مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع
مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع

            

پایان نامه ای برای دریافت درجه کارشناسی ارشد((M.A))

 

دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان

   عنوان:

 

مقایسه جهت گیریهای دینی و غیر دینی در سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان سال 1392-1393

چکیده:

 پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه جهت گیری های دینی و غیردینی در سایت های دوست یابی و همسریابی فارسی زبان می پردازد و می کوشد تا گونه ای نوع شناسی از سیستم های فارسی دوست یابی و همسریابی در فضای مجازی ارائه دهد. در این پژوهش به بررسی شبکه های اجتماعی و تاریخچه آنها و تعریفی از این نوع دوست یابی و همسریابی ارائه شده است و با استفاده از روشهای کیفی و کمی انجام شده است. پژوهش حاضر با مشاهده در فضای مجازی به دسته بندی این سیستم ها پرداخته و در ادامه شیوه عملکرد و اجزای موجود در سیستم ها و ویژگیهای کاربران آنها بررسی شد. پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل کمی و کیفی در طول حدود یک سال مطالعه شدند. جامعه آماری در این پژوهش شامل کاربران سایتهای دوستیابی و همسریابی بود که 100 نفر انتخاب شدند. از نمونه گیری غیراحتمالی استفاده می شود تا پیمایش معّرف جمعیت مورد بررسی باشد و پرسشنامه نیز به صورت آنلاین و غیر آنلاین در اختیار کاربران قرار گرفت. بدیهی است عملیات تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش از طریق نرم افزار SPSS صورت می گیرد. یعنی داده ها با استفاده از این نرم افزار وارد کامپیوتر شد و آزمون آماری بین متغیرها صورت گرفت و برای مقایسه میانگین ها از آزمون T استفاده شد. در کنار مشاهده از مصاحبه با مدیران سایت ها و تعدادی از کاربران و پرسشنامه نیز استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد سیستم های همسریابی در دو دسته وبلاگ ها و وب سایت ها قابل مشاهده هستند. اکثر کاربران در سن ازدواج، ساکن شهرهای بزرگ، دارای تحصیلات عالی و از طبقه متوسط بالا می باشند. روند دوست یابی و همسریابی در اینترنت نیز مشابه دنیای واقعی می باشد و مردان معمولاً آغازگر رابطه می باشند.

 

واژگان کلیدی: اینترنت، شبکه های اجتماعی مجازی، سایت های دوست یابی، سایت های همسریابی، وبلاگ های دوست یابی، وبلاگ های همسریابی، دوست یابی اینترنتی، همسریابی اینترنتی

 

کلیات

 

1-1 درآمد

 

شبکه های اجتماعی مجازی نسل جدیدی از فضای روابط اجتماعی و وب سایتهای اینترنتی هستند که با اینکه عمر خیلی زیادی ندارند، توانسته اند به خوبی در زندگی مردم جا باز کنند. مردم بسیاری در سنین مختلف و از گروههای اجتماعی متفاوت با فاصله های بسیار دور در دنیای واقعی، از طریق شبکه های اجتماعی با هم ارتباط برقرار می کنند. یافته ها نشان می دهد که سیستم دوستیابی و همسریابی در دو دسته سایتها و وبلاگها قابل مشاهده هستند. تحقیق حاضر به موضوع سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان می پردازد. این در حالی است که، به دلیل نوظهور بودن این پدیده مجموعه منسجمی از نظریات و مفاهیم برای بررسی آن وجود ندارد؛ لذا مبانی نظری پژوهش بر اساس تئوریهای مطرح جامعه شناسی در حوزه خانواده و اینترنت سازماندهی شده است. مطالعه درباره رفتارهای دینی از جمله موضوعات کلاسیک رشته جامعه شناسی است و از آنجا که سایتها نقش بسزایی را در جامعه مدرن ایفا می کنند و برای دین در جامعه ارزش و اهمیت ویژه قائل هستند، لذا موضوع از جنبه های جدید بودن و نوآوری برخوردار است. بدین ترتیب محقق در این پژوهش به بررسی شبکه های اجتماعی، سایتهای دوستیابی و همسریابی، وبلاگهای دوستیابی و همسریابی، تاریخچه آنها و فضای مجازی می پردازد و از نظر زمانی پژوهش در سال 1393 انجام می گیرد و به دنبال پاسخگویی به این سوال اساسی است که جهت گیریهای دینی و غیردینی در سایتهای دوستیابی و همسریابی کدامند؟

 

1-2 بیان مسئله

 

با آغاز دوران مدرنیته، ابزارهای ارتباطی تحولی عظیم را تجربه کردند؛ یکی از ابزارهایی که به دلیل ویژگیهایی چون تنوع و گستره مخاطبان و سهولت در ایجاد و بهره گیری، مورد استقبال وسیع مبلغان مکاتب مختلف فکری و دینی قرار گرفته اند، "سایت" است. سایتهای دوستیابی و همسریابی به عنوان یک رسانه ی نوین، قابلیتهایی دارد که می تواند برخی از ضعفهای سنت را پوشش دهد. طیف وسیعی از مردم، با شناخت قابلیتهای سایتها و تلقی آن به عنوان رسانه ای تأثیرگذار و پرمخاطب، از این ابزار ارتباطی در جهت انجام رسالت تبلیغی خود در فضای سایبر استفاده کرده اند. همین امر سبب استقبال جوانان از این رسانه و کسب تجربه جدید در تبلیغ دین شده است. ابزارهایی مثل سایتها به تولید و بازتولید، ترویج و اشاعه نمادها و معانی می پردازد. سایتها به عنوان رسانه ای قدرتمند برای انتقال محتوای فرهنگ عامه پسند میان کاربران و گسترش سریع آن است. سایتهای دوستیابی و همسریابی به عنوان یک رسانه ی نوین، قابلیتهایی دارد که می تواند برخی از ضعفهای سنت را پوشش دهد.

 

پدیده های رسانه ای پیوند انکار ناپذیر با فرهنگ عامه پسند دارند و دین به عنوان یکی از این پدیده ها از طرق مختلف به امر خلق نمادهای فرهنگی می پردازد و به این وسیله در بازپروری فرهنگ عامه مشارکت می کند. دین به عنوان یک واقعیت اجتماعی، واقعیتی است که چه به آن اعتقاد داشته باشیم و چه نداشته باشیم، به عنوان یک "داده" خود را به ما عرضه می کند. دین با همه عرصه های زندگی اجتماعی ما درآمیخته است. پس میتوان نتیجه گرفت که دین می تواند به عنوان یکی از مهمترین موضوعات مورد مطالعه فرهنگ قلمداد گردد. دین به عنوان مهمترین نهاد معنابخش در زندگی انسان مطرح می شود و کارکرد اصلی آن معنا بخشی به زندگی می باشد. ما می توانیم اینترنت دینی داشته باشیم که جامعه پذیری دینی را میان نسل جدید و نسل موجود محقق کند. دین آنلاین، دینداری آنلاین، دین بر فضای مجازی همگی واژگانی هستند که از پدیده جدیدی در جهان معاصر خبر می دهند که پژوهشهای گوناگونی را در حوزه دین شناسی، جامعه شناسی، مطالعات فرهنگی و ... به خود اختصاص داده است.

 

در این پژوهش تأکید بر قشر عظیمی از اجتماع یعنی جوانان است. امروزه جوانان از یک طرف تحت تأثیر فرهنگ دینی جامعه خود هستند، فرهنگی که مورد احترام خانواده ها، اجتماعات محلی است و از طرف دیگر متأثر از نهادهای آموزشی، رسانه های جمعی(داخلی و خارجی) و عناصر ساختی دنیای مدرن هستند. امروزه نوجوانان و جوانان بیشترین سهم را در استفاده از این رسانه ها دارند و فناوری اینترنت نیز متقابلاً بر جوانان تأثیرات مثبت و منفی می گذارد.

 

خانواده در میان تمام نهادهای اجتماعی به عنوان کوچکترین سلول زنده جامعه از اهمیت خاصی برخوردار است. خانواده همچنین پاسخگوی تغییراتی است که در درون و برون جامعه اتفاق می افتاد و این جریان به گونه ای دائمی در حال وقوع است. نهاد تحت تأثیر تغییرات ساختاری و فرهنگی و به طور کلی متأثر از جایگاه جوامع در حال گذار از نظم سنتی به نظم مدرن دچار تغییرات چشمگیر شده است تا جایی که امروزه در ادبیات جامعه شناسی و جمعیت شناسی موضوعاتی نظیر انتقال خانواده، انتقال ازدواج و ... مطرح شده است.(آخوندان، 1388: 3)

 

از آنجا که زندگی در جهان مدرن انسان را با تنوع و تعدد در گزینشهایش مواجه کرده است. بنابراین به عنوان یک راه حل برای گسترش محدوده انتخاب، افراد در زمینه ازدواج به شیوه های جدیدی متوسل شدند که از آن جمله ارتباطات از طریق اینترنت بود. جداسازی جنسیتی در جامعه ما جایگزینی اینترنت را به عنوان پلی برای ارتباطات و شیوه های جدید انتخاب همسر، تسریع بخشیده است. با استقرار شبکه های اطلاع رسانی و گسترش استفاده از اینترنت بر مبنای وب مفهوم ازدواج اینترنتی که از دهه 1890 وارد ادبیات عام آی تی شد. این نوع ارتباط در حقیقت اشاره به این دارد که طرفین با استفاده از قابلیتهای موجود در شبکه اینترنت همدیگر را شناخته و پس از تبادل اطلاعات متنی، صوتی و تصویری با یکدیگر، زمینه برای برقراری یک آشنایی در محیلی غیرمجازی فراهم می شود و در نهایت امر، رضایت طرفین است که اساس دوستی یا ازدواج را شکل می دهد.

 

در وضعیت ایران امروز با گسترش شهرنشیتی، جمعیت میلیونی در شهرها، کمتر شدن ارتباطات چهره به چهره آدمها و درونی و خصوصی تر شدن زندگی ها، شیوه های سنتی ازدواج دایره محدودی از انتخاب ها را برای افراد فراهم می کند. با وجود پایداری شیوه های سنتی انتخاب همسر در جامعه رو به مدرن شدن ایران روشهای نوین ازدواج هر روز متنوعتر و متعددتر می شود و با دگرگونی زندگی انسانها و ورود اینترنت، وضعیت نوینی را تجربه می کند و با بیشتر شدن فشار کار روزمره و پیشرفت بیش از پیش تکنولوژی، راه جدیدی برای یافتن دوست و همسر پیدا شد. به نظر می رسد سایتها با یافتن کانالی سریع و مؤثر برای انتقال پیام خود به تعداد بی شماری مخاطب، بیش از گذشته بستر مناسبی برای عرضه عقاید و باورهای دینی خود یافته اند. رسانه در جهان امروز، یک جهان مجازی همگانی می سازد و تحولی که می توانیم آن را رسانه ای شدن جامعه و فرهنگ یا رسانه ای شدن جهان اجتماعی بنامیم.

 

با توجه به گفتار فوق، هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل و شناخت مهمترین ویژگیهای ساختاری و محتوای سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان است. حال پس از ورود چندین ساله سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان در فضای سایبر و وجود تعداد بی شماری از آنها، این مسئله حائز اهمیت است که این سایتها با جهت گیریهای دینی و غیردینی چه پیامدهای اجتماعی برای جامعه دارند؟ و مضامین اصلی مندرج در سایتهای دوستیابی و همسریابی از حیث دینی و غیردینی چیست؟ و مهمترین عواملی که موجب گرایش به سایتهای دوستیابی و همسریابی می شود، کدامند؟

 

1-3 ضرورت تحقیق

 

یکی از تهدیدهایی که برخی محققان بدان اشاره داشته اند آن است که استفاده از اینترنت و فضاهای گفتگو به تدریج جایگزین روابط واقعی انسانها در زندگی روزمره می گردد. اینترنت ابزاری است که از طریق ایجاد و فراهم آوردن فضای مجازی برای ایجاد رابطه، افراد را از دردسر رو به رو شدن با دیگران و قرار گرفتن در وضعیت جهان واقعی رها می سازد.(محسنی و همکاران، 1375: 73)

 

اینترنت به جزئی ضروری زندگی مردم تبدیل شده است و همچنین استقبال گسترده نوجوانان و جوانان از این فناوری، ضرورت توجه و مراقبت بیشتر برای استفاده صحیح از این رسانه ها و پیشگیری از وابستگی به اینترنت و دوستیهای اینترنتی بیش از پیش احساس می شود. جذابیت شبکه های اجتماعی اینترنتی از یک سو و سهولت فعالیت در این دسته از جوامع از سوی دیگر، سبب می شود تا رابطه میان عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی اینترنتی به عنوان یک پرسش جدی برای پژوهشگران مطرح شود.

 

در این پژوهش تأکید بر قشر عظیمی از اجتماع یعنی جوانان است. به این دلیل تاکنون پژوهشی در خصوص سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان صورت نگرفته است؛ انجام تحقیق حاضر ضروری به نظر می رسد که می تواند منجر به شناخت کافی اجتماعی در مواجه با این مسأله باشد این در حالی است که با رشد روز افزون این سایتها و استقبال کاربران اینترنت از این سایتها لزوم تحقیق در این زمینه را به ما گوشزد می کند و از این حیث این تحقیق می تواند نو و جدید باشد.

 

1-4 اهمیت تحقیق

 

فرهنگ رسانه ای اینترنت، فضای ذهنی جوانان را اشغال کرده است؛ شبکه های دوستیابی در کشور ایران به سرعت در میان جوانان ایرانی محبوب شده است. گاهی افراد از طریق اینترنت و سایتها با دیگران ارتباط دوستانه و تنگاتنگی برقرار می کنند. دو نفری که با یکدیگر تماس گرفته اند در می یابند که وجوه مشترکی بین آنها موجود است و تلاش می کنند که این جنبه مشترک را تقویت کنند. به مرور زمان ممکن است این رابطه به گفتگوی تلفنی، مبادله عکسها و داده ها و سرانجام ملاقات های واقعی بی انجامد. با توجه به این مباحث افرادی که در محیط مجازی با دیگران رابطه برقرار می کنند، میتوانند همان روابط را با گذشت زمان در محیط واقعی نیز گسترش دهند و نیز از آنجایی که وب سایتها با فراهم کردن امکانات بیشتر تعداد کاربران بیشتری را جذب می کنند، استفاده از اینترنت موجب بروز مشکلات عدیده اجتماعی دیگر نظیر: اعتیاد اینترنتی، دوستی اینترنتی و ... شده است که پیچیدگی و گستره ی مسأله به خصوص وجود دوستیهای اینترنتی در بین نوجوانان حساسیت و پرسشهای فراوانی ایجاد نموده است که توجه و بررسی به آن را ضروری می نماید، در اثر ادامه استفاده بیش از حد از این وسیله ارتباطی، ممکن است فرد به این نتیجه برسد که داشتن همین روابط در دنیای مجازی برای او کافی می باشد و رضایت آور است، به همین دلیل به دنبال تعمیم این روابط به دنیای واقعی نباشد، لذا پژوهش درباره این موضوع حائز اهمیت می باشد.

 

1-5 اهداف تحقیق

 

هدف اصلی پژوهش حاضر را می توان مطالعه جامعه شناختی محتوای سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان با جهت گیریهای دینی و غیردینی عنوان کرد و اینکه این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال است که؛ جهت گیریهای دینی و غیردینی در سایتهای دوستیابی و همسریابی کدامند؟

 

اهداف پیرامون نیز به شرح ذیل می باشد:

 

    مطالعه و شناخت ابعاد اجتماعی دینداری در محتوای تولید شده سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان

    مطالعه و شناخت مضامین دینی و غیردینی در سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان

    شناسایی پدیده اجتماعی(تعامل و تقابل) محتوای تولید شده سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان

 

1-6 فرآیند تاریخی پدیده مورد بررسی

 

بحث شبکه های مجازی و بیان تاریخچه کوتاه آنها بدون رعایت ترتیب علمی و منطقی ممکن است مسیر مطالعاتی را به سمت و سوی گمراه کننده مسائل فنی حاکم بر این جوامع بکشاند. از همین رو سعی می کنیم ضمن دوری مختصر از ذکر مصادیق فراوان و پیچیدگی های فنی ابتدا میانی و چرایی تشکیل این جوامع را تبیین نمائیم.

 

استفاده از اینترنت به اواخر دهه 1960 میلادی بر می گردد. در این دهه به عنوان یک شبکه کامپیوتری نامتمرکز مطرح شد. حدوداً 54 سال از تولد اینترنت بزرگترین شبکه رایانه ای جهان یا به عبارتی شبکه، شبکه ها می گذرد. این در حالی است که ایران حرکت خود را برای پیوستن به خیل عظیم کشورهای متصل به شبکه جهانی اینترنت، از آغاز دهه 1890 شروع کرد. پیدایش اینترنت سرآغاز بررسی و مطالعات پژوهشگران در این حوزه شد. این مطالعات بیشتر در مورد ابعاد اینترنت و تأثیرات و پیامدهای مثبت و منفی آن در زندگی اجتماعی، خانواده ها و به ویژه جوانان و بررسی در مورد ظهور مسائل نوپدیده نظیر اعتیاد اینترنتی، چت، ارتباطات مجازی و ... بود و به تدریج مورد توجه سازمانها و محافل علمی قرار گرفت.(آخوندان، 1388: 2)

 

در مورد تاریخچه شکل گیری شبکه های اجتماعی اینترنتی، به اعتقاد کاستلز در نیمه دوم دهه 1990، سیستم ارتباط الکترونیکی جدیدی شکل گرفت که از ترکیب رسانه های همگانی جهانی و سفارشی و ارتباط کامپیوتری تشکیل شده است. ویژگی این سیستم جدید، قلمرو ارتباط الکترونیکی را به کل زندگی گسترش داد.(کاستلز، 1390: 422)

 

شبکه های اجتماعی[1] مجازی، نسل جدیدی از وب سایتهای اینترنتی هستند. در این وسایتها، کاربران اینترنتی حول محور مشترکی به صورت مجازی دور یکدیگر جمع می شوند و جماعتهای آنلاین را تشکیل می دهند؛ در واقع شبکه های اجتماعی متشکل از افراد و گروهها و ارتباطات بین آنهاست. نخستین بار مفهومی با عنوان شبکه های اجتماعی اینترنتی با قالب امروزی در سال 1960 در دانشگاه ایلی نویز در ایالت متحده امریکا مطرح شد. بعد از آن نخستین شبکه اجتماعی اینترنتی در سال 1997 با نام «شش درجه»[2] راه اندازی شد. این سایت به کاربرانش اجازه ایجاد پروفایل داد تا آنها بتوانند لیستی از دوستانشان ایجاد کنند. البته قبل از این سایت هم، سایتهایی مثل ملاقات[3] و انجمنها[4]  وجود داشتند که امکان ایجاد پروفایل یا امکان ارتباط با دوستان شبکه همکلاسیها[5] را به کاربران      می دادند؛ اما تنها سایتی که این دو ویژگی را با هم داشت، «شش درجه» بود؛ بنابراین به عنوان اولین شبکه اجتماعی شناخته شد. این سایت با ارتقاء امکانات خود، کاربران زیادی را جذب کرد و کم کم در حال تبدیل شدن به یک ابزار تجارت بود. اما در سال 2000 و بعد از 3 سال فعالیت، متوقف شد. بعد از آن شاهد شکوفایی قارچ گونه وب سایتها در دنیای اینترنت بودیم.(اسلامی، 1391: 6)

 

از سال 1997 تا 2001 شبکه های اجتماعی مختلفی با امکانات ویژگیهای متفاوت از دیگری ساخته شد. مثل خیابان آسیایی[6]، سیاره سیاه[7] و میگینتی[8]. از سال 2001 به بعد شبکه های اجتماعی متفاوتی با کاربریهای متنوع ایجاد شد و در واقع موج جدیدی از شبکه های اجتماعی شکل گرفت. لایوژورنال[9] و رایز[10] از جمله اولین شبکه های اجتماعی با اهداف حرفه ای بودند بعد از آن نیز سایتهای فرند استر[11]، اورکات[12] و لینکداین[13] در سال 2002 راه اندازی شد؛ تا اینکه در سال 2004 فیس بوک[14] توسط مارک زوربرگ در خوابگاه دانشگاه هاروارد راه اندازی شد. سال 2006 سال گسترش روز افزون کاربران و بازدید کنندگان وب سایتهای شبکه های اجتماعی بود؛ در همین سال فیس بوک در دسترس عموم قرار گرفت. همچنین توییتر[15] نیز در این سال پا به عرصه وب سایتهای اجتماعی گذاشت. آخرین شبکه اجتماعی، گوگل پلاس[16] بود که، در سال گذشته میلادی به این عرصه اضافه شد. سال 2005 سال ظهور قوانین برای شبکه های اجتماعی بود چرا که بسیاری از اطلاعات شخصی کاربران در این سایتها قرار می گرفت و در نتیجه باید قوانینی برای حفظ و ایجاد امنیت برای این اطلاعات ایجاد می شد. در ایران مفهوم شبکه های اجتماعی به طور گسترده با وب سایت اورکات رواج پیدا کرد و آنقدر سریع رشد کرد که بعد از برزیل و امریکا، ایران سومین کشور حاضر در اورکات بود.(اسلامی، 1391: 6،8،9)

 

استفاده از تکنولوژی اطلاعات برای یافتن و قرار ملاقات گذاشتن با همسر میتواند به نیمه های دهه 1960 باز گردد. زمانی که با استفاده از پرسشنامه هایی که در ایالات متحده تهیه می شدند، برای آشنا کردن زوجهایی که از کامپیوتر استفاده می کردند، تلاش می شد.(گالال، 2003)

 

با استقرار شبکه های اطلاع رسانی و گسترش استفاده از اینترنت در کشورهای مختلف جهان، دایره انتخاب همسر به شدت گسترش یافت و در یک دهکده جهانی آرام آرام، زمینه برای شکل گیری انتخاب هایی خارج از محدوده معین فرد، بر مبنای وب فراهم شد و بدین صورت مفهوم ازدواج اینترنتی شکل گرفت و از دهه 1890 وارد ادبیات عام تکنولوژی اطلاعات شد. برقراری رابطه ممکن است در محیط های مختلفی از فضای آنلاین صورت گیرد؛ مثلاً در وبلاگها، اتاق های گفتگو،شبکه های اجتماعی دوستیابی  و سایتهای همسریابی.(آخوندان، 1388: 30)

 

ازدواج از طریق اینترنت اولین بار در کشور فرانسه و حومه شهر پاریس مطرح شد. این شهر یعنی «ایسی لهمو لینو» یکی از شهرهای اینترنتی و سرآمد شهرهای فرانسه در حوزه اینترنت و اطلاع رسانی  می باشد. این ازدواج در سال 1982 صورت گرفت. «کریس دان» و همسرش «پم جنسن» در نوعی ابتدایی از اتاق مجازی گفتگو با استفاده از برنامه «کامپوسرو شبیه ساز سی بی» که کامپیوتر ها را به هم متصل می کرد یکدیگر را یافتند. تا پیش از ظهور سایتهای همسریابی در سال 1995 روابط اینترنتی بیشتر از اتاقها و تالارهای گفتگو آغاز می شدند، با ایجاد سایت های همسریابی که به منظور یافتن زوج طراحی شده بودند، روابط به شکل هدفمندتر در این سایتها شکل گرفتند. اما با ایجاد سایتهای همسریابی که به منظور یافتن زوج طراحی شده بودند، روابط به شکل هدفمندتر در این سایتها شکل گرفت. سایتهای همسریابی(قرار آنلاین یا آفلاین) امروزی تنها یک نوع مدرن از اولین آژانسهای ازدواج در سالهای 1700 است، که به مردان تنهای مجرد با چاپ یک ستون تبلیغات خصوصیات فردیشان در روزنامه در یافتن همسر، کمک می کرد.(آخوندان، 1388: 35)

 

