملی» بیان می شود. واژه هایی که معمولاً نیاز به تعریف دارند.

اگر واژه های که بکار می بریم عیناً در کتاب های رفرانس آمده اولین بار آن

را کامل می نوسیم و بعد می توان اختصار آن را (Abbreviation) بکار برد.

 

بررسی متون literature  review:

1.  پژوهشگرباید بداند چه مدارکی در زمینه تحقیق وجود دارد وچه کارهایی تاکنون انجام شده است

2.  مرور متون به معنی مطالعه وسیع ، کامل و منظم کلیه نوشتارهای چاپ شده در باره موضوع پژوهش می باشد و همچنین باید نقاط قوت و ضعف هر مقاله مورد توجه قرار گیرد

3.  بررسی متون می تواند شامل استفاده از عقاید ، مشاهدات افراد ، منابع آماری  ، اطلاعات موسسات و سازمانهای معتبر مثل wHO و آثار مکتوب در نشریات و کتب معتبر باشد

 

دلایل اهمیت بررسی متون:

1- ممانعت از دو بار کاری در انجام پژوهش

2- درک بهتراز وسعت مساله

3- آشنایی با مشکلات احتمالی و راه حل های پیشنهادی

4- استفاده از روش های دیگران

5- تامین دلایل کافی برای دیگران جهت همکاری وپشتیبانی

6- استفاده برای نوشتن بیان مسئله ، گزارش تحقیق ( مقدمه و بحث ) و مقاله

 

در بررسی متون باید به دونکته توجه کرد:

الف :  تورش در مرور متون

1- کوچک شمردن اختلاف نظرها و نتایج متفاوت

2- محدودکردن منابع به مقالات موافق نظر نویسنده

3- نتیجه گیری غیر صحیح بر مبنای مطالعات ابتدایی یا تعمیم دادن غلط نتایج

ب : عدم رعایت ملاحظات اخلاقی در مرور متون

 

چه قسمتهایی از یک مقاله آورده می شود:

بعد از انتخاب یک استراتژی مناسب برای جستجو و انتخاب مقاله های معتبر و مرتبط با موضوع از هر مقاله قسمتهای ذیل آورده می شود

  نام محقق

  عنوان مقاله

  نوع مطالعه

  نمونه مورد بررسی

  حجم نمونه

  روش کار و نحوۀ جمع آوری داده ها

  مهم ترین یافته ها

  نقاط قوت و ضعف ( نقد مقاله )

موارد فوق به اضافه کد فهرست نویسی و نام مجله در کارت ایندکس نوشته میشود

 

معیارهای کسب اطلاعات:

‏): جهت استفاده به حد کافی جدید باشد.Time Factor 1. تازگی (

): ارتباط معقول منبع اطلاعاتی با موضوع مورد بحث .Relevance 2. مناسبت (

: تا چه حد بایافته ها و روش های ما قابل قیاس است. (Compatibility) 3. قابل قیاس

4. قابل اعتماد : منابع کسب اطلاعات, روشهای جمع آوری ونتیجه گیری تا چه حد قابل اعتماد است (استفاده از گزارشات پزشکی مجلات یومیه صحیح نیست)

 

منابع مورداستفاده دربررسی متون:

1.  . مجلات خارجی وداخلی (تحقیقاتی , مروری و غیرو)

2.  . کتب

3.  . سایتهای الکترونیکی رایانه ای

4.  Med. Line (Pub Med), Excerpt Medical, Current Contents

5.  . پایان نامه ها

6.  . کتاب شناسی موجود در انتهای مقالات (مروری و غیرو)

7.  . کتابچه خلاصه مقالات کنگره ها و همایش ها

8.  . گزارشات و آمارهای رسمی

9.  . مشاهدات بالینی و گزارشات رسمی

10.          . گزارشات و نتائج بررسی های انجام شده در مناطق خاص

11.          . کارت ایندکس

12.          گزارشات و منابع موجود در انجمن های علمی و سازمانها

 

اهداف و فرضیات و سوالات:

(GOALS اهداف پژوهش (

  اهداف پژوهش مستقیماً از موضوع پژوهش مشتق می شوند

  با ذکر آن حدود کار و مراحل رسیدن به هدف روشن می شود

  زیربنای متدولوژی هر تحقیق با نوشتن اهداف معین می شود

اهداف کلی:

     چیزی است که در انتهای تحقیق به آن خواهیم رسید

  معمولاً در قالب یک جمله رسا و قابل فهم بیان می شود

اهداف ویژه:

  برای رسیدن به هدف کلی  آن را به اجزاء کوچکتر تبدیل می کنیم

  اهداف ویژه نقشه ای است که مسیر رسیدن به هدف کلی را گام به گام مشخص می کند

  مجموعه نتایج اهداف ویژه ما را به هدف کلی پژوهش می رساند

  به صورت عبارت نگاشته شود

  اهداف فرعی

  اهداف کاربردی

 

نکاتی که باید در نوشتن اهداف رعایت شود.