مچ[17]، اولین سیستم همسریابی اینترنتی است که در سال 1995 به وجود آمد. در آغاز این سیستم بسیار ساده بود و افراد را بر اساس پروفایلهای شخصیشان که در آن دوست داشتن و دوست نداشتنهایشان را بیان می کردند به هم وصل می کرد؛ اما امروزه این سیستمها توسعه زیادی یافته و خدمات ویژه ای به اعضای خود ارائه می کند. این سایت اخیراً 12 میلیون عضو فعال از 240 کشور در سراسر جهان دارد.(گیبز، الیسون، هاینو، 2006)

 

در این مدت نه چندان طولانی، همه ایرانیان هم داستان با همه مردم جهان این معجزه بشری را، آغوش استقبال گشوده اند و آن را توانمندترین فناوری انسان معاصر در عرصه های اصلاع رسانی، آموزش، تحقیق، تبلیغ اندیشه یافته اند. در کشور ما شکل گیری چنین ازدواج هایی در اواخر دهه 1370 همزمان با گسترش استفاده از اینترنت توسط جوانان و گرایش آنها به حضور در اتاقهای گفتگو مطرح شد. وجود سایتهای همسریابی در کشور ما کمتر از یک دهه قدمت دارد. بر طبق اطلاعات موجود از تاریخ آغاز به کار اینگونه سایتها، اولین سایتی که در این زمینه شروع به کار کرد سایتی با عنوان «اردبیلی» بود که اکنون در کنار موسسه ای به نام «موسسه فرهنگی خانواده امین» مشغول به کار است. فعالیتهای این سایت در سال 1379 مصادف با 2000 میلادی آغاز شده است. در حال حاضر مسئولان از وجود 39 سایت و مرکز همسریابی مجازی خبر می دهند اما تجربه نشان داده که شمار این سایتها بیشتر است.(آخوندان،1388: 36)

 

یافته ها نشان می دهد که سیستم دوستیابی و همسریابی در دو دسته سایتها و وبلاگها قابل مشاهده هستند و وب سایت ها با فراهم کردن امکانات بیشتر تعداد کاربران بیشتری را جذب می کنند. اکثر کاربران در سن ازدواج ساکن شهرهای بزرگ، دارای تحصیلات عالی و از طبقه متوسط بالا می باشند. روند همسریابی در اینترنت نیز مشابه دنیای واقعی می باشد و مردان معمولاً آغازگر رابطه می باشند.(آخوندان، 1388 : 29)

 

در کشور ما سیستم های همسریابی و دوستیابی در دو دسته کلی وب سایتها و وبلاگها  طبقه بندی می شوند:

 

1. وب سایتها: وب سایتهایی که برای همسریابی و دوستیابی طراحی شده اند، مانند همه  وب سایتها دارای صفحات متعدد هستند که ممکن است توسط فرد یا گروهی ایجاد شده باشند. وب سایتها نسبت به وبلاگها طراحی بهتری دارند و خدمات بیشتری را نیز به اعضا ارائه می دهند. وب سایتهایی که کار همسریابی انجام می دهند عموماً برای ارائه خدمات بیشتر به افراد هزینه ای دریافت می کنند که در آن صورت فرد از عضو عادی به عضو ویژه بدل می شود. سایتهای دوستیابی و همسریابی را می توان به سه دسته تقسیم کرد: دسته اول، سایتهایی هستند که فقط برای همسریابی و دوستیابی طراحی شده اند و الگوی مشابه سایتهای غربی دارند، دسته دوم، خدمات دیگری نیز ارائه می دهند و دسته سوم، سایتهایی هستند که موسسه واقعی در جامعه دارند و تنها از اینترنت به عنوان وسیله ثبت نام استفاده می کنند.(آخوندان، 1388 : 38)

 

2. وبلاگها: وبلاگها نسبت به سایتها از امکانات کمتری برخوردارند و معمولاً توسط یک فرد ایجاد می شوند. آنها مانند وب سایتها به تخصص زیادی برای کار نیاز ندارند و بنابراین به راحتی و بدون هزینه ایجاد می شوند؛ برای تهیه وبلاگ نیاز به داشتن مجوز رسمی نمی باشد و لذا امکان اعتماد کاهش می یابد. اساس کار وبلاگ بر قرار دادن پیام های افراد در بخش نظرات می باشد، این پیام ها را در فضای مجازی با عنوان کامنت[18] می شناسند. از آنجا که برای ایجاد وبلاگ نیاز به هیچ مجوزی نیست؛ تقریباً هیچ گونه کنترلی بر محتوای مطالب کامنت ها نمی باشد و افراد به راحتی شماره تماس، ایمیل و آی دی خود را برای برقراری ارتباط قرار   می دهند. وبلاگ های دوستیابی و همسریابی را می توان به دو دسته تقسیم کرد: دسته اول، وبلاگهایی هستند که افراد علایق و مشخصات خود را به صورت نظر(کامنت) در وبلاگ و در معرض دید همگان قرار  می دهند. دسته دوم، وبلاگهایی هستند که افراد مشخصات خود را برای مدیر سایت ارسال    می کنند و مدیر سایت آنها را بررسی کرده و افرادی را که در شرایط آن ها با هم مطابقت داشته باشد به یکدیگر معرفی می نماید. این دسته از وبلاگها شبیه دسته سوم سایتهای همسریابی بوده و مانند واسطه های قدیمی ازدواج عمل میکنند.(آخوندان، 1388 : 42)

 

سایتها و وبلاگهای همسریابی و دوستیابی به دنبال ایجاد یک زمینه مناسب در فضای مجازی برای کاربران خود هستند تا افراد را برای انتخاب به یکدیگر معرفی کنند. این آشنایی ها از طریق دیدن پروفایلها یا مشاهده کامنتها توسط دیگر کاربران صورت می گیرد.

 

1-7 موخره

 

این پژوهش از نظر موضوعی به مطالعه سایتهای دوستیابی و همسریابی می پردازد. این پژوهش در قلمرو جامعه شناسی جوانان و آسیبهای اجتماعی به مطالعه می پردازد و از نظر زمانی در سال 1393 انجام می گیرد. در این بین از نظریات اندیشمندان عرصه علوم اجتماعی جهت پر بار کردن بخش نظری آن استفاده خواهد شد.

 

پیشینه، مبانی و چهارچوب نظری تحقیق

 

2-1 درآمد

 

در این فصل پژوهشگر قصد دارد مقالات و پایان نامه های مطالعه شده در زمینه سایتهای دوستیابی و همسریابی و همچنین امکان و تأثیر تبلیغ دین از طریق فضای مجازی و سایبر را مورد بازبینی قرار داده و خلاصه ای از فعالیتهای انجام شده در این زمینه را به طور گذرا ارائه دهد. در ابتدا لازم است ابتدا مروری بر پژوهشهای که تاکنون با این موضوع انجام گرفته است داشته باشیم و با انجام پیمایش اینترنتی در میان اعضای شبکه های اجتماعی، با برخورداری از وسعت اعضا تا حدودی بتوان نمونه ای از جامعه مجازی(فارسی زبان) را انتخاب و بررسی نمود؛ سپس با روش مشاهده در فضای مجازی به دسته بندی این سیستم ها پرداخته می شود، در ادامه شیوه عملکرد و اجزای موجود در سیستم ها و یپگیری های کاربران آنها بررسی می شود. در کنار مشاهده، از مصاحبه با مدیران سایتها و تعدادی از کاربران و پرسشنامه نیز استفاده خواهد شد. همچنین سعی شده است، در بخش مبانی نظری، رسانه مجازی، دوستیابی اینترنتی و همسریابی اینترنتی در فضای سایبر تشریح شده و نظریات مربوط به این مولفه های اصلی به اختصار مورد بازبینی قرار گیرد. با توجه به نظریات متعدد مطرح شده در این فصل به اصلی ترین نظریات پرداخته خواهد شد. در کشور ایران بحث مربوط به سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان تاکنون در کنار یکدیگر و به طور جدی مورد مطالعه و بررسی جامعه شناسان قرار نگرفته است. این امر میتواند تا حدودی ناشی از تازه بودن موضوع از یک طرف و آشنایی محافل علوم انسانی با این رسانه از طرف دیگر باشد. این تحقیق در پی پاسخگویی به این سوال اساسی است که جهت گیریهای دینی و غیردینی در سایتهای دوستیابی و همسریابی کدامند؟

 

2-2 پیشینه تحقیق(خارجی- داخلی)

 

2-2-1 تحقیقات خارجی:

 

    نظرات ونچرئی در سایت US INFO ارائه شده است. او به شبکه ها و سازمانهای رسمی که به سامان بخشیدن به روابط و مقررات ارتباطاتی در فضای مجازی اشتغال دارند می پردازد و در ادامه به موضوعی اجتماعات کاربران و خصوصیتهای آنها اشاره می کند. شبکه های اجتماعی بر پایه اینترنت در بین جوانان آمریکایی محبوبیت بسزایی کسب کرده اند. این   شبکه های اجتماعی در عین حال که فضاهایی هستند که در آنها افراد دوستان جدیدی پیدا  می کنند و یا دوستان قدیمی خود را در جریان تغییرات زندگیشان قرار می دهند. مکانهایی برای تبادل نظر هستند که در آنها جوانان عقاید و نظرات خود را با هم به اشتراک می گذارند. این قابلیت که یک جوان بتواند با امثال خود در کشورهای دیگر جهان ارتباط برقرار کند باعث می شود که این شبکه ها به مکانی تبدیل شوند که در آنها ایده های جدید معرفی می شوند و مورد بحث قرار می گیرند مسأله اینترنت و اثرات اجتماعی این رسانه از بدو تولد آن مورد توجه قرار گرفته است. تحقیقات متعددی در این زمینه انجام شده است و البته نتایج گاه متضادی هم به همراه داشته است. به دلیل اینکه این رسانه نوظهور است، میتوان گفت هنوز مراحل اولیه استقرار را طی می کند و لذا مطالعات انجام شده هم معمولاً متأثر از این نکته هستند. مدتی طول می کشد تا نوع، میزان و هدف استفاده از این رسانه در میان مردم به تعادل برسد.(آخوندان، 1388: 23)

    پارکز و فلوید نیز کیفیت های روابط اینترنتی را در سطوح متعادل و فشرده مطالعه کردند. حدود 61 درصد از مشارکت کنندگان با دوستان اینترنتی خود احساس صمیمیت می کردند و بیش از نیمی از آنها یعنی 57 درصد معتقد بودند که گفتگوهای آنها با دوستان اینترنتی خود گستره وسیعی از مسائل را در بر می گیرد. این کاربران همین طور به همگرایی رمزگانی اشاره کرده اند که طی آن درک متقابل بهبود می یابد. حدود نیمی از کاربران اینترنتی شرکت کننده در این پیمایش تعهد زیادی به روابط آنلاین خود ابراز کرده اند. حدود 30 درصد از این کاربران دوستی خود را بسیار جدی تلقی کرده اند. آنها در نهایت به این نتیجه رسیده اند که روابط اینترنتی مکمل روابط واقعی فرد هستند.( پارکز و فلوید، 1996)

 

2-2-2 تحقیقات داخلی:

 

    یافته‌های پژوهش عدلی‌پور(1391) در رساله کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه اصفهان (بررسی تأثیرات و پیامدهای شبکه‌های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی جوانان) حاکی از آن است که شبکه‌های اجتماعی مجازی به ‌عنوان یک پدیده نوظهور هم دارای آثار مثبت و هم آثار منفی می‌باشند. وی در تحلیل این امر معتقد است که احتمالاً استفاده آزاد از امکاناتی چون اینترنت و شبکه‌ های اجتماعی مجازی در خانواده‌ هایی بیشتر رواج دارد که اعتقادات و باورها و در نهایت هویت دینی آنها ضعیفتر از دیگر خانواده ‌ها است. اما این مسئله از عامل دیگری نیز سرچشمه می‌گیرد و آن این است که چون در جامعه ما از اینترنت، شبکه ‌های اجتماعی مجازی و ماهواره اکثراً به ‌صورت منطقی استفاده نمی‌ شود و این رسانه‌ ها و امکانات اطلاعاتی و ارتباطاتی، بیشتر مروج فرهنگ مادی ‌نگر و لذت‌ جو و فردگرایانه غربی هستند، یکی از جنبه ‌های آسیب زای آن کاهش تعلقات دینی و اخلاقی در نوجوانان و جوانان است. همچنین تعامل در فضای مجازی تأثیر دوگانه ‌ای بر ابعاد هویت دینی جوانان دارد؛ به‌ طوری که با افزایش دسترسی و بهره ‌مندی از مجاری نوین اطلاعاتی و ارتباطی و افزایش مدت‌ زمان استفاده و نوع مصرف به دلیل افق ذهنی و بینشی و ارتقاء و گسترش جهت‌ گیریهای شناختی، عاطفی و عملی از یک ‌سو، از شدت ابعاد پیامدی و تجربی کاسته می‌شود و از سوی دیگر، هویت دینی جوانان در بعد شناختی تقویت می‌شود. در واقع اطلاعات یاد شده بر این واقعیت دلالت دارد که، جوانان متناسب با نوع نیازهای دینی و مذهبی خود از اینترنت و شبکه‌ های اجتماعی مجازی استفاده می‌کنند و به همان ترتیب استفاده از شبکه‌ های اجتماعی اینترنتی بر شیوه و سبک دینداری آنها تأثیر می‌گذارد و انعطاف ‌پذیری نسبت به قرائت ‌های دینی مختلف را افزایش می‌دهد. یافته‌ های پژوهش وی همچنین با آنچه در زمینه همسان‌ سازی فرهنگ کشورهای جهان سوم با کشورهای غربی صورت می‌گیرد نیز همخوانی دارد. از آنجا که ایجاد کنندگان و پیام فرستندگان و برنامه ‌سازان این تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی عمدتاً کشورهای توسعه‌ یافته غربی هستند تعجبی هم ندارد که انبوه فیلم ها و سایتهای پرمخاطب آنها هویت فرهنگی، قومی و ملی کشورهای مصرف‌ کننده را تحت تأثیر قرار داده و تضعیف نماید. با این حال در سالهای اخیر در اینترنت مقاومتهایی در برابر این جریان به چشم می‌خورد که نشان از ظهور و احیای هویتهای قومی و ملی در اینترنت و ماهواره است.

    یافته‌های پژوهش اسلامی(1391) در رساله کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران، (بررسی شبکه های اجتماعی و تأثیرات آنها بر ابعاد مختلف زندگی) به بررسی شبکه های اجتماعی، تاریخچه آنها، فیس بوک به عنوان پرمخاطب ترین شبکه اجتماعی امروز و تأثیرات شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی می پردازد. شبکه های اجتماعی در سالهای اخیر نقش و جایگاه قابل توجهی در اینترنت پیدا کرده اند و به رده پربیننده ترین های فضای مجازی راه یافته اند. گرایش به سایتهای شبکه های اجتماعی در سراسر دنیا همچنان رو به رشد است. شبکه های اجتماعی با اینکه عمر خیلی زیادی ندارند اما در زندگی روزمره افراد نقش بسیار پررنگی داشته اند و بسیاری از کاربران روزانه حداقل یک بار به صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی که عضو هستند سر می زنند. شبکه های اجتماعی مختلف، کاربری های متفاوت دارند. شبکه های اجتماعی خاص کاربران محدودتری دارند، ولی شبکه های اجتماعی عمومی کاربران بسیار زیادی دارند و کاربری های متنوعی را نیز در اختیار کاربران قرار می دهند و این موجب جذب مخاطب و استفاده زیاد او از سایت می شود.  شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی افراد(فردی و اجتماعی) تأثیر گذارند. در شکل دهی به هویت نقش دارند و حتی روی ابعاد اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جوامع هم تأثیر گذارند. امروزه با توجه به نقشی که تاکنون در ابعاد مختلف زندگی داشته اند، نمیتوان آنها را نادیده گرفت و در آینده نقش و تأثیر بیشتری نیز خواهند داشت.

    یافته‌های پژوهش احمدپور و قادرزاده(1389) در فصلنامه پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه(تعامل در فضای سایبر و تأثیر آن بر هویت دینی جوانان) نشان می دهد که بر اساس یک تقسیم بندی نسلی، نسل سوم بیشترین کاربران فضای مجازی در ایران بوده و بیش از نسلهای دیگر در معرض آثار ناشی از شبکه های اجتماعی مجازی اند. فضای مجازی نوعی از بحران هویت را در میان طیف گسترده ای از جوانان به وجود آورده و این بحران هویت در زمینه های فردی ناهمگونی های هویتی را سبب شده و به نحوی تعادل اجتماعی را متأثر کرده است. همچنین شبکه های اجتماعی مجازی، باعث تغییرات اساسی در نهادهای هویت ساز شده اند و عوامل معنا ساز هویتی را دستخوش تغییر نموده اند. در مورد اینکه چگونه بحران هویت در سطح فردی ناشی از فضای مجازی شکل می گیرد، با توجه به نظریه دو جهانی شدن ها در کنار هویت واقعی افراد، میتوان هویت های مجازی سخن گفت که هر شخص که با محیطهای اجتماعی و مجازی ارتباط دارد، می تواند آن را داشته باشد. در واقع با توجه به گسترش روز افزون شبکه ای اجتماعی در دنیا و ایران، استفاده نوجوانان و جوانان ایرانی از اینترنت رو به گسترش است که این افزایش ورود بی رویه جوانان به فضاهای مجازی آسیبهای زیادی را به همراه خواهد داشت. در حال حاضر با توجه به رشد فزاینده شبکه های اجتماعی، برنامه ریزی برای منابع هویت ساز جدید با توجه به فضای مجازی در  برنامه ریزیهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی الزامی است.

    یافته‌های پژوهش آخوندان(1388) در رساله کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا(همسریابی اینترنتی: بررسی انگیزه، اعتماد و معیارهای همسرگزینی از منظر کاربران سایتهای همسریابی) به بررسی سیستمهای همسریابی ایرانی و ویژگیهای کاربران این سیستمها در شبکه جهانی اینترنت می پردازد و می کوشد تا گونه ای نوع شناسی از سیستمهای فارسی همسریابی در فضای مجازی ارائه دهد. پژوهش حاضر با استفاده از روشهای کیفی و کمی انجام شده است. در ابتدا تعریفی از این نوع همسریابی ارائه شده و با استفاده از روش مشاهده در فضای مجازی به دسته بندی این سیستمها پرداخته می شود، در ادامه شیوه عملکرد و اجزای موجود در سیستمها و ویژگی های کاربران آنها بررسی می شود. در کنار مشاهده از مصاحبه با مدیران سایت ها و تعدادی از کاربران و پرسشنامه نیز استفاده شده است. 1526 نفر پرسشنامه ها را تکمیل کردند که پس از بررسی و حذف پرسشنامه های ناقص 1000 پرسشنامه برای تحلیل انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهد سیستمهای همسریابی در دو دسته وبلاگ ها و وب سایتها قابل مشاهده هستند. بر اساس یافته های پژوهش، اکثریت کاربران با هدف ازدواج دائم عضو این سایتها شده اند. اما در این میان 4/39 درصد از کاربران مرد انگیزه ازدواج موقت را به عنوان انگیزه خود از عضویت در سایت مطرح کرده اند. تقریباً نیمی از کاربران از خدمات و امکانات سایتها رضایت دارند و برای قرار دادن اطلاعات شخصی خود به این سایتها اعتماد می کنند. بررسی معیارهای همسرگزینی کاربران، مشابهت آن را با معیارهای همسرگزینی در دنیای واقعی نشان می دهد. در نهایت یافته های الگوی معادلات ساختاری و به وسیله نرم افزار لیزرل نشان داد که انگیزه عضویت کاربران بر میزان رضایت و میزان اعتماد آنان به سایتها تأثیر گذار می باشد. در این پژوهش جنسیت به عنوان یک متغیر تأثیر گذار در فضای سایتها شناخته شد.

    یافته‌های پژوهش ادهم(1388) در رساله کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه تهران(بررسی رابطه بین بازیهای رایانه ای با دوستی الکترونیکی و انزوای اجتماعی) به بررسی رابطه بین بازیهای رایانه ای با دوستی الکترونیکی و انزوای اجتماعی پرداخته است. هدف تحقیق، بررسی رابطه بین بازیهای رایانه ای با دوستی الکترونیکی و انزوای اجتماعی می باشد. همبستگی جامعه آماری در این پژوهش همه دانش آموزان مناطق 22 گانه تهران می باشد.

    یافته‌های پژوهش ناظری(1387) در رساله کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی(فضای مجازی و دوست یابی کاربران نوجوان: بررسی میزان تفاوت معیارهای دوستیابی نوجوانان در دنیای مجازی و غیرمجازی) به طور خاص به بررسی وب 2 ایران و استفاده روزافزون نوجوانان از این سرویس پرداخته، چرا که با خصوصیات و قابلیت های بالای وب 2، این سرویس در جذب و جلب نظر نوجوانان بسیار موفق بوده است. این تحقیق سعی دارد نشان دهد محیط مجازی نه یک سرزمین افسانه ای و زیبا و نه محیطی خطرناک و دور از دسترس است، یعنی دیدگاهی واقع بینانه به ارتباطات بین فردی در محیط مجازی داشته باشیم. ارتباطاتی که بیشتر از آن که بخواهد رسانه را محکوم به سحر و جادوی مخاطب کند نشان می دهد که مخاطب فعال، با انگیزه های مشخص و به دلایل خاص به اینترنت روی می آورد و در این فضا نیز تبدیل به موجود دست و پا بسته و بی اختیاری نمی شود، بلکه در این فضا به تعامل و تبادل آراء می پردازد و هم میتواند بر این فضا تأثیر گذاشته و هم طبیعتاً از آن تأثیر بپذیرد چرا که همانطور که همه می دانیم هر انسان مختار و فعالی پس از کسب تجارب متفاوت دارای رفتار و افکار  دیگری می شود و یا دست کم بخشی از رفتار و آرای او با گذشته فرق خواهد کرد. جامعه آماری این تحقیق شامل کاربران 13 تا 18 ساله تهرانی سایت های دوست یابی بود که در این پژوهش، 250 نفر کاربر از سایت دوستیابی تگ به طور تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه نیز به صورت آنلاین بر روی همین سایت با استفاده از  نرم افزار در اختیار کاربران قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش با نرم افزار SPSS صورت گرفت. یعنی داده ها با استفاده از این نرم افزار به صورت کمی وارد کامپیوتر شد و آزمون آماری بین متغیرها صورت گرفت. بیشتر متغیرهای این پژوهش در سطح اسمی و ترتیبی بودند. از این رو از آزمون های آماری کای اسکور و گاما استفاده شد. همچنین برای متغیرهای نوع ترتیبی از میانگین ترتیبی استفاده شد و این امکان را می داد که برای مقایسه میانگین ها از آزمون T نیز بتوانیم استفاده کنیم. در بررسی نهایی این تحقیق، به این نتیجه می رسیم که تقریباً تمامی معیارها و رفتارهای دوستیابی در دو فضای واقعی و مجازی به طرز معناداری با هم تفاوت دارند. پژوهش مذکور بیانگر این مطلب است که معیارهای دوستیابی در فضای مجازی و غیرمجازی، دارای تفاوت های معناداری با یکدیگر است که می تواند نشانگر رابطه میان عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی اینترنت و تغییرات مختلف موثر در انتخاب دوست در دنیای واقعی مشخص شد که از نظر پاسخگویان مهمترین عامل «همسن» بودن است. همچنین اظهار محبت و مهربانی از جانب طرف مقابل، تأیید خانواده، مشترکات دینی و عقیدتی و همجنس بودن از دیگر عوامل مهم در انتخاب دوست در دنیای واقعی اظهار شده است. در حالی که در بررسی عوامل موثر در انتخاب دوست در شبکه های اجتماعی است که خود بیانگر رابطه میان عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی و تغییر در سبک دوستیابی افراد است. علاوه بر این، در مقایسه معیارهای دوستیابی در دنیای مجازی و واقعی مشخص شد که بیشتر معیارهای دوستیابی در اینترنت و دنیای واقعی تفاوت معنی داری با یکدیگر دارند؛ به گونه ای که بر این اساس با آزمون های آماری با 95 درصد اطمینان موفقیت اقتصادی و اجتماعی مشابه و جذابیت ظاهری که تفاوت معناداری در دنیای واقعی و دنیای مجازی نداشتند، میانگین سایر عوامل برشمرده شده در معیارهای دوستیابی، تفاوت معناداری با یکدیگر دارند.

    یافته‌های پژوهش کوثری(1386) در پژوهش(جهان فرهنگی کاربران ایرانی در شبکه دوستیابی اورکات) بیانگر رابطه میان عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی اینترنتی می باشد. در این پژوهش مهمترین علتهای حضور در شبکه های اجتماعی اینترنتی، پیدا کردن دوست (80درصد) و پس از آن پیدا کردن شریک فعال برای زندگی(70 درصد) عنوان شده است. در این پژوهش روش تحقیق تحلیل محتوا بوده است.

    یافته‌های پژوهش محمدی(1385) در پژوهش(دوستی های اینترنتی؛ حرکت با چراغ خاموش) که توسط مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران(ایسپا) انجام شده، بیانگر این مطلب است که کم شدن ارتباطات چهره به چهره در میان دوستان، یکی دیگر از مسائلی است که در ارتباط با شبکه های اجتماعی و تغییر سبک زندگی جوانان باید به آن اشاره  کرد. نتایج این تحقیق، حاکی از آن است که 64/3 افرادی که دوست یا دوستان اینترنتی داشته اند، پس از دوستی با آنها ملاقات نکرده اند و تنها 35/7 پس از دوستی با هم ملاقات داشته اند.

 

2-3 مبانی نظری

 

امروزه اینترنت در زندگی اجتماعی جای دوستان و نزدیکان را گرفته و در حقیقت جایگزین روابط دوستانه و فامیلی شده است، افرادی که ساعتها وقت خود را در سایتهای اینترنتی میگذرانند بسیاری از ارزشهای اجتماعی را زیر پا می نهند چرا که فرد دیگر فعالیت های اجتماعی خود را کنار گذاشته و به فعالیتهای فردی روی می آورد.(صبوری خسروشاهی، 1386)

 

اینترنت عرصه ی مهمی را برای تحقیقات اجتماعی و آزمودن نظریه های مربوط به اشاعه ی تکنولوژی و اثرات رسانه ها فراهم ساخته است. بخشی از این جاذبه به واسطه ی قابلیت ادغام     شیوه های ارتباطی و محتوای ارتباط است. جاذبه های دیگر مربوط به اثرات و کارکردهای اجتماعی این رسانه و محیطهای مختلف آن برای افراد و اجتماعات محل زیست آنها و به ویژه برای جوانان به عنوان پیشگامان نوآوری و مصرف رسانه جدید می باشد.(ناظری، 1387: 4)

 

درک اهمیت اینترنت در زندگی روزمره و فضای دو جهانی شده امروز که به واسطه زیستن در دو فضای مجازی و حقیقی به وجود آمده است از عمده ترین مسائلی است که می توان روی آن تحقیقات گسترده انجام داد. بی تردید استفاده از اینترنت و عضویت در فضای مجازی، موجب تحولاتی شده اند که درایت بیشتری را از سوی نسل کنونی برای استفاده از آنها می طلبد. پروسه جهانی شدن محصول پدیداری، استقرار و گسترش فضای مجازی به سرکردگی اینترنت به عنوان بستر اساسی کنشهای متقابل است؛ جهانی که هر چند نام مجازی بر دوش دارد، اما امروزه وجوهی از واقعیت را مجسم می کند و مباحثی را که پیش از این منحصر به جهان واقعی بود به درون خود نیز فرا می خواند. «فضا» عنصر اصلی و سازنده دنیای مدرن است که جهانی بدون مرز و فاقد مرکز ثقل ایجاد می کند. «مفهوم فضای سایبر» که توسط «نوربرت وینر»[19] بنیان نهاده شد، امروزه با تمام آنچه از ارتباطات در دنیای مدرن ارائه می شود انطباق کامل دارد.(ناظری، 1387: 8،10)

 

اینترنت دارای قابلیتی است که به ‌‌واسطه آن افراد می‌توانند خودهای جدیدی را در دنیاهای جدید بسازند. این امور ممکن است در دنیای مادی اصلاً وجود خارجی نداشته باشند یا فرد به ‌زعم خودش قادر به دستیابی به آن نباشد. اینها استفاده از فضای مجازی را برای کاربران جذاب تر می‌کند. بدین ترتیب، وب به مکانی برای معرفی و نمایش شخصیت فرد تبدیل می‌شود. البته قضیه به همین جا ختم نمی‌شود؛ زیرا امکان دارد که تصویر ارائه‌ شده از سوی یک فرد بر روی وب، توسط دیگران به صورتهایی غیر از شکل مورد نظر وی تفسیر شود.(اسلوین، 1380: 156)

 

ولمن(2001) با استفاده از«نظریه پیوندهای ضعیف» توضیح می دهد که اینترنت ممکن است در ابتدای استفاده به انزوا و تضعیف روابط قوی(رابطه با خانواده) منجر شود اما در ادامه کار منجر به تقویت روابط ضعیف(رابطه دوستان و دیگران در سطوح مختلف) و در نتیجه به تقویت روابط اجتماعی  بی انجامد.(کوثری، 1386)

 

امروزه با گسترش کارکردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات شاهد تغییرات چشمگیری در ابعاد مختلف زندگی انسانها هستیم. نخست افزایش ساعات استفاده از اینترنت و گشت و گذار در شبکه های اجتماعی اینترنتی، نتیجه مستقیم ایجاد چنین جوامعی است. دوم آنکه تغییر شیوه زندگی افراد در ارتباط با شیوه برقراری رابطه با جنس مخالف، سبک پوشش و یا ادبیات گفتاری اعضا ناشی از تأثیرات جوامع مجازی است؛ جوامعی که به ظاهر مانند جامعه حقیقی عمل می کنند. جامعه مجازی در ساده ترین شکل آن، بستری است برای ایجاد روابط مشخص مانند دوستی، بین گِره های گروههایی که به افراد متصل هستند است در نتیجه ارتباطات اجتماعی از آن فرد به شبکه و از شبکه به کل افراد سرایت می کند.(صدیق بنای، 1387)

 

محیط تعامل اینترنت را میتوان فضایی در نظر گرفت که کاربران به راحتی در آن گفتگو می پردازند. فضای صمیمیت و ابزار احساسات در محیطهای تعاملی اینترنت شکل می گیرد و از یکدیگر تأثیر پذیرفته، همچنین کاربران نیازهای خود و مسائل و مشکلات را با هم در میان و انرژی عاطفی خود را در این محیط ها صرف می نمایند.(جوادی و زنجانی زاده، 1384)

 

اینترنت به دلیل تسهیل ایجاد روابط دوستانه و عاشقانه، در زمینه های غیراخلاقی بسیار مورد توجه قرار گرفته، تا جایی که اینترنت موجب سهولت خیانت در روابط زناشویی می شود. ارتباط از طریق فضای مجازی در سالهای اخیر جایگاه قابل توجهی در بین جوانان پیدا کرده است، شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی افراد تأثیر گذارند.(اکبری، 1390: 163)

 

استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی تأثیرات عمیقی بر ارزشهای جوانان داشته و موجب شده نیازهایی که قبلاً توسط خانواده بر طرف می شد، امروزه از سوی این رسانه جدید مرتفع گردد؛ مثلاً در گذشته دوستیابی تحت نظر والدین صورت می گرفت؛ اما امروزه برخی جوانان با استفاده از سیاستهای دوستیابی، گفتگو(چت) و امثال آنها قادرند با افراد گوناگون و با فرهنگهای مختلف آشنا شوند. کاربران اینترنت بر خلاف نسل اول که در فضایی واقعی و حقیقی فعالیت می کردند، امروزه در فضایی مجازی مشغول هستند. بر همین اساس، بسیاری از کارکردهای خانواده در جامعه پذیری افراد به وسیله این رسانه تعاملی در محیطی مجازی صورت می گیرد.(بوربورحسین‌بیگی،1383: 56)

 

برقراری رابطه در اینترنت راه امنی است برای کاربرانی که بخواهند احساس نزدیکی به دیگران پیدا کنند، بدون آنکه واقعاً به آنها نزدیک باشند و احتمالاً دچار آسیب از جانب دیگران شوند. این روابط مجازی، تصور غلط صمیمیت را بدون مسئولیت و واقعیتهای روابط چهره به چهره فراهم می کند. با توجه به ساختار جوان جمعیت کشور و افزایش روز افزون تعداد کاربران اینترنت، که جوانان در سن ازدواج اکثریت آنها را تشکیل می دهند، احتمال ازدواجهایی که از طریق آشنایی و ایجاد روابط در اینترنت صورت بگیرند افزایش خواهد یافت. سایتهای همسریابی و دوستیابی ابزار کمکی در فرآیند ازدواج است. همچنین افزایش تعداد سایتهای اینترنتی دوستیابی و همسریابی و از سوی دیگر نگرش تردید آمیز جامعه به این شیوه گزینش همسر، سبب می شود تا شناخت این شیوه جدید و محیطی که در آن انتخاب افراد شکل خواهد گرفت، از اهمیت زیادی برخوردار شود.

 

2-3-1 اجتماعات مجازی:

 

اصطلاح شبکه ‌های اجتماعی را برای نخستین بار چی ‌ای‌ بارنز[20] در سال 1954 طرح کرد و از آن پس به ‌سرعت به شیوه‌ ای کلیدی در تحقیقات و مطالعات بدل گشت. در تئوری شبکه اجتماعی سنتی، یک شبکه اجتماعی به این صورت تعریف می شود که یک مجموعه ای از نهادهای اجتماعی که شامل مردم و سازمانها که به ‌وسیله مجموعه ای از روابط معنی دار اجتماعی به‌ هم متصل اند و با هم در به اشتراک ‌گذاشتن ارزشها تعامل دارند. شکل سنتی خدمت شبکه اجتماعی بر انواع روابط هم‌چون دوستیها و روابط چهره به چهره متمرکز است اما خدمات شبکه اجتماعی امروزه بیشتر بر جامعه مجازی آنلاین و ارتباطات کامپیوتر واسط متمرکز است. شبکه ‌های اجتماعی اینترنتی پایگاه یا مجموعه پایگاه‌ هایی هستند که امکانی فراهم می‌آورد تا کاربران بتوانند علاقه ‌مندیها، افکار و فعالیتهای خودشان را با دیگران به اشتراک بگذارند و دیگران هم این افکار و فعالیتها را با آنان سهیم شوند. یک شبکه اجتماعی، مجموعه ای از سرویسهای مبتی بر وب است که این امکان را برای اشخاص فراهم می‌آورد که توصیفات عمومی یا خصوصی برای خود ایجاد کنند، یا با دیگر اعضای شبکه ارتباط برقرار کنند، منابع خود را با آنها به اشتراک بگذارند و از میان توصیفات عمومی دیگر افراد، برای یافتن اتصالات جدید استفاده کنند.(بوید و الیسون، 2007: 212)

 

به ‌طور کلی در تعریف شبکه های اجتماعی می توان گفت شبکه های اجتماعی سایتهایی هستند که از یک سایت ساده مانند موتور جستجوگر با اضافه شدن امکاناتی مانند چت و ایمیل و امکانات دیگر خاصیت اشتراک گذاری را به کاربران خود ارائه می دهند. شبکه های اجتماعی، محل گردهمایی صدها میلیون کاربر اینترنت است که بدون توجه به مرز، زبان، جنس و فرهنگ، به تعامل و تبادل اطلاعات می‏ پردازند. در واقع شبکه های اجتماعی برای افزایش و تقویت تعاملات اجتماعی در فضای مجازی طراحی شده اند. به طور کلی از طریق اطلاعاتی که بر روی پروفایل افراد قرار می گیرد مانند عکس کاربر، اطلاعات شخصی و علایق(که همه اینها اطلاعاتی را در خصوص هویت فرد فراهم می آورد) برقراری ارتباط تسهیل می‌گردد. کاربران میتوانند پروفایلهای دیگران را ببینند و از طریق برنامه های کاربردی مختلف مانند ایمیل و چت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.(پمپک و همکاران، 2009: 228)

 

شبکه اجتماعی، یک ساختار اجتماعی است که از گره هایی که عموماً فردی یا سازمانی هستند، تشکیل شده است که توسط یک یا چند نوع خاص از وابستگی به هم متصل اند. به بیان دیگر، یک شبکه اجتماعی سایت یا مجموعه سایتی است که به کاربرانی که دوست دارند علاقه مندیها، افکار، فعالیتهای خودشان را با دیگران به اشتراک بگذارند. شبکه اجتماعی اینترنتی به خصوص آنهایی که کاربردهای معمولی و غیرتجاری دارند مکانهایی در دنیای مجازی هستند که مردم خود را به طور خلاصه معرفی می کنند و امکان برقراری ارتباط بین خود و هم فکرانشان را در زمینه های مختلف مورد علاقه فراهم می کنند. تعریف شبکه اجتماعی، واژه ای است که برای نامیدن گروهی از افراد که در میان خود دارای ارتباطات وسیع و مستمر هستند و یک حلقه منسجم ارتباطی را تشکیل می دهند، به کار می رود. شبکه های اجتماعی مجازی به لحاظ عمومیت یافتن در میان کاربران و با گستره وسیع جغرافیایی در درون مرزهای ملی، تبدیل شدن به یک ارتباط خصوصی و شخصی و فارغ بودن از هر نوع کنترل از سوی مراجع قدرت، به ‌وسیله ای بی‌ بدیل در عرصه ارتباطات تبدیل شده‌اند و زمینه های تأثیرگذاری خارج از کنترل دولتها و نهادهای قدرت را در جوامع به‌وجود آورده‌اند. حضور در فضای مجازی و استفاده از اینترنت خصوصاً در کلان شهرهای در حال گذار جهان سومی چه با انگیزه های حرفه ای باشد چه با انگیزه های فراغتی چه مداوم و پیوسته باشد و چه حاشیه ای و مقطعی بنا به ویژگیها، خصوصیات، امکانات و کارکردهای خاص این فضا تأثیرات عمیقی بر جوانان و نوجوانان که بزرگترین طیف مخاطبان و فعالان این فضا هستند می گذارد.(صدیق بنای، 1387)

 

یک شبکه اجتماعی، سایت یا مجموعه سایتی است که به کاربرانی که علاقه به اشتراک گذاری      علاقه مندیها، افکار و فعالیتهای خود با دیگران دارند، این امکان را می دهد. شبکه های اجتماعی در عین حالی که فضایی برای پیدا کردن دوستان جدید هستند، به افراد این امکان را می دهند که با دوستان قدیمی خود ارتباط برقرار کنند. مکانهایی برای تبادل نظر هستند که در آنها افراد عقاید و نظرات خود را با هم به اشتراک می گذارند. شبکه های اجتماعی به طور کلی مکانهایی در دنیای مجازی هستند که مردم خود را به طور خلاصه معرفی می کنند و ارکان برقراری ارتباط بین خود و همفکرانشان را در زمینه های مختلف مورد علاقه فراهم می کنند. در واقع شکل جدیدی از برقرار ارتباط و به اشتراک گذاری محتوا در اینترنت است. شبکه های اجتماعی پایگاههای جدیدی هستند که در مرکز توجه کاربران اینترنت قرار گرفته اند و هر کدام دسته ای از کاربران با ویژگیهای خاص را گرد هم می آورند.(اسلامی، 1391: 2)

 

شبکه های اجتماعی را در ساده ترین تقسیم بندی می توان در دو گروه عمومی و خاص قرار داد. در شبکه های اجتماعی عمومی کاربران اینترنتی با انگیزه ها و اهداف مختلف حضور دارند و شبکه سازی مجازی شان را از طریق این وب سایتها دنبال می کنند، ولی شبکه های اجتماعی خاص حول موضوعی ویژه شکل گرفته اند و تعداد کاربرانشان نیز کمتر است. در شبکه های عمومی هر کاربری حضور دارد و اغلب دوستان و آشنایان آنلاین را میتوان در آنها پیدا کرد، تعداد کاربران معروفترین این نوع شبکه ها اغلب به چند صد میلیون نفر می رسد. علاوه بر اینها، شبکه های اجتماعی خاصی نیز وجود دارد که بر محوریت موضوعی مشخص فعالیت می کنند.(اسلامی، 1391: 3)

 

جوامع جدید فضا را برای ارتباطات چهره به چهره و صمیمی به حداقل کاهش داده اند، این مسئله که ریشه در تراکم جمعیتی و اخلاقی و وسعت و گستره زیاد شهرها دارد، پیامدهای مختلفی به دنبال داشته است. شبکه ای شدن اینترنت امروزه امکان غیرمنتظره برقراری ارتباط بین افراد و شهروندان را فراهم کرده است. امری که در تاریخ روابط بین الملل در تئوری و در عمل به یک رویاء شبیه بود. اینترنت به کلی این خط سیر را تغییر داده است و امکان برقراری ارتباطات بین افراد و گروههای جوامع و ایجاد اجتماعاتی که تا بیش از آن متصور نبود را مهیا کرده است. جماعتهای مجازی، در واقع از طریق محاوره متنی میان تعداد قابل توجهی از افراد به وجود می آید. افراد بسته به نیازهای شغلی، تجاری یا عاطفی، گروههایی را تشکیل می دهند و در آن به تعامل متنی می پردازند. آنها از کلمات روی صحنه کامپیوتر استفاده می کنند تا تجربیات خود را با هم مبادله کنند. اعضای یک گروه دارای ویژگیهای مشترک هستند و اطلاعات خود را که درباره یک یا چند موضوع اصلی است در ارتباط با همان ویژگی اصلی گروه که آنها را به هم پیوند داده است، منتشر می کنند. در فضای مجازی که تفاوت آن با جهان واقعی در نبود عناصر زمان و مکان است، شکل گیری اجتماعات مجازی دشواریهای جهان واقعی را ندارد و یا سخت تر شدن امکان تعامل و عضویت، افراد گروه ها میتوانند با یافتن هم مسلکان و هم باوران خود در راستای رسیدن به اهداف مشخص و ترسیم شده بسیج شوند و تأثیرات آگاهی دهنده و عقلانی بر فرایند اعمال قدرت بر جای گذارند از جمله مهمترین این اجتماعات و گروه های شبکه ای وبلاگ های دینی اند.(هاکت، 2009)

 

پیشرفت در فناوری اطلاعات راه و روش انسان را در ثبت و ضبط تاریخ تغییر داده است، این تغییر بر نحوه تعامل افراد با یکدیگر نیز تأثیرگذار بوده است. یکی از اتفاقات مهم در پایان هزاره دوم، ظهور فناوریهای ارتباطی است که برجسته ترین آن اینترنت و شبکه های اجتماعی است. اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی، اصلی ترین عوامل تشکیل‌ دهنده فضای مجازی، شناخته می شوند.    شبکه های اجتماعی به ‌عنوان یکی از مهمترین این ابزارها، با قابلیتها و امکانات خود تأثیرات عمیقی بر جنبه های اجتماعی کاربران در جوامع گوناگون گذارده اند. استفاده جوانان ایرانی از شبکه‌ های اجتماعی مجازی رو به گسترش می ‌باشد و به‌ طور گریزناپذیری‌، جوانان، پرجمعیت ترین و پرتعدادترین گروه نسلی ایران، در مواجهه با اینترنت و متأثر از فضای مجازی هستند. وابستگی متقابل دو جهان مجازی و واقعی باعث تعاملات فردی و اجتماعی در قلمروهای زیادی شده است‌.‌ ظهور جهان مجازی بسیاری از روندها، نگرشها و ظرفیت های آینده جهان را تحت تأثیر خود قرار داده است. این جهان با خصیصه هایی مانند صنعتی بودن محض، عدم محدودیت به قوانین مدنی متکی بر دولت-ملت ها، قابل دسترسی بودن، همزمان روی فضا بودن و برخورداری از فضاهای فرهنگی- اعتقادی، اقتصادی و سیاسی جدید از جهان واقعی به صورت نسبی جدا می شود فضای مجازی فضایی عمومی و خصوصی است و به دلیل همین ویژگیهای فضای مجازی آنانی که می خواهند زندگی شخصی و خصوصی و عمومی خود را از نو طرح ریزی کنند از این فضا بهره می برند.(عاملی، 1385)

 

نیازهای انسان مدرن در عصر اطلاعات سبب استفاده روز افزون از شبکه جهانی اینترنت و به تبع آن تشکیل انواع روابط پیچیده اجتماعی از طریق این شبکه می گردد. از جمله فضاهایی که این روابط در آن شکل می گیرد، سایتها و وبلاگهایی هستند که به منظور دوستیابی و همسریابی ایجاد شده اند. این سایتها امکان برقراری ارتباطات میان قومیت ها و ملیت های متفاوت را با کمترین هزینه ایجاد کرده اند. گرایش به سایتهای شبکه اجتماعی در سراسر دنیا همچنین رو به رشد است، شبکه های اجتماعی یکی از انواع رسانه های اجتماعی محسوب می شوند، رسانه های اجتماعی در سال اخیر در زندگی آنلاین و آفلاین کاربران اینترنتی آنچنان تأثیرگذار بوده اند که شکلهای ارتباطات اجتماعی نیز از این رسانه های جدید رسانه های جدید تأثیر پذیرفته است.(اسلامی، 1391: 2)

 

رسانه های اجتماعی امروز به بخش جدایی ناپذیر زندگی بسیاری از مردم تبدیل شده اند.      شبکه های اجتماعی بخشی از رسانه اجتماعی هستند که با اهداف مختلفی ایجاد شده اند و کاربران بسیار زیادی را به خود جلب کرده اند. امروزه بعضی از شبکه های اجتماعی با سرویسهایی که ارائه  می دهند و با کاربری هایی که دارند، خود به یک رسانه خبری تبدیل شده اند و اثرات عمیقی بر وقایع مختلف در دنیای واقعی گذاشته اند. شبکه های اجتماعی روی زندگی افرادی که در آنها عضو هستند هم بسیار تأثیر گذارند. یکی از تأثیر گذارترین سرویس های ارائه شده در اینترنت، شبکه های اجتماعی است که به نوبه خود تحول شگرفی را در نظام اجتماعی جهان ایجاد کرده است.(اسلامی، 1391: 2)

 

شبکه های اجتماعی اینترنتی، امروزه با استقبال فراوانی از سوی جوانان مواجه شده است و آنها بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود را در این شبکه ها سپری می کنند. امروزه با گسترش کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در زندگی روزمره، شاهد شکل گیری نسل جدیدی از ابزارهای اینترنتی هستیم که امکانات بیشتری را برای روابط متقابل، مذاکره، گفتگو و به طور کلی، ارتباط دو سویه فراهم آورده است. شبکه های اجتماعی اینترنتی، به عنوان مهمترین مصادیق این امر، به محلی برای حضور اقشار مختلف جامعه به ویژه جوانان و مکان تبادل آراء و افکار و تأمین نیازهای متناسب با زندگی اجتماعی ایشان تبدیل شده اند. صدیق بنای معتقد است، این واژه امروز بیشتر برای نامیدن پایگاههای اینترنتی به کار می رود که افراد با عضویت در آنها امکان دستیابی به اطلاعات سایر اعضا، آشنایی با علایق آنها، به اشتراک گذاری تولیدات متنی، صوتی و تصویری و نیز تشکیل گروههایی بر اساس علایق مشترک با برخی از دیگر اعضا پایگاه را پیدا می کنند.(صدیق بنای، 1387)

 