1.  به صورت منطقی بیان شوند.

2.  به صورت عملی و قابل اندازه گیری بیان شوند.

3.  واقع بینانه باشند( قابل دسترسی باشند و مهم ترین عوامل مسئله ساز را شناسائی کند).

4.  روشن و واضح باشند.

5.  با افعال قابل سنجش بیان شوند.

  افعال مناسب: تعیین کردن – مشخص کردن – مقایسه کردن

 افعال نامناسب: درک کردن – فهمیدن – اعتقاد داشتن- بررسی

نکته:

چگونگی نگارش اهداف متأثر از روش تحقیق است از این رو حتی می توان از روش شیوه نگارش اهداف به نوع مطالعه پی برد.
 در نوشتن اهداف مطالعات تحلیلی باید به جهت مطالعه دقت نمود.

فرضیات و سؤالات Hypothesis and Questions

تعریف فرضیه:

 پیش داوری عالمانه ای که رابطه میان دو یا چند متغیر را بیان و از طریق آزمایش علمی صحت و سقم آن تعیین می گردد.

اهداف از نوع توصیفی ( تعیین شاخص توصیفی متغیر)               سؤال
 اهداف از نوع تحلیلی ( تعیین ارتباط بین دو متغیر)                    فرضیه

نکته:

  برای هر هدف توصیفی یک سؤال و برای هر هدف تحلیلی یک فرضیه مطرح می شود.

  تعداد فرضیات و سوالات با تعداد اهداف ویژه باید برابر باشد

انواع فرضیات:

  فرضیه آماری صفر یا خنثی (0H)

 در این نوع فرضیه هر گونه تفاوت یا ارتباط بین متغیرها رد می شود.

  فرضیه تحقیق (H1)

   پیش بینی و جهت گیری محقق را نشان می دهد و به دو دسته تقسیم می شود.

1- فرضیه دو دامنه: جهت گیری ندارد.

2- فرضیه یک دامنه: جهت گیری را در نوع تفاوت بیان می کند.

نکته: وجود هماهنگی بین اهداف ، سؤالات فرضیات، متغیرها ، روش کار ، پرسش نامه و ... ضروری است.

 

Variables متغیرها:

مشخصه یک فرد ، شیئ، یا پدیده که قابل اندازه گیری بوده و بتواند مقادیر مختلفی را بپذیرد.

 

انواع متغیر ها بر اساس خصوصیات متغیر:

انواع متغیر ها(بر اساس خصوصیات متغیر)

1.  متغیر کمی: به صورت عددی قابل اندازه گیری است. متغیر کمی پیوسته مقادیر کسری را هم می پذیرد ولی متغیر کمی گسسته این امکان را ندارد.

2.  متغیر کیفی: این متغیری تنهاکیفیت صفات را بیان می دارد.

 

انواع متغیر ها (از لحاظ نقش و اهداف تحقیق):

1.   متغیر مستقل: متغیری است که محقق تاثیر آن را بر سایر متغیرها مورد سنجش قرار می دهد.

2.   متغیر وابسته: متغیری است که متغیر مستقل بر روی آن اثر می کنند.

3.   متغیر زمینه ای یا دموگرافیک: متغیری است که نه مستقل و نه وابسته است اما در نظر گرفتن آن می تواند مفید باشد، مثل سن،جنس، وضعیت تأهل، شغل، محل سکونت.  

 

4.   متغیر مخدوش کننده: متغیریا متغیرهائی که برروی رابطه علی و معلولی بین دو متغیر تأثیرمی گذارند و باعث جلوه داده شدن قوی تر یا ضعیف تر این رابطه می شود.

 

نقش متغیرها در یک مطالعه متفاوت است. این نقش به طور کامل مربوط به اهداف مطالعه است. به عبارت دیگر این هدف تحقیق است که تعیین می کند یک متغیر چه نقشی دارد.

تعریف متغیر

  تعریف علمی متغیر

   تعریف بر اساس منابع معتبر

  تعریف کاربردی متغیر

   محقق در تحقیق خود متغیر مورد نظر را چگونه تعریف کرده است .