شبکه های اجتماعی به طور کلی با اهدافی از قبیل سازماندهی انواع گروه های اجتماعی مجازی (با تکیه بر اشتراکات مختلف و رسیدن به هدف مشترک غالباً سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در دنیای واقعی)، توسعه مشارکتهای اجتماعی، به اشتراک گذاشتن علاقه مندیها توسط اعضا(از مهمترین کارکردهای شبکه اجتماعی است که بدون آن، شبکه اجتماعی معنا ندارد. کاربران دغدغه ها و علایق و دل مشغولیهای خود را با یکدیگر به اشتراک می گذارند)، ایجاد محتوا توسط اعضا(برخلاف سایر رسانه ها، تعامل و تأثیرگذاری مخاطبان در تولید و انتخاب محتوای دلخواه زیاد است و قدرت انتخاب بیشتری دارند) و تبلیغات هدفمند اینترنتی(این سایتها یکی از منابع مهم کسب درآمد هستند. از این طریق که کاربران شبکه های اجتماعی علاقه مندیهای خود را در سایت اعلام می کنند و شرکتها هم خود در شبکه های اجتماعی صفحه شخصی دارند و مشتریان خود و سایر شرکتها ارتباط برقرار میکنند) ایجاد می شوند. در حال حاضر در سراسر جهان بسیاری از وب سایتها امکانات و زیرساختهای شبکه های اجتماعی را در خود جای داده اند که موجب بالا رفتن آمار بازدید و افزایش مدت زمان حضور یک مخاطب در سایت می شود. در شبکه های اجتماعی امکان گفتگو وجود دارد و جریان ارتباط دوسویه است، کارکرد تبلیغی و محتوایی، ارتباط مجازی مستمر با دوستان و آشنایان(شبکه های اجتماعی موجب گسترده تر شدن دامنه ارتباطات شده است. ما می توانیم کسانی که از آن ها بسیار دور هستیم یا کسانی که مدت زیادی است که ارتباطی با آنها نداشته ایم را در این  شبکه ها پیدا کنیم و ارتباط برقرار کنیم)، تبلیغ و توسعه ارزشهای انسانی و اخلاقی در عرصه جهانی، یکی از کارکردهای مهم شبکه های اجتماعی امکان تبلیغ ارزشهای دینی، اعتقادی، انسانی و اخلاقی است. البته شبکه های اجتماعی پیامدهای منفی هم دارد؛ از قبیل شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار نادرست(چرا که امکان شناسایی هویت واقعی اعضا و کنترل محتوایی تولید شده توسط کاربران این سایتها وجود ندارد)، تبلیغات ضد دینی، عدم کنترل بر اطلاعات شخصی ارائه شده در شبکه های اجتماعی. بعضی شبکه های اجتماعی امکانات و سرگرمی هایی را ارائه می دهند و افراد در صورت استفاده از آنها، اجازه می دهند که بعضی از اطلاعاتشان در دسترس آنها قرار گیرد. افرادی با پروفایلهای تقلبی هم گاهی اقدام به سوء استفاده از اطلاعات افراد می کنند.(اسلامی، 1391: 4،5)

 

  حتی امکان معرفی خود در سایتهای مختلف به صورتهای گوناگون وجود دارد. به‌ طوری که افراد بتوانند در جربان ارتباط ‌گیری«هویت الکترونیک چندگانه‌ای» برای خود بسازند و هر بار خود را به یک صورت نشان دهند. تلویزیون و سایر رسانه ‌ها فاقد این ویژگی خاص فضای مجازی ‌اند. در مجموع، هویت مجازی با دیدگاههای متعارف درباره هویت جور نیست.(بل، 2001: 114)

 

استفاده از اینترنت در همسریابی و دوستیابی احتمالاً می تواند به دلیلی قابلیت انعطاف و دسترسی آسان به آن و خلق موقعیتها و شاید مهمترین مورد گمنامی و آزادی های جدید وابسته به این گمنامی باشد. این آزادی شامل آزادی تحرک و رهایی از قیدهای اخلاقی و تردیدهای اجتماعی در دنیای رودرو و تسهیل بازی آزاد با هویت و تصورات فرد می باشد.(Wang.Lu.2007)

 

ما باید خیلی از این شکل ارتباطی و به طور کلی از اینترنت ممنون باشیم که در حفظ دوستیها در این قرن پر از هیاهو نقش موثری ایفاء می کند؛ دوستان قدیمی دوباره دور هم جمع شده و ارتباطات گمشده زنده می شوند. فراموش نکنیم ما انسانی اجتماعی هستیم، گمنامی سرعت ارتباطات وسایل بودن آن پیامدهای گسترده ای در روابط جنسیتی و الگوهای ارتباطی و دوستیابی جوانان بر جای   میگذارد.(ذکایی، 1383: 227)

 

«ارتباط» در زبان انگلیسی مترادف با واژه Communication است، که از ریشه لاتین Communis به معنای اشتراک گرفته شده است. پژوهشگران ارتباطات، میان واژه ارتباط به معنای مفرد Communication، و واژه ارتباطات به معنای جمع Communications تفاوت قائل هستند. کلمه ارتباطات به صورت جمع در علوم ارتباطات به معنای مطالعه پیرامون ابزار و لوازم فنی این پدیده به کار می رود، حال آنکه معنای این واژه به صورت مفرد، بیانگر فرآیندی است، که در آن پیام از پیام دهنده به پیام گیرنده منتقل می شود و به عبارت دیگر، به گردش پیام بین فرستنده و گیرنده پیام مربوط می شود.(دادگران، 1388: 15)

 

علاوه بر نوظهور بودن این روابط، دین، ارزشهای دینی و به طور کلی فرهنگ اکثریت جامعه، با اینگونه معاشرت ها در تناقض قرار دارد، چرا که اسلام به عنوان دین اکثریت افراد جامعه، چنین دوستیها و معاشرتهایی را پیش از ازدواج میان دختر و پسر(نامحرم) نفی می کند و تنها در شرایط ویژه و با تشریفات شرعی ازدواج موقت آن را صحیح می داند.(عبدالهیان، 1383)

 

در فرهنگ ایرانی موانع زیادی برای ارتباط طولانی قبل از ازدواج بین خانواده های جوانان وجود دارد و جوانان نمیتوانند با خصوصیات یکدیگر آشنا شوند، استفاده از این ابزار برای آشنایی پیش از ازدواج مطلوب و مفید خواهد بود البته در صورتی که اطلاعات و خصوصیاتی که افراد از همدیگر می دهند خصوصیات واقعی باشد و فقط شرایط مثبت افراد گفته نشود. پدیده معاشرت و دوستی دختر و پسر پیش از ازدواج در جامعه ما پدیده ای است جدید، نوظهور و مدرن. چنین پدیده ای برای مقاطع کوتاهی در دهه های گذشته(پیش از انقلاب) صرفاً میان طبقات بالای شهرنشین آن هم در شهرهای بزرگ به طور محدود گسترش یافت. با شکل گیری لنقلاب اسلامی و تأکید اهداف و ارزشهای انقلاب بر دستورات دینی و مذهبی؛ چنین روابطی نفی شد و در سال های اخیر همراه با دگرگونیهای ساختی و اجتماعی چون گسترش شهرنشینی، صنعتی شدن، افزایش سود، حضور زنان در عرصه های اجتماعی، گسترش مکانهای هم حضوری زنان و مردان و گسترش کمی و کیفی وسایل ارتباط جمعی، این پدیده به شکل نوظهور و از بطن روابط بین شخصی جوانان جامعه پدید آمده است. به گونه ای که تحقیقات انجام شده در این زمینه از خواست و میل جوانان جامعه برای داشتن چنین معاشرتهایی حکایت می کند.(آزاد و دیگران، 1379)

 

2-3-2 عملکرد سیستمهای دوستیابی و همسریابی

 

پیدایش مدرنیسم که امکان انتخاب و استقلال نسبی در قلمروهای اقتصادی اجتماعی را تشدید می کند، مسائل و مشکلاتی را در زمینه ازدواج به وجود آورده است؛ یکی از این مسائل ایجاد تغییر در نحوه همسرگزینی است. زمانی بیشتر انتخابها برای ازدواج فرد توسط افراد بزرگتر خانواده و در یک محدوده معین صورت می گرفت. اما، در دوران مدرن با افزایش فردگرایی این خود شخص است که اقدام به گزینش همسر می نماید اما در اکثر موارد هنوز این انتخاب همچنان در یک محدوده نسبتاً معین و در دسترس فرد صورت می گیرد. در وضعیت ایران امروز با گسترش شهرنشینی، جمعیت میلیونی در شهرها، کمتر شدن ارتباطات چهره به چهره آدمها و دورنی و خصوصی تر شدن زندگی ها، شیوه های سنتی ازدواج دایره محدودی از انتخابها را برای افراد فراهم می کند. از آنجا که زندگی در جهان مدرن، انسان را با تنوع و تعدد در گزینش هایش مواجه کرده  است بنابراین به عنوان یک راه حل برای گسترش محدوده انتخاب، افراد در زمینه ازدواج به شیوه های جدیدی متوسل شدند که از آن جمله ارتباطات از طریق اینترنت بود. پیوند زناشویی با دگرگونی شیوه زندگی انسانها و ورود اینترنت، وضعیت نوینی را تجربه می کند. با وجود پایداری شیوه های سنتی انتخاب همسر در جامعه رو به مدرن شدن ایران، روشهای نوین ازدواج هر روز متعدد و متنوع تر می شود.(آخوندان، 1388: 4 ،30)

 

گسترش ارتباطات باعث به تکاپو افتادن جوانان از راههای مختلف برای جستجوی همسر مناسب شده است. شاید برای پاسخ دادن به همین دغدغه هاست که در سالهای اخیر عده ای به فکر تأسیس مراکزی به اسم بنگاه های همسریابی شده اند. موسسات نوظهوری که سعی می کنند به شیوه هایی نو و متفاوت پیوندهایی متفاوت را رقم بزنند. در بحث ازدواج، مسائلی چون ناپایداری ازدواج ها، تغییر الگوی همسرگزینی، نداشتن مهارتهایی برای ازدواج و ناتوانی والدین برای آموزش به فرزندان، افزایش روابط دختر و پسر در زمان نامزدی بدون عقد، تمایل به دریافت مهریه های سنگین، بالا رفتن سن ازدواج و افزایش تنوع طلبی جنس مردان و ... را میتوان اشاره کرد و تغییراتی که در حوزه دینی در جامعه رخ داده است.(صدیق بنای، 1387)

 

با توجه به ساختار جوان جمعیت کشور و افزایش روزافزون تعداد کاربران اینترنت، که جوانان در سن ازدواج اکثریت آنها را تشکیل می دهند، احتمال ازدواجهایی که از طریق آشنایی و ایجاد روابط در اینترنت صورت بگیرند افزایش خواهد یافت. همچنین افزایش تعداد سایتهای اینترنتی دوستیابی و همسریابی، و از سوی دیگر نگرش تردید آمیز جامعه به این شیوه گزینش همسر، سبب می شود تا شناخت این شیوه جدید و محیطی که در آن انتخاب افراد شکل خواهد گرفت، از اهمیت زیادی برخوردار شود.(آخوندان، 1388: 32)

 

همسریابی اینترنتی یا قرار آنلاین طبق گفته های«هاردلی»[21] به وجود آورنده یک فضای مجازی است که فرصتی را فراهم می کند تا افراد به صورت آنلاین یکدیگر را ملاقات کنند و به سوی ارتباط رودررو حرکت داشته باشند. این سیستم به افراد، زوجها و گروهها اجازه می دهند تا یکدیگر را به صورت آنلاین ملاقات کنند و روابط اجتماعی و عاطفی خود را توسعه دهند.(براکت ومیلسون، 2008)

 

سایتهای همسریابی(قرار آنلاین) امروزی تنها یک نوع مدرن از اولین آژانسهای ازدواج در سالهای 1700 است، که به مردان تنهای مجرد با چاپ یک ستون تبلیغات خصوصیات فردیشان در روزنامه در یافتن همسر، کمک می کرد. این آژانسها تجارت بزرگی در اوایل قرن 18 بودند که از طرف مردی که به دنبال همسر بود استخدام می شدند و پولی را دریافت می کردند تا آگهی را برایش چاپ کنند و همسر خوبی را بیابند. بر اساس کتاب جدیدی با عنوان«تاریخچه نهان ستونهای شخصی» پروفایلهای تبلیغی شخصی سابقه ای در حدود 300 سال دارند.(آخوندان، 1388: 36)

 

تمایل به سایتهای همسریابی و دوستیابی اینترنتی و استقبال از آنها را میتوان ناشی ار ویژگیهای اینترنت از جمله قابلیت دسترسی آسان، خلق موقعیتهای جدید و شاید مهمترین مورد گمنامی و آزادیهای ناشی از این گمنامی دانست. این آزادی شامل آزادی تحرک و رهایی از تردیدهای اجتماعی در دنیای رودررو و تسهیل بازی آزاد با هویت و تصورات فرد می باشد.(وانگ و لو، 2007)

 

گمنامی در فضای مجازی و عدم صداقت افراد باعث می شود که به این شیوه آشنایی با تردید نگریسته شود. با تمامی این تردیدها اما فضای مجازی این امکان را برای فرد فراهم می کند که در ورای مرزهای سنتی موجود در جهان واقعی به تعامل با افرادی از قومیتها و ملیتهای متفاوت بپردازد و متعاقباً نوعی احساس آرامش و امنیت و آسودگی روانی ناشی از کاهش فشار اهرم های کنترل اجتماعی(برخی هنجارهای رسمی و غیررسمی) و همچنین کمرنگ شدن نقش نابرابری هایی از قبیل نابرابری های جنسیتی، طبقاتی را تجربه کند. این امر باعث استقبال کاربرن، در نقاط مختلف جهان، از فضای مجازی از جمله آنها سایتهای دوستیابی و همسریابی خواهد بود.(آخوندان، 1388: 31)

 

کاربران ایرانی خصوصاً جوانان به علت موانع و محدودیتهای موجود در شرایط عینی و ذهنی زندگی خود و در راستای فرار از فشارهای الزام آور هنجارهای اجتماعی و در جهت گسترش تعاملات اجتماعی با دیگرانی که امکان برقراری کنش متقابل با آنان دردنیای واقعی بسیار نادر و پرهزینه است، به دنبال کسب تجربه های جدید، تأمین نیازهای مغفول مانده خود و فرصتهای بیشتر به فضای مجازی روی می آورند.(خطیبی، زکایی: 1385)

 

روشهای نوین، شیوه علمی، با حضور کارشناسان برجسته و این قبیل شعارها، نمونه عبارتهایی است که بنگاه های همسریابی با استفاده از آن ها، خود را معرفی می کنند. با یک تماس کوتاه تلفنی با این مراکز، میتوان به روشهای کاری آنها پی برد، ترتیب دادن ملاقات بین مشتریان مونث و مذکر با تهیه بانک اطلاعاتی که بر محور عکس داوطلبان تنظیم شده، از جمله شیوه های این موسسات است. هنوز مدت زیادی از تأسیس و راه اندازی نخستین بنگاه های همسریابی اینترنتی نمی گذرد؛ با این همه تعداد این سایتها و مراکز همسریابی مجازی و اینترنتی در حال حاضر در کشور ما به 39 سایت میرسد. طبق آمار اعلام شده توسط مرکز مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه از هر 100 مورد ازدواج در کشور ما دو مورد ازدواج اینترنتی است. البته باید توجه داشت که بسیاری از افراد نیز به دلیل عدم پذیرش جامعه از بیان چگونگی شیوه آشنایی شان پرهیز می کنند.(آخوندان، 1388: 30)

 

در حال حاضر در کشور ما 39 سایت و مراکز همسریابی مجازی و اینترنتی فعالیت می کنند که در این بین دو بنگاه همسریابی اینترنتی نیز به صورت اسلامی تأسیس شده اند و این در حالی است که سوء استفاده ها و آسیبهای اجتماعی ایجاد شده در این زمینه نگرانیهای جدی را در مورد شکل گیری یک بحران اجتماعی در آینده موجب شده است. تمایل به ازدواج اینترنتی و استفاده از سایتهای همسریابی در حالی از سوی جامعه شناسان و آسیب شناسان اجتماعی نوعی بحران به شمار می رود که در شرایط فعلی و بر اساس آمار اداره کل مطالعات اجتماعی و بررسی های اجتماعی ناجا، 63 الی 68 درصد چت روم ها در اختیار جوانان قرار دارند؛ و در این میان جوانان ایرانی حتی گوی سبقت را از آمریکایی ها و کانادایی ها هم ربوده اند. استفاده از اینترنت برای دوستیابی و همسریابی ظاهراً در جامعه فعلی که بر پایه ارتباطات نوین شکل گرفته و اداره می شود، آسانترین راه تشکیل زندگی مشترک به نظر می رسد. اما واقعیت این است که فضای مجازی نمیتواند ملاک دقیق و قابل اعتنایی برای یافتن یک شریک دائمی به حساب آید. از سوی دیگر بررسی ها نشان می دهد بسیاری از افراد به منظور دوستیابی به سایتهای همسریابی مراجعه می کنند اما به تدریج علایق ناشی از احساسات ناپایدار باعث تمایل به تداوم رابطه و در نهایت ازدواج می شود. به جز سایتهایی که موسسه دارند، افراد در باقی سیستمها از میان دیگر اعضا، فردی را بر می گزینند و ایجاد رابطه می کنند و سایت دخالتی در انجام مراحل آشنایی ندارد و تنها زمینه آشنایی را فراهم می کند. آشنایی در محیطهای دیگر اینترنت مانند آشنایی در خیابان، پارک، مهمانی و ... آشنایی تصادفی می باشد؛ اما آشنایی در سایتهای دوستیابی و یا همسریابی به شکل تصادفی نیست بلکه افراد از میان پروفایلهای موجود با دیدن مشخصات و ویژگیهای ظاهری و اجتماعی یک فرد او را گزینش می کنند و احتمال اینکه رابطه موفقی برقرار شود افزایش می یابد. از آنچه کاربران در مصاحبه های خود اظهار می داشتند به نظر می رسید آنها علیرغم عدم اطمینان به این سایتها، مایل بودند شانس خود را برای یافتن همسر در این سایتها امتحان کنند. سایتها سعی دارند تا با ارائه خدمات متفاوت تعداد اعضای بیشتری را برای ثبت نام جلب کنند. امکان تشخیص تعداد دقیق اعضا بسیار مشکل است، زیرا در سایتها، گاهی افراد با چند پروفایل مختلف عضو می شوند و یا فردی پروفایل ایجاد می کند اما به دلایل مختلف ممکن است از آن استفاده نکند. همچنین در وبلاگها نیز ممکن است یک فرد چندین کامنت را در بخش نظرات قرار داده باشد. معمولاً تعداد کاربران سایتها بسیار بیشتر از کاربران وبلاگها می باشد که میتواند به دلیل امکانات و خدمات بیشتر و بهتری باشد که سایتها به کاربران ارائه می کنند. بررسی سیستمهای جستجوی سایت و تفکیک کاربران زن و مرد نشان می دهد که در بیشتر سایتها تعداد کاربران زن کمتر از کاربران مرد می باشد. کاربری در شبکه تا حدودی به کاربر جوان ایرانی اجازه می دهد که مرزهای بی شمار جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی موجود در دنیای واقعی خود را کمتر احساس کند و در مواردی با تلاش خود قدری از آن ها عبور کند و یا حتی در برخی موارد اندکی آنها را جا به جا کند و به این ترتیب استقلال فردی، آزادی و قدرتمندی بیشتری را نیز در این فضا و دنیای واقعی تجربه کند.(ناظری، 1387: 12،46،47)

 

2-3-3 طبقه بندی سیستمهای دوستیابی و همسریابی

 

    وب سایتها: سایتهای دوستیابی و همسریابی را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: دسته اول، سایتهایی هستند که فقط برای همسریابی و دوستیابی طراحی شده اند و الگوی مشابه سایتهای غربی دارند، این سایتها به دو گونه تقسیم می شود؛ سایتهایی که جمعیت هدف آن افراد خارج از ایران است و عمدتاً در برگیرنده ایرانیان خارج از کشور هستند و دسته دوم شامل سایتهایی می شود که ایرانیان داخل کشور را پوشش می دهند. دسته دوم، خدمات دیگری نیز ارائه میدهند و دسته سوم، سایتهایی هستند که موسسه واقعی در جامعه دارند و تنها از اینترنت به عنوان وسیله ثبت نام استفاده می کنند. این دسته سایتها عمدتاً مذهبی هستند و دارای سابقه تشکیلات جاافتاده و ساماندهی شده اند. این سایتها با هدف همسریابی نه دوستیابی یا ازدواج موقت، فعالیت می کنند. ضمن اینکه در این سایتها هیچگونه مشخصات فردی و عکس مراجعه کنندگان وجود ندارد و بسیار محدود هستند. تنها در ایران ۲ سایت وجود دارد که مذهبی هستند.

 

وب سایتهای دسته اول: سایتهایی هستند که فعالیت آن ها متمرکز بر همسریابی موقت و دائم است. این سایتها که از روی نسخه های سایتهای قرار آنلاین غربی ساخته شده اند، معمولاً سیستمهای جستجوی قوی دارند و امکانات مناسبی را جهت همسریابی موقت و دائم ارائه می کنند. برخی از این سایتها با سوالات روانشناسانه میزان تطابق شخص را با فرد مورد نظرش می سنجد و یا افرادی را که با مشخصات فرد هماهنگی دارند به او معرفی می نماید. امکاناتی که در این گونه سایتها فراهم شده است در اختیار تمام اعضاء می باشد، یعنی در صورتی که فرد عضو سایت باشد امکان دسترسی به پروفایل تمام اعضاء را خواهد داشت. البته در برخی از این سایتها برای افراد این امکان وجود دارد که پروفایل خود را از دیگران پنهان کنند، در این حالت افرادی که حق عضویت پرداخت کرده اند میتوانند از پروفایلهای پنهان نیز بازدید کنند. در این گونه وب سایتها عموماً هر کاربر اینترنتی ممکن است یک پروفایل شخصی بدون پرداخت هزینه برای خود ایجاد کند. اما برای قرار دادن پیامهای دیگر و تعامل با دیگر اعضای سایت فرد باید هزینه ای را پرداخت کند تا عضو ویژه سایت شود. برخی از سایتها ماهیانه یا سالیانه هزینه را دریافت می کنند و برخی دیگر برای هر فعالیتی که فرد انجام دهد هزینه دریافت می کنند. اعضا میتوانند با ایمیل یا پیامهای از پیش آماده شده فوری با دیگر اعضا در ارتباط باشند. فرد معمولاً خود را با یک نام کاربری به دیگران معرفی می کند که یک هویت عمومی برای او خلق می کند. نام کاربری می تواند نام فرد یا نامی مستعار باشد. افرادی که برای ازدواج دائم وارد سایت می شوند بیشتر احتمال دارد که از نام حقیقی خود استفاده کنند. آنها معمولاً اطلاعات خود را صادقانه تر بیان می کنند و در این میان سهم زنان بیشتر از مردان است.

 

مردان اغلب برای شروع رابطه به زنان پیام می دهند. خانمها از میان موارد ارسال شده ممکن است تنها به چند مورد که نظرشان را جلب کرده است پاسخ دهند و مابقی را بدون پاسخ می گذارند. اما در میان آقایان اگر پیامی دریافت کنند در صورت عدم تمایل باز هم پاسخ منفی خود را به فرد پیام دهنده اعلام می دارند. پس از برقراری ارتباط با ایمیل یا پیام از طریق سایت، احتمالاً درخواست تماس تلفنی یا تماس از طریق یاهو مسنجر و یا تبادل عکس با یکدبگر را خواهند داشت. اگر بعد از این مرحله رابطه ادامه پیدا کرد تماس منجر به ملاقات رودررو خواهد شد. پس از ملاقات افراد ممکن است رابطه خود را ادامه دهند و یا آن را قطع کنند. اگر فردی در ادامه تماسها مشکلی برای طرف مقابل ایجاد کند، او می تواند از طریق پلیس سایت(گزارش خلافی) ادامه کاربری فرد متخلف را متوقف کند، تا آن شخص برای دیگران ایجاد مشکل ننماید. سایتهای انگلیسی زبان دارای کیفیتی بالاتر از امکانات سایت، طراحی و ساماندهی نسبت به سایرین هستند. از آنجا که زبان انگلیسی توسط همگان قابل فهم نیست بیشتر افراد تحصیلکرده یا مقیم خارج از کشور امکان استفاده بیشتر از این سایتها را دارند، به نظر میرسد افرادی از طبقات بالاتر اجتماعی، اقتصادی به این سایتها مراجعه میکنند.

 

وب سایتهای دسته دوم: در این سایتها سیستم همسریابی و دوستیابی یکی از زیر مجموعه های کلی سایت می باشد و سایت خدمات دیگری نیز به اعضایش ارائه می دهد. خدماتی نظیر ایجاد وبلاگ خصوصی، تالارهای گفتگو، ایجاد گروه ها و انجمن هایی برای اظهار نظر، ایجاد آلبوم های عکس و ... در این دسته از سایتها عملکرد سایت به سایتهایی نظیر فیس بوک و اُرکات نزدیک است و همسریابی به عنوان یک هدف فرعی دنبال می شود. در این سایتها هم افراد برای خود پروفایل ایجاد کرده و میتوانند با رد و بدل کردن پیام ها با یکدیگر آشنا شوند. این سایتها هم دارای سیستم جستجوی اعضا است و از این طریق نیز اعضا می توانند فرد مورد نظر خود را با ویژگیهایی که برایشان حائز اهمیت است جستجو کنند. تمرکز این سایتها بیشتر بر دوستیابی است و احتمال انجام ازدواج در این دسته از سایتها نسبت به دسته قبل کمتر است.

 

وب سایتهای دسته سوم: این سایتها عمدتاً مذهبی اند که دارای تشکیلات سازماندهی شده و موسسه در دنیای واقعی می باشند. آنها از اینترنت به عنوان یک وسیله برای گسترش کار استفاده می کنند و افراد ناآشنای خواهان استفاده از این خدمات را به موسسه معرفی می کنند، اما کار اصلی آنها در دنیای واقعی و در موسساتی که در جامعه دارند، دنبال می شود. سایت موسسه فرهنگی خانواده امین[22] و موسسه راهنمای ازدواج[23] از جمله این سایتها هستند. عملکرد این سایتها مشابه عملکرد واسطه های ازدواج در گذشته است یعنی افرادی که تمایل به ازدواج دارند به آنها مراجعه می کنند و فرد واسطه کسی را که مشخصات لازم برای ازدواج با آن شخص را دارد، به او معرفی می کند. در اینجا نیز عضو مشخصات خود را از طریق  اینترنت ثبت می کند و مدیران موسسه فرد مناسب را در میان افراد دیگری که ثبت نام کرده اند به ایشان معرفی می کنند و در طول ادامه ارتباط خدمات   مشاوره ای به طرفین رابطه ارائه می دهند. در این سایتها فقط مدیران سایت مشخصات افراد را در اختیار دارند. افراد به صورت برخط یا حضور در موسسه، فرم مشخصاتی که شامل مشخصات ظاهری، اجتماعی، اقتصادی است را تکمیل کرده و با ارئه مدارک تحصیلی، نشانی دقیق و شماره تماس، به همراه یک عکس تمام قد و بدون اصلاحیه، با پرداخت حق عضویت و دادن تعهد بابت امانتداری از اطلاعات افراد به عضویت موسسه در می آیند. پس از آن با مراجعه به موسسه مشاور از میان افرادی که سن وتحصیلات متناسب با این فرد را دارد پنج نفر را به او معرفی نموده و در صورت موافقت طرف انتخاب شده قرار ملاقات حضوری در موسسه انجام می شود بعد از موفقیت ملاقات اول با کمک مشاور ملاقات بعدی در خارج از موسسه انجام می شود که فرد باید گزارش این ملاقات را به مشاور خود اعلام دارد. در مرحله بعدی یکی از اعضای هر کدام از خانواده های دختر و پسر(بیشتر مادر) در موسسه حاضر شده و قرار خواستگاری گذاشته می شود. مدیر موسسه در صورت تمایل افراد در مراحل بعدی نیز حضور خواهند داشت و این مشاوره ها تا پس از ازدواج نیز ادامه خواهد یافت.

 

    وبلاگها: وبلاگهای دوستیابی و همسریابی را می توان به دو دسته تقسیم کرد: دسته اول، وبلاگهایی هستند که افراد علایق و مشخصات خود را به صورت نظر(کامنت) در وبلاگ و در معرض دید همگان قرار می دهند. دسته دوم، وبلاگهایی هستند که افراد مشخصات خود را برای مدیر سایت ارسال می کنند و مدیر سایت آنها را بررسی کرده و افرادی را که در شرایط آنها با هم مطابقت داشته باشد به یکدیگر معرفی می نماید. این دسته از وبلاگها شبیه دسته سوم سایتهای همسریابی بوده و مانند واسطه های قدیمی ازدواج عمل می کنند.

 

وبلاگهای دسته اول: وبلاگهایی هستند که افراد علایق و مشخصات خود را به صورت نظر(کامنت) در وبلاگ و در معرض دید همگان قرار می دهند. در این نظرات عموماً مشخصات ظاهری و شرایط فرد نظر دهنده و فردی را که به دنبال آن هستند میتوان مشاهده کرد. این کامنت ها میتوانند نشان دهنده الویت های انتخاب، برای فرد کامنت گذار باشند. مشاهده کامنت ها در این دسته از وبلاگها بر اساس جنسیت یا محل زندگی افراد امکان پذیر می باشد: در موارد که میتوان کامنت ها را بر اساس جنسیت مشاهده کرد، لیستی از زنان و مردان وجود دارد و افراد با مراجعه به لیست ها میتوانند همه کامنت ها را مشاهده کرده و فرد مورد نظر خود را جستجو کنند. در این وبلاگها نظرات افراد را بر اساس زمانی که به سایت مراجعه کرده اند و مشخصات خود و فرد مورد نظرشان را قرار داده اند، میتوان مشاهده نمود. بدین صورت که آخرین کامنت ها را افرادی نوشته اند که به تازگی از وبلاگ بازدید کرده اند. در این دسته از وبلاگها افراد ممکن است چندین کامنت قرار دهند و یا نظرات خود را به صورت پنهان تنها برای مدیر سایت قرار دهند، لذا امکان اینکه تعداد دقیق اعضا را بتوان مشخص کرد، دشوار است. وبلاگهایی که افراد بر اساس شهر محل زندگی، کامنت های خود را در وبلاگ قرار می دهند، مانند همسریابی و ازدواج اینترنتی، جستجو بر اساس محل سکونت صورت می گیرد، اما نوع کامنت گذاری شبیه وبلاگ های قبلی است. در این حالت نیز نمایش کامنت ها بر اساس زمانی است که افراد به وبلاگ مراجعه کرده اند و با مراجعه به تعداد کامنت های نوشته شده ممکن است افرادی را یافت که در شهرهای مختلف کامنت قرار داده اند، در این وبلاگها نیز تعیین تعداد اعضا دشوار است.

 

وبلاگهای دسته دوم، وبلاگهایی هستند که افراد مشخصات خود را برای مدیر سایت ارسال می کنند و مدیر سایت آنها را بررسی کرده و افرادی را که در شرایط آنها با هم مطابقت داشته باشد به یکدیگر معرفی می نماید. این دسته از وبلاگها شبیه دسته سوم سایتهای همسریابی بوده و مانند  واسطه های قدیمی ازدواج عمل می کنند. در این وبلاگها فرم تکمیل شده توسط اعضا در اختیار مدیر سایت قرار می گیرد. در این حالت امکان انتخاب برای خود فرد وجود ندارد، بلکه مدیر سایت در مورد معرفی اعضا به هم بر اساس مشخصات آنان تصمیم  می گیرد. در اینگونه وبلاگها از آنجا که معمولاً شماره تماس و اطلاعات خصوصی تری برای عضویت درخواست می شود، امکان سوء استفاده از طلاعات شخصی افراد بیشتر خواهد بود. از آنجایی که وبلاگها عموماً به صورت رایگان فعالیت می کنند و ادامه فعالیت در اینترنت مستلزم صرف وقت و هزینه می باشد، گاهی صاحب وبلاگ ممکن است در طول دوران کارش وقفه هایی دیده شود یا حتی از ادامه کار منصرف شود. در وبلاگها استفاده نمادهای مذهبی بیشتر قابل مشاهده می باشد که احتمالاً برای جلب اعتماد کاربران مفید واقع می شود.

 

2-3-4 نحوه ثبت نام در سایتهای دوست یابی و همسریابی

 

ثبت نام آسان مهمترین دلیل استقبال بالا از سایتهای همسریابی است. فقط کافی است روی قسمت عضویت کلیک نمایید. بعد هم با توجه به وجدانتان و قصدتان از عضویت مشخصات مورد علاقه تان را در قسمت«مشخصات من» و مشخصات رویایی طرف مقابلتان را هم در قسمت«مشخصات همسان من» بنویسید و تمام؛ از اینجا به بعد شما عضو یک مرکز تخصصی ازدواج شده اید و با توجه به مهارتهایتان در رد و بدل کردن پیام در سایت می توانید نیمه گمشده خودتان را پیدا کنید. البته اکثر سایتها اعضای جدید را 24 ساعت بعد از ثبت نام تأیید می کنند. دلیلش هم این است که مدیریت سایت در این زمان مشخصات عضو جدید را بررسی می کند که یک وقت خدای نکرده با قوانین سایت مغایرات نداشته باشد. ثبت نام رایگان و فوق آسان و گمنام ماندن و البته کنجکاوی برای سرک کشیدن به دنیای داخل سایتهای همسریابی از مهمترین دلایل افزایش آمار کاربران این سایتها است. البته کاربرانی که بخواهند شرایط ویژه داشته باشند، باید مبالغی را به حساب سایت واریز کنند. شرایط ویژه هم یعنی امکان ارسال پیام شخصی، اگر یک کاربر به صورت رایگان عضو شده باشد، فقط میتواند منتظر دریافت پیام باشد و به پیام های رسیده پاسخ دهد، اما کاربران ویژه می توانند به جای انتخاب شدن، از حق انتخاب کردن برخوردار باشند و با واریز مبلغی در ماه عضو ویژه سایت باشند. معمولاً آقایان دو تا سه برابر خانم هاست. در مورد اعضای ویژه هم همینطور است. تقریباً همه آقایان عضو ویژه هستند و فقط تعداد کمی از خانم ها با پرداخت مبلغ عضویت از امکانات اعضای ویژه استفاده می کنند.(یاراحمدی، 1391)

 

نکته جالب در مشخصات هم این است که آیتم ها از مشخصات فردی مثل سن و شرایط تأهل شروع می شوند و به مشخصات ظاهری مثل قد و وزن و رنگ چشم و ... می رسند. بعد هم نوبت شرایط مالی مثل نوع مسکن و اتومبیل و شغل و درآمد ماهیانه خود و حتی درآمد ماهیانه خانواده می رسد؛ بعد هم مشخصات عمومی تر مثل اعتیاد به شیگار و داشتن و نداشتن اختلالات رفتاری و ابتلاء به بیماریهای خاص و میزان هوش واستعداد و ... به صورت دوره ای بعضی از سایتها برای هشدار به کاربرانشان اطلاعیه هایی صادر می کنند که در نوع خودشان جالب است. مثلاً اطلاعیه هایی با این مضمون که "سایت هیچگونه مسئولیتی در قبال رد و بدل شدن پول یا شارژ تلفن همراه بین کاربران ندارد." به بیان ساده تر مدیران سایتها هر چند وقت یکبار اعلام می کنند که کلاه خودتان را محکم بچسبید که باد آن را نبرد، اگر هم برد ما هیچ مسئولیتی نداریم چون قبلاً هشدار داده بودیم. خواندن پروفایلها شاید بهترین راه برای قضاوت در مورد انگیزه کاربران باشد: اعضای سایتهای همسریابی اگر یک ذره استعداد آدم شناسی داشته باشند، می توانند در عرض مدت کوتاهی به یک پیشگو در امور آدم شناسی تبدیل شوند. ابزار کار هم پروفایلهای اعضاست، به اضافه پیامهایی که به صندوق پیام می رسند. از روی همین ها می شود فهمید که کاربران سایت از چند دسته خاص خارج نیستند.(یاراحمدی، 1391)

 

2-3-5  ویژگیهای اعضا و انگیزه عضویت در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

مردم در اینترنت تنها به دنبال اطلاعات نیستند، بلکه به دنبال انسانهای دیگر هستند و همین تعامل است که به جامعه پذیری در اجتماعات مجازی منجر می شود. اینترنت یک رسانه گرم است به این معنا که عواطف و احساسات را می توان به صورت آنلاین تجربه و رد و بدل کرد. بنابراین ارتباطات دینی که مشمول از تجربه عاطفی است، نسبت به این رسانه نوین عقب می ماند.(کوثری، 1386: 8)

 

دسته اول؛ آنهایی که می خواهند ازدواج کنند: از آنجایی که همه جا خوب و بد دارد، در سایتهای همسریابی هم آدمهایی که واقعاً قصد ازدواج دارند پیدا می شوند. این آدم ها گر چه اسم مستعار دارند، اما اسمهایشان معمولی است. بیشترشان عکس خودشان را گذاشته اند و اگر هم عکس نداشته باشند در اولین پیام آدرس ایمیل می خواهند که عکسشان را بفرستند. در پیامهایشان در مورد جزئیات حرف میزنند و از جزئیات می پرسند. جزو قدیمی های سایت محسوب نمی شوند و تازه عضو شده اند. دسته دوم؛ آنهایی که نمی خواهند ازدواج  کنند: اولین نشانه اعضای این دسته خالی بودن پروفایلهایشان است. حالا اگر نمی خواهند ازدواج کنند دلیل ندارد که دروغ بگویند. این دسته تا جایی که بتوانند از خودشان چیزی نمی نویسند. در همان پیام اول هم معلوم می کنند که به جای همسر دنبال همدم می گردند. در مشخصات خودشان هم به نکته هایی مثل آزاد، رها، به دور از قید و بند و اینها اشاره می کنند. دسته سوم؛ کلاهبردارها: اگر برای شناخت دسته اول و دوم به چند روز وقت و مطالعه پروفایلها نیاز است، برای شناخت دسته سومی ها یک نگاه سرسری کافی است. اولین نکته هم اسمهای عجیب غریبشان است. اسمهایی نیست در جهانی که به سرعت توی چشم می آیند، شما بخواهید ازدواج کنید، خودتان را این طوری معرفی می کنید؟! همه شان هم بالای 6 میلیون تومان درآمد دارند و احیاناً تبعه یکی از کشورهای اروپایی یا امریکایی هستند. قدشان بالای 180 و وزنشان دقیقاً مطابق با معیارهای روز است. در اولین پیام شجره نامه طرف مقابل را می پرسند و در دومین پیام منتظر آلبوم عکسهای خانوادگی اش هستند. دسته چهارم؛ مسخره ها: مسخره ها از کلاهبردارها تابلوترند. کسانی که از روی فضولی و کنجکاوی آمده اند ببینند چه خبر است و چون مجبور بوده اند پروفایلشان را پر کنند، هر چه به ذهنشان متبادر شده را نوشته اند و از سایت همسریابی به عنوان سایت سرگرمی استفاده می کنند. ازدواجهای مجازی را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد: دسته اول، افرادی هستند که به صورت مستقیم به سایتهای مربوط به ازدواج مراجعه کرده و به عنوان کاندیدای ازدواج فرم مشخصات پر می کنند و دسته دوم، افرادی هستند که در اتاقهای گفتگو و تالارهای گفتمان یا از طریق وبلاگها با جنس مخالف ارتباط برقرار کرده و پس از مدتی تمایل یکی از طرفین برای دوستی یا ازدواج مطرح می شود. در کشور ما شکل گیری چنین ازدواجهایی در اواخر دهه 1370 همزمان با گسترش استفاده از اینترنت توسط جوانان و گرایش آنها به حضور در اتاقهای گفتگو مطرح شد. طبق آمار اعلام شده توسط مرکز مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه از هر 100 مورد ازدواج در کشور ما دو مورد ازدواج اینترنتی است. البته باید توجه داشت که بسیاری از افراد نیز به دلیل عدم پذیرش جامعه از بیان چگونگی شیوه آشنایی شان پرهیز می کنند.(یاراحمدی، 1391)

 

در جامعه کنونی که ارتباطات دوستانه افراد در قالب پیامک، ایمیل و چت خلاصه شده است و مانند زمان قدیم به دیدن یکدیگر نیست چت روم ها فضای بسیار مناسبی برای آشنایی با افراد جدید، ارائه نظر و مطرح شدن، در برخی مواقع شغل یابی و در بسیاری از مواقع حتی همسریابی می باشند که شخص با نشستن پشت یک یارانه و تنها فشار دادن چند دکمه بتواند دنیای دیگری را تجربه کند. جذابیت ها و قابلیت هایی که برای تالارهای گفتگو ایجاد شده است و آشنا شدن با افراد جدیدی که در این فضا با یکدیگر به گفتگو می پردازند باعث می شود فرد بدون اینکه متوجه شود ساعتها در این فضا به گفتگو با افرادی بپردازد که حتی از هویت واقعی آنها اطلاعی ندارد و این مسئله باعث به وجود آمدن مشکلات فراوانی می شود که برای پسران و دختران مشکلات خاصی ایجاد می کند؛ از جمله: هدر رفتن وقت و هزینه، اولین مشکل هدر دادن هزینه و وقت مفید شخص می باشد. افراد به جای اینکه به کارهای روزمره خود مانند درس بپردازند وقت و هزینه خود را ساعتها پای اینترنت صرف کنند و در پایان آنقدر انرژی مصرف کرده اند که دیگر توانی برای انجام کار دیگر ندارند، زیرا در تمام این مدت به فکر این بوده اند که پاسخ فلان مخاطب را چگونه بدهند که کاملاً ایده آل جلوه نمایند. اعتیاد به اینترنت: آسیب بعدی ایجاد وابستگی به اینترنت است که همان اعتیاد خوانده می شود. متأسفانه در فضای مجازی چت کردن یکی از لذت بخش ترین کارها برای جوانان محسوب می شود و این لذت باعث جذب چندین باره جوان به فضای مجازی و در آخر وابستگی شدید او به اینترنت   می شود. افزایش دوستیهای خیابانی: یکی از دلایل افزایش دوستی با جنس مخالف در جامعه همین دوستیهای اینترنتی است. دو طرف در اینترنت با یکدیگر آشنا می شوند و در فضای واقعی با یکدیگر قرار ملاقات گذاشته و دوست می شوند. از طرف دیگر این ارتباطات مجازی در اینترنت باعث تبدیل شدن دوستی دو جنس مخالف به یک فرهنگ شده است و جوانان با خود می پندارند همانطور که در فضای مجازی آزادانه با یکدیگر گفتگو می کنند در دنیای بیرون نیز میتوانند بدون وجود هیچ گونه محدودیتی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.(یاراحمدی، 1391)

 

2-3-6 امکانات و ساختار سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی و همسریابی مکان و فضایی در شبکه های اینترنت است که معمولاً مبنایی شخصی و غیر تجاری دارد. تفاوت عمده آنها با وبلاگها یا سایتهای گوناگون، در رایگان بودن آن و بهره گیری بی مزد و منت از سرورهای عمومی است. «البته گاهاً سایتهایی هم دیده می شوند که برای عضویت و تبادل اطلاعات و مکالمات کاربران خود با یکدیگر از کاربر خود مبلغی دریافت می نمایند و میتوان گفت که به نوعی مبنایی تجاری دارند. شبکه های اجتماعی نقش پررنگی در دنیای امروز دارند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت. این سایتها بر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی افراد و در سطح کشورها و حتی بین الملل تأثیر گذارند و به همین دلیل در حال گسترش هستند و در آینده نقش به مراتب بیشتر و مهمتری را در زندگی بازی خواهند کرد. سایتها به عنوان بخشهای پرطرفدار در اینترنت و مکانی برای خلق روابط جدید و تقویت روابط دوستانه هستند که با توجه به متفاوت بودن فضا، به طور طبیعی ضرورتها و کارکرد های متفاوتی نیز می یابند و تأثیرهای ویژه ای را بر کاربران و اعضای خود می گذارند. به محض اتصال به این سایتها قادر خواهید بود با افراد دیگری که از نقاط مختلف دنیا آنلاین هستند، گفتگو کنید.(ناظری، 1387: 13)

 

سایتها مرتباً در حال ارتقاء و افزایش قدرت مانور در چت روم ها و سایتهای زیر مجموعه دوستیابی و همسریابی خود هستند. افزایش امکانات تصویری در این سایتها باعث شده است تا با نصب یک دوربین کوچک روی مانیتور، امکان ارتباط چهره به چهره نیز فراهم شود تا فضای ارتباطی حالتی طبیعی تر به خود بگیرد. این فناوری پیشرفته، انقلابی در نزدیکتر شدن افراد در سراسر دنیا به یکدیگر ایجاد کرده است. اما این ارتباط در چت روم ها و از طریق اینترنت، نوع جدیدی از عشقهای مجازی را ایجاد نموده که به عشقهای اینترنتی معروف است.(ناظری، 1387: 15)

 

از جمله این امکانات میتوان به عناوین ذیل اشاره نمود: سیستم جستجو[24]: سیستمهای جستجو به طور معمول از سه قسمت اصلی تشکیل می شود: 1. قسمتی که جنسیت فرد جستجو کننده و فرد مورد جستجو را تعیین می کند، 2. قسمتی که محدوده سنی فرد مورد نظر به کمک آن انتخاب می شود. محدوده سنی بین 18 تا 99 سال است، 3. قسمتی که محل سکونت فرد مورد نظر از آنجا تعیین می شود. در این قسمت معمولاً نام شهرهای کشور به ترتیب حروف الفبا قابل مشاهده است، در برخی موارد نیز گزینه ای برای افراد مقیم خارج از کشور وجود دارد. در سایتهای انگلیسی زبان نام کشورها به جای استانها مشاهده می شود. در برخی سیستمها، گزینه هایی برای جستجوی پیشرفته تر وجود دارد مثلاً گزینه ای که جستجو بر اساس هدف از ورود به سایت یا بر اساس تحصیلات، نام و نام خانوادگی عضو و ... صورت گیرد. استفاده از سیستم جستجوی پیشرفته به افراد این امکان را می دهد که در هنگام جستجو جزئیات بیشتری را مورد فرد دلخواهشان مطرح کنند.(آخوندان، 1388 : 43)

 

پرونده[25] : در زمان ثبت نام افراد باید به مجموعه ای از سوالات پاسخ دهند که پرونده یا پروفایل آنان را تشکیل می دهد و بخش اصلی مشخصات کاربران در آن به ثبت می رسد. البته لازم نیست که فرد در زمان ثبت نام به تمام پرسشها پاسخ دهد، حتی می تواند بعدتر مشخصات خود را کامل یا اصلاح کند، اما پروفایل با دقت پُر شود منبع خوبی برای شناخت فرد خواهد بود. پروفایلها غالباً دارای سه بخش، مشخصات ظاهری، مشخصات اجتماعی و علایق و عادتهای فردی هستند. در قسمت مشخصات ظاهری سوالاتی از قبیل سن، جنس، قد، وزن، رنگ مو،چشم، پوست و ... پرسیده می شود. در بحث مشخصات اجتماعی فرد محل سکونت، درآمد، شغل، تحصیلات، وضعیت تأهل، مذهب و سوالاتی از این قبیل را یادداشت می کند. بخش سوم از سوالات به علایق فرد باز می گردد؛ مواردی مانند فیلم، کتاب، خواننده مورد علاقه، کشیدن سیگار و خواستن فرزند و ... این در حالی است که در قسمتی از فرم پاسخگویی برای تشکیل پروفایل، فرد میتواند کلمات یا جملاتی که او را به طور کلی معرفی می کند یادداشت کند. این قسمت معمولاً جمله آغازین در پروفایل او خواهد بود. در پروفایل جایی هم برای عکس تعبیه شده است که فرد میتواند عکس شخصی یا عکسهای دیگری را در جای آن قرار دهد. برخی از سایتها این امکان را برای اعضا قرار داده اند که در پروفایلشان آلبوم عکس داشته باشند.(کوثری، 1386)

 

اطلاع رسانی: اطلاع رسانی در خصوص اعضا در سایتها اشکال متفاوتی دارد. در برخی از سایتها در این قسمت اطلاعاتی در مورد کاربران جدید و یا کاربرانی که بیشترین فعالیت را در سایت دارند، ارائه   می شود. همچنین ممکن است اسامی متولدین روز یا اطللاعات مربوط به آخرین بازدید کنندگان و گزارشهایی در مورد زوجهای موفق را در این قسمت مشاهده کرد.(آخوندان، 1388 : 44)