هرچقدر تعریف کاربردی نزدیک به تعریف علمی باشد،سنجش متغیر علمی تر خواهد بود.

 

مقیاس های اندازه گیری متغیرها
 (Scales of Measurements)

 

1- مقیاس اسمی(Nominal Scale):

مقیاسی که تنها به نام گذاری، طبقه بندی مشاهدات می پردازد.

ابتدائی ترین مقیاس است.

غیر از شمردن هیچ کار آماری جهت این مقیاس نمی توان انجام داد.

2- مقیاس رتبه ای (Ordinal Scale):

مقیاسی است که علاوه بر نام گذاری و طبقه بندی مشاهدات  به تعیین رتبه آنها نیز می پردازد.

ارزشی بالاتر از مقیاس اسمی دارد.

تنها مشاهدات را شمرده و تحلیل ریاضی بامشاهدات نمی توان انجام داد.

3- مقیاس فاصله ای(Interval Scale):

علاوه بر نام گذاری، طبقه بندی و تعیین رتبه مشاهدات به تعیین فاصله مقادیر نیز می پردازد.

مبدأ اندازه گیری در این مقیاس...

ارزش این مقیاس....

4- مقیاس نسبی(Ratio Scale):

علاوه بر نام گذاری، طبقه بندی، تعیین رتبه مشاهدات و تعیین فاصله آنها به تعیین نسبت مشاهدات نیز می پردازد.

مبدأ اندازه گیری در این مقیاس...

ارزش این مقیاس...

ویژگی های یک مقیاس خوب:

1.  مناسب باشد (appropriate)

2.  قابل اجرا باشد (practicable)

3.  کاملاً قوی باشد (Sufficiently powerful)

4.  تعریف روشن طبقات (Clearly defined categories)

5.  طبقات کافی (Sufficient categories)

6.  جامع باشد (Comprehensive)

7.  مانع باشد (exclusive)

روش کار

اجزا عمومی متدولوژی در اکثرمطالعات:

  زمان و مکان انجام تحقیق

  تعریف واحد نمونه گیری و اشاره به ریزه کاریهای نمونه گیری

  اشاره به عدد حجم نمونه

  تعیین مشاهده گران و نحوه هماهنگی آنان

اجزای متدولوژی در مطالعات اپیدمیولوژیک:

  زمان و مکان انجام تحقیق

  تعریف واحد نمونه گیری و اشاره به ریزه کاریهای نمونه گیری

  تعیین نوع پرسشنامه و روش اعتبار  و پایایی سنجی و روش جمع آوری آن

  تعیین مشاهده گران و شرح فعالیت و نحوه هماهنگی آنان

اجزای متدولوژی در مطالعات مورد ـ شاهدی:

  تعریف بیماری

  معیارهای قابل قبول بودن گروه مورد

  منابع انتخاب مورد

  تعریف مواجهه و نحوه سنجش آن

  نحوه انتخاب شاهدها

  نحوه هماهنگ سازی

  معیارهای قابل قبول بودن

  منابع شاهدها

اجزای متدولوژی در مطالعات همگروهی:

  تعریف مواجهه

  معیارهای قابل قبول بودن

  منابع انتخاب نمونه ها

  تعریف پیگیری   و پیامد

  تعیین پیگیریهای از دست رفته

مدیریت پروژه تحقیقاتی Research Management

مدیریت پروژه:

  برنامه ریزی اجرائی ( طرح کار)

  سازمان دهی

  راهبری

  پایش

خصوصیات همکاران در انتخاب اعضاءپروژه:

1.  اجرای دستورات )به دستورات دقیقا عمل کنند، خود سر نباشند و اعمال سلیقه نکنند(

2.  دقت عمل

3.  مرخصی ها و زایمان

4.  سلامت جسمی و روحی داشته باشند.

5.  روحیه همکاری

6.  وظیفه شناسی

7.  علاقه بکار

8.  رضایت شغلی

انتخاب اعضاء پروژه از ارکان برنامه کار و تعیین بودجه است.

Pretest and pilot study

تجزیه و تحلیل اطلاعات مطالعه  Pilot

اصلاح طرح کار – بودجه و ... با توجه به نتایج Pilot

 

برنامه ریزیPLANNING:

تعریف: برنامه ریزی شامل تدوین اهداف است وسپس تعیین اقداماتی که مارا به آن هدف می رساند .                                   