 

پلیس سایت یا گزارش تخلفات: به منظور جلوگیری از بی نظمی و فعالیت گروه ها یا افراد خلافکار بخشی با عنوان پلیس سایت ایجاد شده است. وظایفی که برای این قسمت در نظر گرفته شده به این شرح می باشد: دریافت و رسیدگی به شکایات و رفتارهای خلاف شئونات اسلامی و اجتماعی، توهین به مذاهب و فرهنگهای مختلف، فعالیتهای سیاسی، فعالیتهای غیرقانونی، کنترل مطالبی که در قسمتهای مختلف آورده می شود، کنترل تصاویر کاربران و رعایت موارد ذکر شده در قوانین سایت. پس از ارسال درخواست کاربر به پلیس سایت، پرونده ای برای این درخواست و رسیدگی به آن ایجاد می شود که فقط مسئولین سایت به آن دسترسی دارند. پلیس سایت در برخورد با متخلفان، ایمیل آنان را مسدود کرده و به دیگر کاربرانی که با متخلفان، ایمیل آنان را مسدود کرده و به دیگر کاربرانی که با فرد متخلف در تماس بوده اند، اطلاع رسانی می کند. نوع تخلفات در سایت ها متفاوت می باشد و بر اساس قوانینی سایت مشخص می شوند. در برخی سایتها طرح مباحث سیاسی تخلف محسوب      می شود، در برخی قرار دادن شماره تماس برای دوستی و یا درخواست ارتباط نامشروع عنوان تخلف ذکر شده اند.(آخوندان، 1388 : 45)

 

گروهها و انجمن ها: در سایتهایی که هدف دوستیابی و ازدواج موقت را دنبال می کنند و به اجتماعات مجازی شباهت بیشتری دارند، مکانهایی خاص گروهها و انجمن ها مشاهده می شود. در این مکانها تعدادی از اعضای سایت که علاقه مند به یک موضوع هستند، گرد هم می آیند و پیامهایی را در رابطه با همان موضوع در صفحه اصلی گروه قرار می دهند. این انجمن ها یا گروهها در      زمینه های مختلفی از قبیل ازدواج یا دوستیابی، مسائل مذهبی، ورزشی، اجتماعی، تخصصی و ... ایجاد می شوند. از آنجا که درست کردن گروه بسیار ساده است، گروههای متعددی ایجاد می شود. هر فرد با توجه به علایقش میتواند در گروههای مختلفی عضو شود.(آخوندان، 1388 : 45)

 

در حال حاضر بر اساس آمار(الکسا)، شبکه اجتماعی اینترنتی"کلوب" پرمخاطب ترین شبکه اجتماعی اینترنتی ایرانی است و شبکه اجتماعی اینترنتی فیس بوک جدا از آن که شبکه ای غیربومی است، از نظر میزان استفاده کاربران ایرانی از آن نیز در رتبه پس از کلوب قرار دارد. سایت اینترنتی کلوب دات کام در تاریخ یکم دی ماه 1383 بر پایه نیازهای امروزی کاربران اینترنتی ایرانی راه اندازی شد تا به عنوان سایتی برای ارتباط ایرانیان و فارسی زبانان جهان بتواند بستری جهت تبادل اطلاعات، نیازها، کالا و خدمات، آشنا شدن با دوستان جدید و پیدا کردن همکاران و دوستان قدیمی و ... به وجود آمد.(الکسا، 2012)

 

شبکه ‌های اجتماعی مجازی همچون فیس بوک، به دنبال ایجاد جوامع مجازی هستند. این جوامع مجازی بر اساس ساختار و تعاریف خود به ‌طبع دارای ارزشهای مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی هستند. به ‌طوری که این جوامع مجازی توانسته‌اند مفاهیمی چون «دوست»، «ارتباط»، «خانواده»، «هویت» و حتی مسائلی جزئی مانند نحوه احوال ‌پرسی کردن را باز تعریف کنند. اگر چه کاربران خود در شکل‌ دهی این جوامع نقش چشمگیری ایفا می‌کنند اما قوانین این جوامع مجازی و گفتمان حاکم بر آنان در تأثیرگذاری و شکل‌ دهی هویت اعضای خود نقش مهمی ایفا می‌کنند. فیس نما نیز یک شبکه کاملاً ایرانی و بومی است. این شبکه اجتماعی کارایی شبیه فیس بوک دارد؛ برای ایرانیهایی که دوست دارند شبکه اجتماعی بروند که تعداد خیلی زیادی کاربر دارد. فیس نما را میتوان به عنوان یکی از جایگزین های شبکه های اجتماعی خارجی دانست که در میهن عزیزمان بومی سازی شده است و از طرفداران بیشماری بهره مند است.

 

2-3-7 نظریاتی در باب اجتماعات مجازی

 

برای تحلیل رابطه میان شبکه های اجتماعی اینترنتی، باید اجزای مختلف شبکه های اجتماعی اینترنتی را به درستی بشناسیم. در همین زمینه، جکسون(1997) معتقد است برای تحلیل شبکه های اجتماعی اینترنتی باید به برخی اطلاعات پایه توجه کرد. این اطلاعات عبارتند از: «بازیگران یا گره ها»[26] که به واحدهایی در شبکه اشاره دارند که دارای برخی خصلت ها هستند و واحدها با آن خصلت ها به عنوان عضوی از طبقه هم ارز تلقی می شوند: «روابط»[27] که پیوندهای درونی و بیرونی هستند و ویژگی ها در واقع استفاده فنون طراحی مانند رنگ، متن و «قالب بندی»[28] هستند. «شبکه» که گِره ها یا بازیگران را به هم متصل و مرتبط می کند و در نهایت، «ساختار شبکه»[29] که ترکیب آرایش و رشته های میان گِره ها یا بازیگران شبکه است. بر اساس این نظریه، «ظهور جهان مجازی به موازات جهان فیزیکی، ترکیب در فضای زندگی به وجود آورده»:

 

1. مجازی شدن ارتباطات انسانی، یعنی خارج شدن ارتباطات انسانی از قلمرو و جبر زمان و مکان فیزیکی خارج در اثر گسترش استفاده از ابزارهای فناورانه ارتباطی به ویژه ابزارهای ارتباطی مبتنی بر شبکه اینترنت

 

2. مجازی شدن زمان، به معنای تغییر مفهوم زمان در جهان دو فضایی شده که برخوردار از ظرفیت «هندسی همزمان» بوده و منجر به انباشت ظرفیت های زمانی می شود

 

3. مجازی شدن کار، به معنای تبعیت کار از منطق عددی که برخلاف کار فیزیکی که منعکس کننده زمان کامل انجام کار است، منجر به ارزش کامل زمان می شود

 

4. مجازی شدن فرهنگ، یعنی جدا شدن فرهنگ از خصیصه های چسبیده به جغرافیا و برخورداری فرهنگ از ویژگی سرعت و حرکت شتابان و لحظه ای

 

5. مجازی شدن تعلقات و وابستگی ها، به معنای ایجاد ظرفیتی به وسعت همه جهان برای حرکت جمعیت و تعلقات فرهنگی و اجتماعی(عاملی، 1388: 19-23-53)

 

تامبا سه ویژگی اینترنت و شبکه های اجتماعی را بیان می کند: به هم فشردگی فضا- زمان، حس نکردن مکان و محدوده های محو شده و جماعت تغییر یافته، باید توجه داشته باشیم که ضروری است هر انسانی در یک فضا یا زمان خاص قرار گرفته باشد. واقعیت مجازی امکان انواع تجارب ذهنی را فراهم می سازد که می توانستند انواع مدرن سلطه را منقطع یا متوقف کنند. توانایی واقعیت مجازی در فراگرد خودش نهفته است و اشخاص می توانند در یک محیط با واسطه کامپیوتری خاص، خود و جهان را بازسازی کنند. بنابراین، واقعیت مجازی و کارکردهای این راه، میتواند در جهت غیرطبیعی کردن فرضی درباره هویت های طبیعی داده شده عمل کند. در اتاقهای گفتگو مجازی مردم میتوانند «دقیقاً چیزی که آنها می خواهند باشند» یا «دقیقاً چطور می خواهند مردم دیگر آنها را ببینند» تبدیل شوند. ماهیت مکان و فضا در دنیای دیجیتالی کاملاً دگرگون شده است. امروزه، دنیای واقعی با دنیای مجازی چنان در هم فرو رفته که تفکیک آن دو بسیار دشوار شده است. زمان، مفهوم مکان مند گذشته را ندارد. فرهنگ ها به شدت در هم ادغام شده و خلوص مکانی و زمانی دیروز خود را از دست      داده اند.(پراپروتنیک، 2004: 37)

 

مانوئل کاستلز معتقد است شبکه های اجتماعی اینترنتی «سیستمی است که در آن خود واقعیت(وجود مادی، نمادین مردم) کاملاً در متنی از تصاویر مجازی و در جهانی واقع نما غرق شده که در آن چیزهایی که روی صفحه ظاهر می شوند، فقط تصاویری نیستند که تجربه از طریق آنها منتقل می شود، بلکه خود به تجربه تبدیل می شوند. کاستلز بیان کرده است ماهواره و اینترنت با دگرگون ساختن بنیادین ماهیت ارتباطات، نقش تعیین ‌ کننده ‌ای در تغییر و شکل‌ دهی فرهنگ‌ ها و هویت ملی شهروندان ایفا می‌کنند. به اعتقاد کاستلز شبکه های اجتماعی محصول همگرایی سه فرآیند تاریخی مستقل هستند: 1. انقلاب اطلاعات 2. تجدید ساختارهای سرمایه داری و اقتصادی متکی به برنامه ریزی 3. نهضتهای فرهنگی دهه 1960 میلادی. این سه فرآیند موجب شدند تا شبکه های اجتماعی مجازی تولد یافته و رشد کنند. شبکه های اجتماعی اینترنتی عموماً سرویس های مبتنی بر وب هستند. سرویس آنلاین، سایتی محسوب می شوند که مردم در آنها میتوانند نظرات، علاقه مندیها و در یک کلام، محتوا ایجاد شده با دوستان و سایرین را به اشتراک بگذارند. به اعتقاد وی «بهایی که باید برای ورود به این سیستم(جوامع مجازی) پرداخت، تطابق یافتن با منطق، زبان، ورودی ها و سیستم رمزگذاری و رمزگشایی آن است». از این رو است که این سیستم چنان نقش مهمی در تأثیرات اجتماعی مختلف دارد که به جای یک سیستم چند رسانه ای مرکزی، باید یک شبکه ارتباطی افقی دارای کانون های متعدد همچون اینترنت ایجاد شود.(کاستلز، 1390: 384، 432)

 

به واسطه ی همین تعامل و برقراری ارتباطات مجازی، افراد، این فرصت را می یابند تا وقایع خارج از محدوده های اجتماعی پیرامون خود را نیز تجربه کنند. اینترنت به طور چشمگیری به افزایش پیچیدگی این شبکه های ارتباطی در جهان نامعین و نوین کنونی کمک می کند. مانوئل کاستلز اشاره می کند که  شبکه های ارتباطی نوین، از فرهنگ ها، ارزشها و طرحهای متنوعی تشکیل می شوند که از اندیشه های مختلف ناشی شده و راهبردهای شرکت کنندگان متنوعی را به اطلاع می رسانند. اینترنت به افراد کمک خواهد کرد تا ساختار فضایی و جسمانی زندگی اجتماعی که با ظهور اینترنت از راه دور شروع شده را تغییر دهند.(اسلوین، 1380)

 

بر اساس نظریه فضای عمومی هابرماس که در اواخر قرن 19 در انگلستان شکل گرفت و به گسترش فضای همگانی تأکید داشت، نوعی خود مختاری اجتماعی مستقل از دولت پدیدار شد. از نظر هابرماس رسانه ها مهمترین نقش را در فضای عمومی بر عهده دارند و در این میان اینترنت، رسانه ای جهانی است که همه ی دانش ها و ایده ها در آن به اشتراک گذاشته می شود، همه میتوانند آزادانه در آن به ابراز عقیده بپردازند و هیچ کس بر دیگری برتری ندارد. نظر هابرماس در مورد اینترنت را میتوان چنین تحلیل کرد که در این رسانه، مردم میتوانند به بهترین شکل در تمامی زمینه ها با یکدیگر به تبادل اطلاعات بپردازد و این مصداق کامل نظریه«کنش ارتباطی» وی است. بر خلاف دیگر رسانه ها، در اینترنت به لحاظ هرمونیک و ائیدلوژیک هیچ وابستگی وجود ندارد و ابزار بحث که همان برابری و آزادی است کاملاً مشاهده می شود. هابرماس، در حوزه عمومی مورد نظرش(نظریه کنش ارتباطی) فضایی را در نظر دارد که در آن افراد به شیوه های عقلانی بتوانند به بحث بپردازند و در این بحث به توافقی برسند. افراد در این محیطها می توانند به طور برابر شرکت کنند. در این بحث ها؛ قدرت دخالتی نداشته باشد، هر موضوعی بتواند مطرح شود، افراد بتواند مسائل خصوصی خود را مطرح کنند و درباره آن به گفتگو بپردازند. محیط اینترنت شرایط حوزه ی عمومی مورد نظر هابرماس را تا حدودی دارا می باشد. حوزه ی عمومی هابرماس عرصه ای است که در آن افراد به منظور مشارکت در مباحث باز و علنی گردهم می آیند و کنش ارتباطی از طریق بیان و گفتگو تحقق می یابد. در فضای محیطهای تعاملی اینترنت بحث شرایط آرمانی مورد نظر هابرماس تحقق می یابد و می توان آن را بدین گونه طرح کرد: «نیازهای اساسی یا اصل معینی وجود دارد که تمامی افراد کاملاً آزاد، آنها را دارند». این نیازها توسط هر کسی که صمیمانه وارد یک گفتگوی عملی می شود ضرورتاً کشف خواهد شد. با توجه به اینکه در محیط اینترنت علی الخصوص در محیط تعاملی اینترنت، افراد به راحتی میتوانند نیازهای خود را طرح کنند طرح نیازها باعث شکل گیری یک فضای گفتگو و مباحثه شده و در این مباحثه افکار جدیدی شکل می گیرد. هابرماس می افزاید روابط میان گویندگان و شنوندگانی که از توانایی ارتباط برخوردارند واجب می شود تا یکی دیگر از کارکردهای گفتار که همان شیوه یا کاربرد زبان عادی تلفیق شده است وارد عمل گردد.(ساروخانی، 1385: 35)

 

نظریه کاربردی خشنودی، از نظریه هایی است که اواخر دهه 1960 و ابتدای 1970 توسط بلومر، کاتز و گورویچ شکل گرفت. طبق این نظریه وقتی از رسانه ای استفاده می کنیم در واقع نیازهای خود را برآورده می کنیم. بر همین اساس مردم با هدفهای مختلف به رسانه ها روی می آورند. مردم بسته به موقعیتی که در آن قرار دارند ممکن است از رسانه ها به عنوان منابع اطلاعاتی یا سرگرمی یا تکمیل بخشی از اوقات فراغت استفاده کنند. مفهوم کاربری یا مفاهیم به کاربردن، به کار آمدن و به درد خوردن که نیازهای اطلاعاتی را برآورده می کند در کنار مفهوم خشنودی، دو علتی هستند که بنا بر نظریه کاربری و خشنودی سبب توجه مردم به رسانه ها شده است. این دلایل روی آوردن مردم به رسانه ها است که نیازی از نیازهای ضروری خود را در پهنه زندگی تأمین کنند و یا اینکه با هدف تفنن و سرگرمی و گذراندن اوقات فراغت از آن بهره می گیرند. فضای مجازی اینترنت آغازگر دوره هایی است که در آن رسانه و مخاطب توأمان تغییر مفهوم داده اند. از منظر رسانه ای، اینترنت چند رسانه ای شده و در آن متن نوشتاری، صوتی و تصویری حضور دیالکتیکی پویایی دارد. کاربران اینترنت نسبت به مخاطبان رسانه های سنتی چون تلویزیون و رادیو دارای درجه بسیار بالاتری از فعالیت و تعامل در ارتباط با سایتها و سایر فضاهای تعریف شده اینترنتی هستند. کاربر در استفاده از اینترنت اختیار افزون شده ای در استفاده کردن و نکردن از رسانه دارد . میزان خشنودی کاربر و احساس ارضای نیازهای تعریف شده اش در این فضای جدید   رسانه ای غیرقابل چشم پوشی است. طبق این نظریه، کاربران اینترنت نیازهایی دارند که انتظار دارند با مراجعه به سایتهای تبلیغاتی و نیازمندی به رفع و رجوع آن بپردازند.(حکیم آراء، 1384: 47)

 

این رویکرد مربوط می شود به ریشه های اجتماعی و روانشناسی نیازهایی که انتظارات از رسانه های جمعی ایجاد می کند و منجر می شود به الگوهای متفاوت مواجهه با رسانه که نتیجه آن خشنودیهای مرتبط با نیاز و پیامدهای دیگری است که اغلب ناخواسته است.(سورین و تانکارد، 1380)

 

رویکرد مزبور دارای امکان فعال بودن و تعاملی بودن بالایی است. تعاملی بودن نوعی انتقال پارادایمی از قدرت ارتباط گر به قدرت مخاطب است؛ در مدلهای مختلف ارتباطی بیشتر بر قدرت ارتباط گر تأکید می شود. اما در رویکرد فعلی و با توجه به عصر رسانه های جدید به خصوص گسترش دامنه ارتباطات اینترنتی اعتقاد بر قدرت و فعالیت مخاطب بارز و آشکار شده است. مخاطب در این رویکرد فعال است از این جهت که به دنبال رضایتمندی است.(آقاجانی، 1385)

 

پاپاچاریسی نیز معتقد است که بررسی کاربران اینترنت باید علاوه بر کمیت به کیفیت و نحوه تعاملات و استفاده فرد از شبکه  نیز توجه کرد و به طور کلی وی کیفیت تعاملات و نحوه استفاده را بر کمیت و زمان سپری شده، حائز اهمیت بیشتری می داند؛ با وجود این نظریه استفاده و خشنودی تنها حوزه ای از نظریه هاست که کوشیده است به طور مستقیم به مخاطبان فعال بپردازد و یا تعدد کانالهای ارتباطی در جامعه اطلاعاتی به نظر می رسد این نظریه میتوانند بیش از نظریه ها و رویکردهای ارتباطی دیگر به تبیین رفتار مخاطبان رسانه های جدید بپردازد.(کاظمی و مومنی،1391: 56)

 

نظریه ساختاربندی آنتونی گیدنز، درصد آشتی دادن بین تعامل گرایی و ساختارگرایی است. گیدنز برای تلفیق ساختار و عاملیت فردی در قالب یک الگوی ترکیبی نظریه اجتماعی است. او استدلال     می کند که کنشهای روزمره هم تولید و هم بازتولید ساختارهای اجتماعی است. نقطه تمرکز ساختاربندی گیدنز، بر مفهوم فاصله گذاری زمان– مکان است. وی چنین فرض می کند که تغییرات ساختاری در قدرت به واسطه سطوح چندگانه جهانی شدن مانند مبادله پولی، پیشرفت فناوری و دموکراسی سیاسی گسترده، منجر به تغییر و دگرگونی حس ما از زمان و مکان شده است. در جوامع پیشامدرن زمان و مکان یکنواخت بودند، به این معنی که مردم به تعامل در مجاورت یکدیگر عادت و تمایل داشتند؛ اما یکی از پیامدهای مهم مدرنیته این است که ظرفیت ما برای زندگی و کار در گستره زمان و مکان به صورت مجزا از یکدیگر گسترش یافته است.(گیدنز، 1387: 172)

 

نظریه آنتونی گیدنز با نظریه های اجتماعی مید و ویتز و تامپسون درباره رسانه ها مشابهت ندارد، اگر چه از آنها تأثیر پذیرفته و متقابلاً نیز تأثیر گذاشته است. گیدنز اگر چه از بیشتر نظریه پردازان رسانه ای تعامل متمایز است؛ اما با این وجود از نظر واکنش های روزمره به وسیله خود کنشگران به لحاظ ساختاری مفید می شود و فناوریهای رسانه ای نیز در این فرآیند درگیر هستند. در کمک به امتداد و کش دادن زمان و مکان، تجربیات رسانه ای شده قادر به وارد کردن رویدادهای متفاوت به درون آگاهی روزمره است که میتوان به احساس عدم امنیت و واژگونی واقعیت منجر شود. برای گیدنز تجربیات رسانه ای شده شرط بیرونی کنش هستند که به ما اطلاعاتی درباره دیگران می دهند و روایتی که ما درباره دیگران(مردمی که هرگز آنها را ندیده ایم و نمی شناسیم) داریم؛ تغییر می دهند. فاصله گذاری زمان و مکان همچنین بر حس ما از اعتماد نیز تأثیر می گذارد. اعتماد در جوامع پیشامدرن، به انسانی از طریق تعامل رودررو ایجاد می شد. در جوامع مدرن متأخر فرآیند از جاکندگی، یا تحول روابط اجتماعی از بافت های تعاملی محلی و بازسازی آنها در گستره نامحدود زمان– مکان اتفاق افتاده است. در این وضعیت ما چاره ای به جز اعتماد به نظامهای انتزاعی مانند بازرسان امنیت مواد غذایی، خدمات بهداشتی، شبکه های حمل و نقل و سازمان رسانه ای نداریم؛ نظامهایی که دارای مهارت و تخصص حرفه ای هستند اما به طور علنی و آشکار بیان نمی کنند که این تخصصها و مهارتها چگونه آزمون و تجربه شده است. در تعاملات روزمره مان با این نظامهای انتزاعی و اعتماد به آنها، در حال بازتولید ساختارهای نمادینی هستند که به این نظام ها مشروعیت می بخشند.(گیدنز، 1387: 175)

 

گیدنز اظهار می دارد که در نظام های مدرن هم افراد در همه جنبه های فعالیت اجتماعی،    غیرحرفه ای هستند؛ با این همه، مدرنیته متأخر با وجود نظم، پیچیدگی و دولت مدعی مراقبت با فقدان اعتماد به دیگران، عدم امنیت شخصی، مدیریت ریسک و بازگشت به خود که هویت نفس(یگانگی با خود) نامیده می شود همراه است. هویت نفس تا حدودی با نظریه گافمن درباره خود بیانگری مشابه است، اگر چه گیدنز، مفهوم رویه های روزمره را که بیانگر عاملیت فردی است به کار می برد؛ اما در عین حال، ساختاربندی عاملیت فردی را نیز مدنظر قرار می دهد؛ پروژه خود بازتابی که مبتنی بر حفظ و تداوم یکپارچگی در عین تغییر و اصلاح است به عنوان روایت های زندگی نامه ای، در بافت انتخاب چندگانه قرار می گیرد و از صاف نظام های انتزاعی می گذرد. بازتابی بودن افراد نه آنچه هستیم، بلکه آنگونه که خودمان می سازیم حداقل پتانسیل را برای عاملیت از طریق نمایش خلاقیت، بهره وری و ارزیابی مثبت فراهم می کند، چنان که امروزه افراد اقدام های بازتابی و انعطاف ناپذیر خود را به نمایش می گذارند. به لحاظ ارتباطی، افراد به طور همزمان به هنگام مسافرت با چتهای پرسرعت، از طریق کامپیوتر، لپ تاپ و تلفن همراه با دیگران ارتباط برقرار می کنند. با وجود این، پروژه خود بازتابی به صورت بازتولید ساختارهای اجتماعی موجود که تمایل به محدوده و ملزوم کردن افراد دارند، عمل می کند و کنشهای افراد به واسطه آنچه از قبل موجود بوده است ارزیابی و تعیین می شود. خود شیفتگی، یکی از ویژگیهای هویت نفس در مدرنیته است، سرمایه داری مصرفی پروژه معیوب خود دوست داشتن(خودشیفتگی) را تداوم می بخشد و در این فرآیند، فردگرایی را تقویت و کمک چهره های مشهور رسانه ای، الگوهایی از ظاهر و قیافه فیزیکی برای ما فراهم  می کنند. بعضی از ما مبلغ زیادی برای محصولات آرایشی و جراحی زیبایی هزینه می کنیم تا خودمان را بیشتر دوست داشته باشیم و به وسیله دیگران نیز دوست داشته شویم. ما باید به ظاهر طبیعی مان اعتماد داشته باشیم اما نظامهای انتزاعی مانند مجلات زنان و برنامه های تلویزیونی مربوط به آرایش و زیبایی، در ما نوعی تشویق، تردید و نگرانی ایجاد می کنند. شخصیت خود شیفته که از مشخصه های هویت نفس بیشتر مردم از زمانه ماست، بر قدرت ساختار یا عاملیت دلالت نمی کند، بلکه بر قدرت ساختاربندی گواهی می دهد؛ چرا که ما همواره نقشهای فردگرایانه مان را در جامعه بازتولید می کنیم. خلاصه اینکه گیدنز در نظریه ساختاربندی ادعا می کند که کنش های روزمره بازتولید ساختارهای اجتماعی موجود است؛ ساختارهایی که به وسیله رسانه ها جنبه عملی و اجرایی پیدا می کنند. بر طبق نظریه دولت– ملت، خشونت و نظارت، گیدنز استدلال می کند که از آغاز تشکیل دولت– ملت ها به عنوان حاکمیت بر سرزمین محدود، اطلاعات اهمیت ویژه ای یافته است، دولت– ملت ها از بدو تأسیس «جوامع اطلاعاتی» به حساب می آیند که در آن ها می بایست دست کم اعضای خودی جامعه شناخته شوید. گیدنز معتقد است که: «دولت– ملت ها باید سلطه ی خود را هم بر منابع تخصصی(برنامه ریزی اداره کردن امور عمومی) و هم بر منابع تحکمی(قدرت و کنترل)حفظ کنند و در حالی که اینها در دولت نوین در یک نقطه گردهم می آیند، شرط لازم هر دو، نظارت موثر است». او ادامه می دهد که جوامع نوین از آغاز تشکیل(جوامع اطلاعاتی) بوده اند. درک این حقیقت ضروری دارد که همه کشورها جوامع اطلاعاتی بوده اند زیرا تولید قدرت برای دولت پیامد گردآوری، نگهداری و کنترل اطلاعاتی است که در جهت اهداف رهبری جامعه به کار می رود. اما در دولت– ملت یا یکپارچگی اداری بسیار زیاد و خاص خود، این امر با استحکام بسیار بیشتری توأم بوده است که تاکنون سابقه نداشته است.(گیدنز، 1387: 178)

 

نظریه وابستگی(نیاز اطلاعاتی) این نظریه که به وسیله سنداریال و ملوین دفلویر مطرح شد به افراد اختیار زیادی می دهد که چگونه در زندگی شان از رسانه ها استفاده کنند در جهان امروزی مردمی که در مناطق صنعتی شهری زندگی می کنند، به طور وسیعی از برنامه های وسایل ارتباط جمعی بهره مند می شوند. در جوامع جدید اگر مردم برای دستیابی به هر گونه اطلاعاتی از منابع خاص دچار مشکل شوند به وسایل ارتباط جمعی روی آورده و به اطلاعات مورد نیاز خود دست می یابند. آنها با مراجعه به رسانه ها در می یابند کالاهایی را که نیاز دارند از کجا میتوانند با بهترین قیمت بخرند، محل مناسبی برای تهیه مسکن بیابند و چگونه به سرویسهای متنوعی که نیاز دارند دسترسی بیابند و دنبال شغل مناسب بگردند. دلیل اصلی وابستگی به اطلاعات در رسانه ها آن است که، روابط بین فردی در واقع صنعتی شده به عمق و وسعت روابط بین فردی جوامع ما قبل صنعتی نیست. در دنیای جدید، مردمانی با گذشته متنوع در محیطهایی که از نظر فیزیکی و ابعاد ظاهری مشابه یکدیگرند ولی سایر جنبه ها مانند قومیت، نژاد، تحصیلات، درآمد و مذهب با یکدیگر متفاوتند، زندگی می کنند. تفاوتهای اجتماعی و فرهنگی موانع زیادی را در زمینه برقراری ارتباطات بین مردم به وجود می آورد. این تفاوتها باعث می شود که برقراری جریان آزاد اطلاعات بین مردم امکان ناپذیر شود و برای گرفتن  اطلاعات مورد نیاز، به سایر منابع مراجعه کنند. محور اصلی این نظریه آن است که مخاطبان به منظور رفع نیازها و رسیدن به اهداف خود به اطلاعات رسانه گرایش دارند.(اورت ای، 1387)

 

لرنر عقیده دارد که انسان با قرار گرفتن در معرض رسانه ها، بازتر، فراگیرتر و نامحدودتر می شود و کمتر تحت تأثیر فشارهای سابق تست قرار می گیرد و در برابر آزمایش ها و جستجو برای امکانات تازه و پذیرش شیوه های جدید زندگی بازتر می شود. او توجه انسان را به بعضی از راه های جلب  می کند که در آنها با ایجاد شبکه های جدید ارتباطی، شکل های سنتی قدرت و اقتدار ممکن است به چالش کشیده شوند. در این زمینه لرنر می گوید: «رسانه ها در جوامع مدرن، مجموعه گسترده ای از تجارب را در اختیار انسان قرار می دهند که بدون وجود آنها در اختیارشان قرار نمی گرفت و به این دلیل که تجربه ی رسانه ای، تجربه ای نیابتی است و قدرت تخیل انسان را پرورش می دهد»، انسان به نحو روز افزونی قادر به دیدن خویش در جایی دیگر می شود در یک موقعیت جدید که ممکن است به شدت با موقعیت خود او فرق داشته باشد و به تدریج خشکی و انعطاف ناپذیری راههای سنتی زندگی شروع به فرو پاشیدن می کنند.(تامپسون، 1380: 267)

 

فضای مجازی، حوزه ای وسیعی است که به واسطه ارتباطات از طریق اینترنت شکل می گیرد، محیطی مرکب از روابطی که در بستری از رسانه های دیجیتال و الکترونیک ایجاد شده اند و با استفاده از همین رسانه ها قابل دسترسی است. نکته ی حائز اهمیت پیرامون این فناوریها توانایی خلق بسترهای ارتباطی و تعاملی است. چنانچه کولاک و اسمیت معتقدند: "تمامی این تکنولوژی ها قادر به خلق فضاهای جدید اجتماعی اند که در آنها میتوان با افراد ملاقات کرد و یا به تعامل پرداخت. این رسانه ها گونه هایی جدید از تعاملات اجتماعی را شکل می دهد."(کولاک و اسمیت: 1999: 4)

 

فرن بک می گوید:« ارتباطات در فضای اینترنت(اتاقهای گفتگو) بسیار شبیه ارتباطات شفاهی و میان فردی است؛ زیرا به رقم متن نوشتاری آنها گویی آدمها با یکدیگر چهره به چهره سخن می گویند». گرمی روابط در گفتگوی شبه چهره به چهره دقیقاً همان عاملی است که به اعتماد افراد در این روابط منجر می شود. از این رو فرن بک این شفاهی بودن را شفاهیت ثانویه نامیده است. به دلیل همین اعتماد است که روابط از دنیای مجازی به سرعت به دنیای واقعی کشانده می شوند.(فرن بک، 2003)

 

هاوارد راین گولد که در خصوص اجتماعات مجازی با یک رویکرد خوشبینانه کار کرده است، در اجتماعات مجازی، مردم همه چیز را درست مثل زندگی واقعی انجام می دهند. او به روشی تقریباً سنتی این اجتماعات را شبکه های خود تعریفی توصیف می کند که برای برقراری ارتباطات پویا، در حوزه اهداف یا علایق ویژه ای سازمان یافته اند. وی ارتباطات اینترنتی را معادل جوامع مجازی میداند او می گوید: «وقتی در فضای واقعیت مجازی افرادی به حد کفایت با احساس بسنده و به جا برای مدت کافی به این نوع ارتباطات تکیه می کنند، جوامع مجازی ظهور می یابند که فقط از طریق صفحه نمایشگر رایانه قابل بررسی است». او می افزاید در اجتماعات مجازی افراد برای بحث و لطیفه، مشارکت و بحثهای روشنفکری، انجام دادن معامله، مبادله دانش، حمایتهای احساسی، برنامه ریزی، سخن چینی، عدوات، معاشقه، دوستی، مهربازی تولید، هنر و بسیاری از امور دیگر از صفحه نمایشگر استفاده می کنند. او در نظریه خود بیان می کند، شرکت در اجتماعات مجازی از سویی از فشارهای ناشی از وفق دادن خود با انتظارات گروهی و جمعی در دنیای واقعی می کاهد و آزادی بیشتری را به فرد در جهت تحقق خود مطلوب و ایده آل وی و تعامل با سایرین مطلوب خود، به او می بخشد، و از سوی دیگر نیز از فشارهای محیطی و جغرافیایی بر کاربر می کاهد.(اسلوین، 1380: 82 ، 83)

 

ریچارد بارتل[30] این‌گونه استدلال می‌کند که دنیای مجازی برای مردم آئینه‌ای را فراهم می‌آورند که هر چه فرد تصویر خود را در آن مأنوس‌ تر با خود واقعی یا ایده‌ آلش بیابد، بیشتر با آن ارتباط برقرار می‌کند. در واقع، راز موفقیت و جذب کاربر برای وب ‌سایتهای عمده این است که کاربر خود را در آئینه جهان مجازی پیش رویش ببیند. بارتل می گوید: «هویت، حاصل تفکر است که در قالب های گوناکون(در عمل یا در قالب لغات) ظهور می‌کند» و با توسعه عرصه مجازی زندگی بشر، این حقیقت غیرقابل انکار است که این فضای مجازی با کاربر ارتباطی دوسویه دارد؛ نحوه تفکر او را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در مقابل گستره وسیعی را فراهم می‌آورد که کاربر هویت خود را در آن براساس ترجیحات خود ابراز می‌کند و به منصه ظهور می‌رساند. به ‌عبارت دیگر، فضای مجازی امروز تنها آئینه منعکس ‌کننده کاربر مقابل خود نیست، بلکه تا حد زیادی چگونگی کیفیت کاربر خود را نیز تعریف می‌کند.(ریچارد بارتل ، 2004: 164)

 

2-4 چارچوب نظری تحقیق

 

در این پژوهش از نظریات نظریه پردازانی همچون آنتونی گیدنز، مانوئل کاستلز، هابرماس، جکسون، تامبا، بلومر، کاتز، گورویچ، پاپاچاریسی، سنداریال و ملوین دفلویر، لرنر، کولاک و اسمیت، فرن بک، هاوارد راین گولد و ریچارد بارتل استفاده شده است. شناخت و مقایسه نظریه های مختلف، برای انسانها این نتیجه را دارد که آنان را بر آن می دارد که نظریه های گوناگون را بشناسد و به منطق رفتار ارتباطی از مناظر و وجوه گوناگون بنگرند و بهترین را برگزینند و یا با ترکیب آنها به تکامل این بخش از رفتارهای انسانی خود دست زنند. با درک بهتر  نظریه های ارتباطی این توان را در می یابند که بهتر ارتباط برقرار کنند و رفتارهای دیگران را پیش بینی نمایند. به همین خاطر ترکیبی از نظریه، نظریه پردازان فوق به عنوان چارچوب تحلیلی مناسب برای موضوع تحقیق انتخاب شد.

 

2-6 فرضیه های تحقیق

 

فرضیه های اصلی و فرعی تحقیق عبارتند از:

 

    به نظر می رسد بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی تفاوت معناداری وجود دارد.

    به نظر می رسد سایتهای همسریابی دینی تأکید آنها عمدتاً بر روی ازدواج است.

    به نظر می رسد سایتهای دوستیابی غیر دینی تأکید آنها عمدتاً بر روی دوستی(رابطه ی زن و مرد خارج از ازدواج) است.

 

سوالات تحقیق عبارتند از:

 

    چه تفاوتی بین جهت گیری های دینی و غیردینی در بین سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان وجود دارد؟

    مضامین اصلی مندرج در سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان از حیت دینی چیست؟

    مضامین غیردینی مندرج در سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان چیست؟

 

متغیر های تحقیق:

 

متغییر وابسته: اگر جهت گیریهای دینی و غیردینی را در معنای عام آن فرایندی بدانیم که در آن سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان برای مرتفع کردن نیازهای اعضای خود به کار گرفته میشوند. در این پژوهش جهت گیریهای دینی و غیردینی با متغیر سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان سنجیده می شود. لذا از پاسخگویان خواسته شده است تا علت و عوامل موثر در گرایش به سایتهای دوستیابی و همسریابی و هدف از عضویت خود را بیان کنند. لذا از کاربران خواسته شد تا به پرسشنامه پاسخ دهند.

 

متغییر مستقل:  متغیرهایی مانند جنسیت ، سن، وضعیت تأهل، وضعیت اشتغال، تحصیلات، دین و مذهب از ابعاد گوناگون می تواند روی گرایش به جامعه مجازی افراد تأثیر بگذارد؛ لذا در پرسشنامه سوالاتی مطرح شده است که می توان این اطلاعات را بدست آورد که برای توصیف پاسخگویان مورد استفاده قرار می گیرد. برای سنجش علت و عوامل موثر در گرایش به سایتهای دوستیابی و همسریابی و هدف از عضویت، حدود 40 سوال طرح شده است که پاسخگو با ارائه نظر خود میزان آگاهی خود نسبت به امکانات سایتها و نیازها و خواسته های اساسی خود از سایتهای دوستیابی و همسریابی را نسبت به بعضی از جنبه ها از جمله میزان استفاده از اینترنت برای پیدا کردن دوست یا همسر و نحوه آشنایی با سایتها و مدت زمان عضویت در سایتها و تعداد سایتهایی که عضو آن هستند سنجیده شد.

 

2-7 موخره

 

این پژوهش به بررسی و مطالعه و تحلیل محتوای سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان  می پردازد. در همین راستا، برای سنجش آثار عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی. نوع روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش نظری و با استفاده از روش کیفی و کمی انجام شده است و برای گردآوری اطلاعات از روشهای مختلفی از جمله اینترنت، کتب مرتبط، پایان نامه ها و مقالات و ... استفاده شده است. همچنین برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روشهای آماری، مدلسازی و شبیه سازی استفاده شده است. همچنین، ارسال پرسشنامه به صورت آنلاین و غیرآنلاین برای کاربران فعال استفاده خواهد شد. این در حالی است که پژوهش کیفی مستلزم مطالعه دقیق پدیده های اجتماعی است. ویژگیهای اصلی تحقیق کیفی عبارتند از: تناسب نظریه ها و روشها، دیدگاههای شرکت کنندگان در تحقیق کیفی و تنوع آنها، تأثیر متقابل محقق و تحقیق، تنوع رویکردها و روشها در تحقیق کیفی.

 

روش تحقیق

 

3-1 درآمد

 

محتوای این فصل در برگیرنده، روش و ابزاری است که برای مطالعه سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی در این پایان نامه مورد استفاده قرار گرفته است و تلاش شده است تا چگونگی انجام تحقیق بیان شود. به دلیل ناشناخته بودن مسئله دوستیابی و همسریابی اینترنتی و سایتهای ایجاد شده در این رابطه نیاز به استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کمی است تا بتوان از این طریق به شناخت بهتر این مسئله و ابعاد مختلف آن دست یافت. بنابراین در این پژوهش از روشهای مشاهده، مصاحبه و مطالعه مستندات آنلاین استفاده شده است و روش گرد آوری اطلاعات در این رساله با توجه به موضوع انتخاب شده روش تحلیل محتوای کیفی و کمی است.

 

 3-2 تعریف نظری و عملی مفاهیم و متغیرها

 

در این پژوهش سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان با بهره گیری از روش تحلیل کمی و کیفی در طول حدود یک سال به صورت تمام شماری مطالعه شدند، در انتخاب سایتها سعی شد که محتوای آنها با اهداف تحقیق مطابقت داشته و محتویات سایتها به گونه ای نباشد که ما را از اهداف اولیه تحقیق دور سازد. معمولاً مشاهده را به صورت مشارکتی و غیرمشارکتی دسته بندی میکنند، در طول مدت تحقیق از هر دو صورت مشاهده استفاده شد. بدین صورت که به مشاهده و مطالعه سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی پرداخته شد تا شیوه عملکرد آنها را بررسی شود و سپس محقق به عنوان یک کاربر در برخی از این سایتها عضو شود تا برخورد اعضا و روند عضویت و شکل گیری روابط را در سایتها مشاهده نماید؛ همچنین مصاحبه با مدیران برخی سایتها و کاربران آنها اختصاص یافت.

 

درباره منطق روشی این پژوهش گفتنی است، برای انتخاب سایتها منطق نمونه گیری پژوهش کیفی و کمی به «روش شناس ترکیبی» عمل شده است. بر این مبنا از منطق«نمونه گیری غیراحتمالی» از نوع «نمونه گیری هدفمند» و به صورت ویژه آن، از نمونه گیری بر مبنای مرتبط بودن موردها برای تحلیل محتوای کیفی و کمی استفاده شده است.(فلیک، 1387: 141)

 

رویکرد روش شناختی ترکیبی، رویکردی مختلف در تمام مراحل مطالعه(مانند تبیین مسئله، گردآوری داده ها و نتیجه گیری نهایی) را با یکدیگر تلفیق می کند و شامل تبدیل داده ها و تحلیل آنها به رویکرد دیگر می شود. به روشهای گوناگونی میتوان روشهای کیفی و کمی را در یک طرح تحقیقی به یکدیگر پیوند زد که در این پژوهش از طرح تحقیقاتی کیفی اکتشافی استفاده شده است. در این حالت پژوهش با روش کیفی آغاز می شود، مصاحبه ای نیمه ساخت یافته و بلافاصله پس از آن مطالعه ای با استفاده از پرسشنامه انجام می گیرد و نتایج این مرحله در تحقیق کیفی دوم عمق می یابد و ارزیابی می شود.(فلیک، 1387: 37، 40)

 

متغیر مستقل: وبلاگهای دوستیابی و همسریابی و سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان؛ اگر وبلاگهای دوستیابی و همسریابی و سایتهای دوستیابی و همسریابی را در معنای عام آن فرایندی بدانیم که در آن مراجعه به این سایتها برای ارضای نیازهای عضو این سایتها به کار گرفته می شوند میتوان در معنای خاص عضویت در این سایتها را را به کار گیری انرژی برای مرتفع کردن نیازهای افراد دانست. در این پژوهش عضویت در این سایتها با چند متغیر دلایل عضویت، امکانات و خدمات ارائه شده در سایتها و بلاگها سنجیده می شود. لذا از پاسخگویان خواسته شده است دلایل عضویت خود را بیان کنند تا از طریق آن بتوانیم اطلاعات جزئی تر را بدست بیاوریم. متغیر وابسته: جهت گیری های دینی و غیردینی؛ سایتها و وبلاگهای دوستیابی به عنوان سایتهای غیردینی، سایتها و وبلاگهای همسریابی به عنوان سایتهای دینی.

 

3-3 ابزار جمع آوری اطلاعات

 

برای جمع آوری داده ها در این روش به دو صورت عمل شد. ابتدا مطالبی که مستقیم از خود سایتها جمع آوری شدند و در ادامه یادداشتهای نوشته شده در حین مشاهده و مصاحبه توسط محقق، همچنین برای تکمیل مشاهدات از تکنیک مصاحبه عمیق با مسئول سایتها استفاده شد تا اطلاعات مشاهده شده با دیدگاه فرد متخصصی کامل تر گردد. این مصاحبه ها میتوانند به صورت رودررو، تلفنی، به صورت آنلاین و همزمان از طریق مسنجر در اینترنت و آنلاین غیر همزمان از طریق ایمیل با یک ابزار پیمایش کیفی انجام شوند. برای تکمیل اطلاعات، پرسشنامه ای تهیه شد که ویژگیهای کاربران، انگیزه عضویتشان، مفاهیم عملیاتی و شاخصها و مولفه ها و آیتم های سایتها در آن بررسی شود؛ این پرسشنامه به صورت آنلاین و غیرآنلاین جهت جمع آوری نظرات کاربران سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی استفاده شد. در طول دوره تحقیق سایتها و وبلاگهایی که تحت عنوان دوستیابی و همسریابی فعالیت می کردند برای مشاهده انتخاب شدند. شایان ذکر است که سایتها و وبلاگهایی که الگوی کاری مشابهی داشتند نیز در این پژوهش ذکر شده اند.

 

3-4 اعتبار[31] و پایایی ابزار

 

اعتبار بیانگر روابط ضروری مفاهیم و معرفهاست و بستگی به تعریف ما از مفهوم دارد. اعتبار بیانگر این است که آیا ابزاری که برای سنجش موضوع انتخاب شده است. یکی از راههای برآورد اعتبار محتوا، اعتبار صوری می باشد که برای سنجش اعتبار و پرسشنامه مورد استفاده قرار می گیرد که در اختیار استاد راهنما و متخصصان رشته جامعه شناسی قرارا داده که اعتبار آن را تایید کردند روش دیگر برآورد اعتبار در این تحقیق اعتبار سازه می باشد، در این تحقیق شیوه ارزیابی سنجه بر حسب مطابقت آن با انتظارات نظری صورت می گیرد.(دواس و دی وای، 1376: 64)

 

پایایی یا روایی ابزارهای سنجش در پژوهشهای اجتماعی یکی از مهمترین موضوعات روش شناختی است چرا که بدون آن نمیتوان به نتایج مطالعات اعتماد کافی داشت. پایایی به منزله معیاری برای ارزیابی تحقیق کیفی تلاشی است برای تعیین اینکه یک روش خاص تا چه حد میتواند به طور پیوسته به همان اندازه گیری ها یا نتایج منجر شود. اما مطالعات کیفی به ندرت به موضوعاتی میپردازند که هیچ تغییری نمی کنند. در بحث ارزیابی تحقیق کیفی به مسئله اعتبار بیش از پایایی توجه می شود. میتوان پرسش از اعتبار را در قالب این پرسش خلاصه کنیم که آیا محققان همان چیزی را می بینند که تصور می کنند که می بینند یا خیر. اساساً سه نوع خطا ممکن است: قائل شدن به یک رابطه یا اصل در جایی که چنین رابطه یا اصلی وجود ندارد؛ انکار وجود یک رابطه یا یک اصل در جایی که در حقیقت وجود دارد؛ و در نهایت، طرح پرسشهای غلط. یکی از مسائل اساسی ارزیابی اعتبار تحقیق کیفی این است که، چگونه میتوان روابط مورد مطالعه را به روایت محقق از آنها پیوند داد. بلکه منظور این است که باید این سوال را مطرح کرد که برساخته های خاص محقق تا چه حد به لحاظ تجربی بر پایه برساخته های اعضای جامعه یا گروه مورد مطالعه مبتنی است.(فیلیک، 1387: 414)

 

3-5 جامعه آماری، حجم نمونه و شیوه نمونه گیری

 

در این روش از نمونه گیری که منطبق با مقتضیات روش کیفی است؛ انتخاب موارد یا گروههایی از موارد(در اینجا سایتهای دوست یابی و همسریابی) بر اساس محتوایشان و فارسی زبان بودنشان انتخاب می شوند و نه بر مبنای معیارهای انتزاعی و روش شناختی که در پیمایش های تجربی و کمی موسوم است. از این حیث نمونه گیری مورد نظر این پژوهش تنها باید با میزان انطباق موارد نمونه گیری شده هم خوانی داشته باشد. جامعه آماری در این پژوهش شامل کاربران سایتهای دوستیابی و همسریابی بود که به طور تصادفی 100 نفر انتخاب شدند. از نمونه گیری غیراحتمالی استفاده می شود تا پیمایش معّرف جمعیت مورد بررسی باشد و پرسشنامه نیز به صورت آنلاین و غیرآنلاین در اختیار کاربران قرار گرفت. در این پژوهش برای انتخاب سایتهای نمونه، از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شده است. علت انتخاب این حجم نمونه نیز به منظور مطالعه ی عمیق سایتها است و قصد بر تعمیم نتایج این پژوهش به حجم کل سایتهای دوستیابی و همسریابی نیست، بلکه هدف اصلی مطالعه و پژوهش بر روی سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان است.