مراحل برنامه ریزی:

1.  مرحله نظری

2.  مرحله طراحی مطالعه

3.  مرحله جمع آوری داده ها

4.  مرحله تحلیل داده ها

5.  مرحله انتشار نتایج

  در برنامه ریزی باید مشخص شود هر مرحله :

   1- در چه زمانی انجام می شود

2- به چه امکاناتی نیاز دارد

3- با مسئولیت چه کسی انجام می شود

برنامهریزیاجرائی چیست؟

Gant

طرح کار (جدولGant ):

عبارتست از یک برنامه زمانی که اجزای مختلف یک پروژه  تحقیقاتی و چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر را به روشنی خلاصه می کند و زمان هر مرحله از کار و مدت انجام آن فعالیت را نشان می دهد.

          طرح کار چه امکاناتی به شما می دهد؟

  چه فعالتهای لازم است در کل طرح به انجام برسد و باید  در برنامه ریزی اجرائی و بودجه مدنظر قرار داد

  چه کسانی مسئول چه کارهایی هستند که بتوان طرح کار آنها و شرح وظایفشان را تهیه کرد

  زمان اجرای هر فعالیت چه زمانی است

پایش:

تعیین معیار سنجش عملکرد

سنجش عملکرد در زمان مناسب

تطبیق عملکرد با برنامه

انجام اقدامات اصلاحی

بودجه بندی:

1-هزینه پرسنلی

2- هزینه خدمات قراردادی

3- هزینه وسایل و مواد

    الف ) وسایل غیر مصرفی

    ب) مواد مصرفی

4- هزینه مسافرت

5- سایر هزینه ها

چند توصیه در مورد بودجه:

1.  همه فعالیتها و خدمات هزینه بر را در نظر بگیریم تا بعداً کم نیاوریم.

2.  در پروژه های طولانی تورم را در نظر بگیریم.

3.  از امکانات سایر ارگانها ، سازمانها و ... استفاده کنیم (امانت  هدیه – کرایه)

4.  در صورت امکان با اصلاح  روش کار ( case- control به جای cohort   و ...) تغییر  روش  نمونه گیری ؛ تغییر حجم نمونه؛ بودجه را کاهش دهیم.

5.  سایر هزینه ها فراموش نشود.

6.  برای تعیین تعداد مسافرتها از واحد سفر-نفر استفاده نمایید.

مروری بر آمار توصیفی:

روشهای خلاصه سازی داده ها

•       نمودار

•        جدول

•     شاخصها

•   مرکزی

•   پراکندگی

 

نمودار دایره ای:

متغیرهای کیفی (اسمی – رتبه ای)

 

نمودار ستونی:

•   متغیرهای کیفی

    (اسمی-رتبه ای)

 

نمودار هیستوگرام:

  متغیرهای کمی

  محور عمودی: فراوانی هر گروه

 

انواع جدول:

1.  جدول یک بعدی

2.  جدول دو بعدی

3.  جدول سه بعدی

 

شاخصها:

1.  مرکزی

2.  نما

3.  میانه

4.  میانگین

5.  پراکندگی

6.  دامنه

7.  میانگین انحراف

8.  پراش

9.  انحراف معیار

10.          ضریب تغییرات

میانگین:

         خواص

      محدودیتها

  X=Sxi/N 

 

Outlines

*ارزش هیــچ  عـمـــلی   همـاننــد تحقیق   نیســت.

*سخن اهل دانش اگـر درست باشـد  درمـان واگـر  نادرسـت باشــد درداست .

*دائمــاً کارهـــا را ارزیابـی کنـید تا دریابید  به  جلو حرکت می کنید یا به عقب برمــی گــردید.

 

……………………………………………….

ما را در شبکه های مجازی پیگیری کنید

Web log: https://www.eloquent.persianblog.ir

Web site: WWW.SHIVA.ORQ.IR

Facebook: https://www.facebook.com/shivayie

Telegram Channel joinchat: https://telegram.me/joinchat/By0i-zxyGVUT6JtIYNkx6A

Telegram Channel ID: https://telegram.me/social-works 

Instagram: https://instagram.com/shivamoradi_socialworks

 Email: shiva.moradi@gmail.com


سه‌شنبه ۱۳۸٩/۳/٤ | ۸:٥۸ ‎ق.ظ | شیوا مرادی | نظرات ()

درباره وبلاگ

شیوا مرادی، مددکار اجتماعی و جامعه شناس Facebook▶www.facebook.com/shivayie Web site▶WWW.SHIVA.ORQ.IR Email▶shiva.moradi@gmail.com Channel Telegram🆔▶@social_works
منو وبلاگ
نويسندگان
موضوعات وب
 
طراح قالب
امکانات وب