 

برخی از روشهای کیفی موجود به گونه ای تغییر و تحول یافته اند که بتوانند از اینترنت به منزله ابزار، منبع و موضوع تحقیق بهره ببرند. حوزه های جدید مصاحبه های ایمیلی، گروههای متمرکز اینترنتی و قوم نگاری مجازی سوالاتی درباره مشکلات اخلاقی و عملی تحقیق پیش آورده اند. به نظر فیلیک این اصل تنها مشخصه معتبر و مرسوم برای انتخاب جمعیت نمونه و گردآوری داده ها است. ضمن این که نمونه گیری کیفی بر خلاف نمونه گیری غیراحتمالی در روش کمی، تنها باید دارای قوت اشباع نظری باشد؛ لذا ملاک نمایایی با معرف بودن قابل تعمیم تجربی نمیتواند به روش کیفی و نمونه گیریهای آن تسریع داده شود.(فلیک، 1387: 49،142)

 

فرمول نمونه گیری: آزمون T به منظور دستیابی به اینکه بین میانگین های دو گروه از نظر آماری معنی دار هست یا نه مورد استفاده قرار می گیرد. آزمون T همبسته زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که دو موضوع یا متغیر در مورد یک گروه مورد بررسی قرار می گیرد. آزمون T مورد توزیع یا در حقیقت خانواده ای از توزیع ها است که با استفاده از آنها فرضیه هایی را درباره نمونه در شرایط جامعه ناشناخته است، آزمون می کنیم. همین این آزمون در آن است که پژوهشگر را قادر می سازد با نمونه های کوچکتر اطلاعاتی درباره جامعه بدست آورد. آزمون T شامل خانواده ای از توزیع ها است و این گونه فرض می کند، که هر نمونه ای دارای توزیع مخصوص به خود است، که شکل این توزیع از طریق محاسبه درجات آزادی[32] مشخص می شود. توزیع T از بسیاری جهات شبیه توزیع با کمیت Z (نمرات استاندارد) است که از فرمول Z=(X-)/σ بدست می آید. حال به جای متغیر Z ، متغیر T را به صورت زیر تعریف می کنیم.

 

3-6 روش و تکنیک های تحقیق

 

تلاش جهت شناخت مسائل مرتبط با دینداری و وضعیت آن در بین گروههای مختلف، روشهای مختلفی را می طلبد. روشهایی که در مجموع می توان آنها را با عناوین کمی و کیفی و ترکیبی طبقه بندی کرد. برای سنجش آثار عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی. نوع روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش نظری و با استفاده از روش کیفی و کمی انجام شده است و برای گردآوری اطلاعات از روشهای مختلفی از جمله اینترنت، کتب مرتبط، پایان نامه ها و مقالات استفاده شده است. همچنین برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روشهای آماری، مدلسازی و شبیه سازی استفاده شده است. همچنین، ارسال پرسشنامه به صورت آنلاین و غیرآنلاین برای کاربران فعال استفاده خواهد شد.

 

در تحلیل محتوا پس از نمونه گیری نوبت به تعیین واحدهای سنجش می رسد. واحد تحلیل چیزها یا افرادی هستند که در تحقیقات علوم اجتماعی مطالعه مورد بررسی واقع می شوند. در این پژوهش هدف اصلی بررسی و مطالعه و تحلیل محتوای سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان است که به موضوع همسریابی و دوستیابی اینترنتی می پردازد. این در حالی است که پژوهش کیفی مستلزم مطالعه دقیق پدیده های اجتماعی است. روش گردآوری اطلاعات در این رساله با توجه به موضوع انتخاب شده روش تحلیل محتوای کیفی و کمی است. بدیهی است عملیات تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش از طریق نرم افزارSPSS صورت می گیرد. یعنی داده ها با استفاده از این نرم افزار وارد کامپیوتر شد و آزمون آماری بین متغیرها صورت گرفت و برای مقایسه میانگینها از آزمونTاستفاده شد.

 

3-7 موخره

 

این پژوهش به بررسی و مطالعه و تحلیل محتوای سایتهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان می پردازد. در همین راستا، برای سنجش آثار عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی نوع روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش نظری و با استفاده از روش کیفی و کمی انجام شده است و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش های آماری، مدلسازی و شبیه سازی استفاده شده است. همچنین، ارسال پرسشنامه به صورت آنلاین و غیرآنلاین برای کاربران فعال استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش با نرم افزارSPSS  صورت می گیرد و در فصول بعدی به تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده های آماری  و یافته های پژوهش خواهیم پرداخت.

 

جدول پرسشنامه معکوس

 

مفهوم

           

 

بُعد

           

 

مولفه ها

           

 

شاخص

           

 

تعریف

 

سایت های دوستیابی و همسریابی

 

و

 

وبلاگهای دوستیابی و همسریابی

           

 

همسریابی

 

 

 

 

 

دوستیابی

           

 

ازدواج موقت

 

 

 

 

 

 

 

دوستیابی

           

 

فرار از تنهایی و بیکاری دوستیابی و ایجاد روابط تازه، سرگرمی و گذراندن اوقات فراغت

           

 

شبکه ای شدن اینترنت امروزه امکان غیرمنتظره برقراری ارتباط بین افراد و شهروندان را فراهم کرده است. احساس صمیمیت با دوستان اینترنتی، جدی بودن دوستی های مجازی و اینکه روابط اینترنتی مکمل روابط واقعی فرد است. همچنین حضور در شبکه های اجتماعی اینترنتی برای پیدا کردن دوست و پس از آن پیدا کردن شریک برای زندگی می باشد.

 

سایت های دوستیابی و همسریابی

 

 

 

و

 

 

 

وبلاگهای دوستیابی و همسریابی

           

 

همسریابی

           

 

ازدواج موقت

 

 

 

 

 

 

 

ازدواج دائم

           

 

عدم محدودیت  زمانی و مکانی

 

گمنامی، کمتر شدن ارتباطات چهره به چهره، عدم حضور فیزیکی

           

 

جوامع جدید فضا را برای ارتباطات چهره به چهره و صمیمی به حداقل کاهش داده اند، این مسئله که ریشه در تراکم جمعیتی و اخلاقی و وسعت و گستره زیاد شهرها دارد، پیامدهای مختلفی به دنبال داشته است. این سایتها امکان برقراری ارتباطات میان قومیت ها و ملیت های متفاوت را با کمترین هزینه ایجاد کرده اند.

 

یافته های تحقیق

 

4-1 درآمد

 

در فصل پیش رو بر اساس روش تحقیق محتوای کیفی و کمی به مطالعه و بررسی سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی خواهیم پرداخت. تجزیه و تحلیل داده ها، فرایندی چند مرحله ای است که در آن داده هایی که از طریق به کارگیری ابزارهای جمع آوری اطلاعات در نمونه آماری فرآهم آمده اند خلاصه، کدبندی، دسته بندی ... و  در نهایت پردازش می شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط ها بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه ها فراهم آید. در این فرآیند داده ها هم از لحاظ مفهومی و هم از جنبه تجربی پالایش می شوند و تکنیکهای گوناگون آماری نقش بسزایی در استنباط و تعمیم به عهده دارند. شیوه کار به این صورت است که یافته های حاصل از پاسخ کاربران به پرسشنامه به عنوان داده و نرم افزار SPSS ارائه و تحلیل آماری آن به صورت جداول و نمودارهایی تحلیل خواهد شد.

 

4-2 یافته های توصیفی

 

جدول 4-1: جدول مقایسه وضعیت جنسیت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

جنسیت

           

 

جنسیت

 

زن

           

 

مرد

           

 

زن

           

 

مرد

 

29

 

(58%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

32

 

(64%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول فوق میتوان اظهار داشت که مردان کمی بیشتر از زنان در نمونه مورد بررسی حضور دارند. عضویت در سایتهای دوستیابی تعداد زنان در سایتهای دوستیابی (58%) نسبت به سایتهای همسریابی (36%) بیشتر است و عضویت در سایتهای دوستیابی تعداد مردان در سایتهای دوستیابی (42%) نسبت به سایتهای همسریابی (64%) کمتر است.

 

جدول 4-2: جدول مقایسه وضعیت سن دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

سن

           

 

سن

 

زیر20 سال

           

 

20 تا 30 سال

           

 

30 تا 40 سال

           

 

بالای 40 سال

           

 

زیر20 سال

           

 

20 تا 30 سال

           

 

30 تا 40 سال

           

 

بالای 40 سال

 

6

 

(12%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

3

 

(6%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب سن نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول فوق (12%) اعضای سایتهای دوستیابی کمتر از 20 سال دارند، همچنین (12%) اعضای سایتهای همسریابی کمتر از 20 سال دارند و (30%) اعضای سایتهای دوستیابی بین 20 تا 30 سال دارند، همچنین (40%) اعضای سایتهای همسریابی بین 20 تا 30 سال دارند و (40%) اعضای سایتهای دوستیابی بین 30 تا 40 سال دارند، همچنین (42%) اعضای سایتهای همسریابی بین 30 تا 40 سال دارند و (18%) اعضای سایتهای دوستیابی بالای 40 سال دارند، همچنین (6%) اعضای سایتهای همسریابی بالای 40 سال دارند.

 

جدول 4-3: جدول مقایسه وضعیت تأهل دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

وضعیت تأهل

           

 

وضعیت تأهل

 

مجرد

           

 

متأهل

           

 

درحال جدایی

           

 

مطلقه

           

 

فوت همسر

           

 

مجرد

           

 

متأهل

           

 

درحال جدایی

           

 

مطلقه

           

 

فوت همسر

 

22

 

(44%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

36

 

(72%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت تأهل نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در سایتهای همسریابی تعداد مجردین (%72) و مطلقین (%14) نسبت به سایتهای دوستیابی (%44) و (%6) بالاتر است و همانطور که مشاهده می شود در سایتهای همسریابی در حال جدایی وجود ندارد.

 

جدول 4-4: جدول مقایسه وضعیت فرزند دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

فرزند

           

 

فرزند

 

خیر

           

 

بله

           

 

خیر

           

 

بله

 

35

 

(70%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

48

 

(96%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت دارا بودن فرزند نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در هر دو سایت اکثر افراد فاقد فرزند هستند، این در حالی است که اعضای سایتهای همسر یابی بیشتر دارای فرزند می باشند.

 

جدول 4-5: جدول مقایسه وضعیت اشتغال دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

 

اشتغال

 

بیکار

           

 

خانه دار

           

 

دانشجو

           

 

جویای کار

           

 

شاغل

           

 

بازنشسته

 

6

 

(12%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

22

 

(44%)

           

 

0

 

(0%)

 

سایتهای همسریابی

 

اشتغال

 

بیکار

           

 

خانه دار

           

 

دانشجو

           

 

جویای کار

           

 

شاغل

           

 

بازنشسته

 

18

 

(36%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

0

 

(0%)

                                                                                                             

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت اشتغال نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در سایتهای دوستیابی بیکارها (12%) و کسانی که جویای کار هستند (6%) کمتر از سایتهای همسریابی (36%) و (12%) هستند و دانشجویان (28%) و شاغلین (44%) در سایتهای دوستیابی از سایتهای همسر یابی (6%) و (36%)  بیشتر هستند.

 

جدول 4-6: جدول مقایسه وضعیت تحصیلات دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

تحصیلات

           

 

بیسواد

           

 

زیر دیپلم

           

 

دیپلم

           

 

فوق دیپلم

           

 

لیسانس

           

 

فوق لیسانس

           

 

دکتری عمومی

           

 

دکتری تخصصی

           

 

فوق تخصص

           

 

طلبه

 

دوستیابی

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

همسریابی

           

 

0

 

(0%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت تأهل نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در مورد تحصیلات اعضای دو سایت میتوان گفت اکثر اعضای سایتهای دوستیابی لیسانس هستند (38%) و اکثر اعضای سایتهای همسریابی فوق دیپلم هستند (24%). این در حالی است که تعداد زیر دیپلم ها در این دو نوع سایت نسبت به بقیه مقاطع اختلاف بیشتری دارند. همچنین در سایت دوستیابی بی سواد و فوق تخصص و طلبه و در سایتهای همسر یابی بی سواد و دکتری تخصصی و فوق تخصص و طلبه وجود ندارد.

 

جدول 4-7: جدول مقایسه وضعیت قومیت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

قومیت

           

 

قومیت

 

فارس

           

 

ترک

           

 

کرد

           

 

لر

           

 

بلوچ

           

 

گیلکی

           

 

عرب

           

 

فارس

           

 

ترک

           

 

کرد

           

 

لر

           

 

بلوچ

           

 

گیلکی

           

 

عرب

 

38

 

(76%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت قومیت نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در هر دو سایت دوستیابی (76%) و همسریابی (88%) قومیت اکثر افراد فارس می باشد. در سایت دوستیابی کرد و لر وجود دارد ولی در سایتهای همسریابی وجود ندارد. عرب و بلوچ نیز در هیچ یک از سایتها وجود ندارد.

 

جدول 4-8: جدول مقایسه وضعیت دین و مذهب دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی وهمسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

دین و مذهب

           

 

دین و مذهب

 

شیعه

           

 

سنی

           

 

مسیحی

           

 

یهودی

           

 

کلیمی

           

 

زرتشتی

           

 

بدون اعتقاد

           

 

شیعه

           

 

سنی

           

 

مسیحی

           

 

یهودی

           

 

کلیمی

           

 

زرتشتی

           

 

بدون اعتقاد

 

47

 

(94%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت تأهل نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول دین و مذهب اکثر افراد در هر دو سایت دوستیابی (94%) و همسریابی (92%) شیعه می باشد. این در حالی است که در سایتهای همسریابی یهودی وجود دارد، در هر دو سایت بلوچ و عرب وجود ندارد.

 

جدول 4-9: جدول مقایسه وضعیت زندگی دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

وضعیت زندگی

           

 

وضعیت زندگی

 

خانواده

           

 

دوستان

           

 

مستقل

           

 

خوابگاه

           

 

همسر

           

 

خانواده

           

 

دوستان

           

 

مستقل

           

 

خوابگاه

           

 

همسر

 

38

 

(76%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت زندگی نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در مورد وضعیت زندگی نیز اکثرا در هر دو سایت با خانواده زندگی می کنند. این در حالی است که در هیچ کدام از سایتها افراد در خوابگاه زندگی نمی کنند.

 

جدول 4-10: جدول مقایسه وضعیت سکونت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

وضعیت سکونت

           

 

وضعیت سکونت

 

شخصی

           

 

سازمانی

           

 

رهن

           

 

اجاره

           

 

شخصی

           

 

سازمانی

           

 

رهن

           

 

اجاره

 

34

 

(68%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

5

 

(10%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت سکونت نشان        می دهد. بر اساس نتایج جدول منازل بیشتر افراد در هر دو سایت دوستیابی (68%) و همسریابی (80%) شخصی و پس از آن اجاره ای، رهن و سازمانی می باشد.

 

جدول 4-11: جدول مقایسه وضعیت محل زندگی دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی وهمسریابی

 

 

           

 

محل زندگی

           

 

شمال

           

 

شمال شرقی

           

 

شرق

           

 

جنوب شرقی

           

 

جنوب

           

 

جنوب غربی

           

 

غرب

           

 

شمال غرب

           

 

مرکز

 

سایتهای دوستیابی

 

 

           

 

3

 

(6%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

7

 

(14%)

 

سایتهای همسریابی

           

 

14

 

(28%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب وضعیت محل زندگی نشان   می دهد. بر اساس نتایج جدول در سایت دوستیابی اکثرا در شرق شهر سکونت دارند (30%) و کمتر کسی در جنوب شرقی سکونت دارد (2%) ولی در سایت همسریابی اکثرا در شمال شهر ساکن هستند (28%) و کمترین تعداد سکونت نیز در این سایت مربوط به شمال شرقی (2%) می باشد.

 

جدول 4-12: جدول مقایسه محل استفاده از اینترنت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی وهمسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

محل استفاده از اینترنت

           

 

محل استفاده از اینترنت

 

منزل

           

 

محل کار

           

 

دانشگاه

           

 

کافی نت

           

 

سایر

           

 

منزل

           

 

محل کار

           

 

دانشگاه

           

 

کافی نت

           

 

سایر

 

18

 

(36%)

           

 

17

 

(34%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

30

 

(60%)

           

 

17

 

(34%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب محل استفاده از اینترنت نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول در هر دو سایت دوستیابی (36%) و همسریابی (60%) اکثر افراد در منزل از اینترنت استفاده می کنند. در سایت همسریابی هیچ یک از افراد در دانشگاه از اینترنت استفاده نمی کنند.

 

جدول 4-13: جدول مقایسه مدت زمان استفاده از اینترنت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی وهمسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

مدت زمان استفاده ازاینترنت

           

 

مدت زمان استفاده ازاینترنت

 

زیر1 ساعت

           

 

1تا2 ساعت

           

 

2تا3 ساعت

           

 

3وبالای3 ساعت

           

 

زیر 1ساعت

           

 

1تا2 ساعت

           

 

2تا3 ساعت

           

 

3وبالای3 ساعت

 

18

 

(36%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

22

 

(44%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

22

 

(44%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب زمان استفاده از اینترنت نشان می دهد. بر اساس نتایج جدول بیشترین ساعت استفاده از اینترنت مربوط به سایت همسریابی (44%) می باشد که 1 تا 2 ساعت و 3 ساعت به بالا را نشان می دهد.

 

جدول 4-14: جدول مقایسه تعداد سایت های عضو شده دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

تعداد سایتهای عضو شده

           

 

تعداد سایتهای عضو شده

 

1 سایت

           

 

2 سایت

           

 

3

 

سایت

           

 

4 سایت

           

 

5 سایت

           

 

8 سایت

           

 

1

 

سایت

           

 

2

 

 سایت

           

 

4

 

 سایت

 

24

 

(48%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

41

 

(82%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تعداد سایتها نشان می دهد. بر اساس نتایج در هر دو سایت دوستیابی (48%) و همسریابی (82%) بیشتر افراد عضو تنها یک سایت هستند، که این افراد در سایت دوستیابی تعدادشان بیشتر است.

 

جدول 4-15: جدول مقایسه مدت زمان عضویت در سایت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی وهمسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

مدت زمان عضویت در سایت

           

 

مدت زمان عضویت در سایت

 

زیر1 سال

           

 

1تا2 سال

           

 

2تا3 سال

           

 

3وبالای3 سال

           

 

زیر1 سال

           

 

1تا2 سال

           

 

2تا3 سال

           

 

3وبالای 3سال

 

15

 

(30%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

37

 

(74%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

8

 

(16%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب مدت زمان عضویت نشان     می دهد. بر اساس نتایج عضویت هیچ یک از اعضای سایتهای همسریابی زیر یک سال نیست و بیشترین زمان عضویت در این سایت بین 1 تا 2 سال می باشد در حالی که زیر یک سال عضویت در سایتهای دوستیابی جزء درصئ های بالای (30%) این سایت است.

 

جدول 4-16: جدول مقایسه چگونگی آشنایی با این سایتها بین دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

چگونگی آشنایی با سایت

           

 

چگونگی آشنایی با سایت

 

دوستان

           

 

اینترنت

           

 

خویشاوندان

           

 

تبلیغات

           

 

سایر

           

 

دوستان

           

 

اینترنت

           

 

خویشاوندان

           

 

تبلیغات

           

 

سایر

 

16

 

(32%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

25

 

(50%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب چگونگی آشنایی با سایتها نشان می دهد. بر اساس نتایج در سایتهای همسریابی اکثر افراد (50%) از طریق اینترنت با این سایتها آشنا شده اند در حالی که این گزینه در سایتهای دوستیابی کم ترین درصد (20%) را به خود اختصاص داده است، بالاترین رتبه در سایت دوستیابی مربوط به گزینه دوستان (32%) می باشد که این گزینه در سایتهای همسریابی دارای رتبه دوم (42%) می باشد.

 

جدول 4-17: جدول مقایسه هدف عضویت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

هدف عضویت

           

 

هدف عضویت

 

ازدواج دائم

           

 

ازدواج موقت

           

 

دوستیابی

           

 

گذراندن اوقات

           

 

ازدواج دائم

           

 

ازدواج موقت

           

 

دوستیابی

           

 

گذراندن اوقات

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

26

 

(52%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

39

 

(78%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب هدف عضویت نشان  می دهد. بر اساس نتایج همانطور که مشاهده می شود اکثر افرادی که در سایتهای همسریابی عضو هستند با هدف ازدواج عضویت را انجام داده اند به طوری که (78%) به منظور ازدواج دایم و (20%) جهت ازدواج موقت عضو این سایت شده اند در حالیکه اکثر اعضای سایتهای دوستیابی به منظور یافتن دوست (52%) وارد این سایتها شده اند و نیز حدود (38%) آنان نیز جهت گذراندن اوقات فراغت در سایتهای دوستیابی عضو شده اند.

 

جدول 4-18: جدول مقایسه تعداد دوستان در سایت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

تعداد دوستان

           

 

تعداد دوستان

 

زیر10نفر

           

 

10تا20نفر

           

 

20تا30نفر

           

 

30وبالای30نفر

           

 

زیر10نفر

           

 

10تا20نفر

           

 

20تا30نفر

           

 

30وبالای30نفر

 

21

 

(42%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

22

 

(44%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

8

 

(16%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تعداد دوستان نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر اعضای سایتهای دوستیابی(42%) زیر 10 نفر دوست در این سایتها دارند در حالی که اکثر اعضای سایتهای همسریابی(44%) بین 10 تا 20 دوست و آشنا در این سایتها دارند.

 

جدول 4-19: جدول مقایسه جنس دوستان اینترنتی دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

جنس دوستان اینترنتی

           

 

جنس دوستان اینترنتی

 

هم جنس

           

 

جنس مخالف

           

 

هردوجنس

           

 

جنس مخالف

           

 

هردوجنس

 

8

 

(16%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

30

 

(60%)

           

 

38

 

(76%)

           

 

12

 

(24%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنس دوستان اینترنتی نشان     می دهد. بر اساس نتایج اکثراعضای سایتهای دوستیابی با هر دو جنس در اینترنت دوست هستند(60%) در حالی که اکثر اعضای سایتهای همسریابی در اینترنت با جنس مخالف دوست هستند(76%).

 

جدول 4-20: جدول مقایسه تعداد روابط جدی در سایت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

تعداد روابط جدی

           

 

تعداد روابط جدی

 

زیر10نفر

           

 

10تا20نفر

           

 

20تا30نفر

           

 

30وبالای30نفر

           

 

زیر10 نفر

           

 

10تا20 نفر

           

 

20تا30 نفر

           

 

30وبالای30نفر

 

41

 

(82%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

20

 

(40%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تعداد روابط جدی نشان      می دهد. بر اساس نتایج اکثر اعضای سایتهای دوستیابی (82%)  با کم تر از 10 نفر رابطه جدی دارند ولی اکثر اعضای سایتهای همسریابی (40%) با بیش از 30 نفر رابطه جدی دارند.

 

جدول 4-21: جدول مقایسه تعداد روابط خطرناک در سایت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوست یابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

تعداد روابط خطرناک

           

 

تعداد روابط خطرناک

 

زیر5نفر

           

 

5تا 10نفر

           

 

10تا 15نفر

           

 

15وبالای15نفر

           

 

زیر5نفر

           

 

5تا 10نفر

           

 

10تا 15نفر

           

 

15وبالای 15نفر

 

49

 

(98%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

36

 

(72%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

5

 

(10%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تعداد روابط خطرناک نشان     می دهد. بر اساس نتایج همانطور که مشاهده می شود اکثر قریب به اتفاق اعضای سایتهای دوستیابی با زیر5 نفر رابطه خزرناک ایجاد کرده اند (98%) و در سایتهای همسریابی نیز این گزینه بالاترین درصد را در بین گزینه های دیگر دارد (72%).

 

جدول 4-22: جدول مقایسه زمان ایجاد رابطه جدید در سایت دو گروه عضو در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

زمان ایجاد رابطه جدید

           

 

زمان ایجاد رابطه جدید

 

بین هر یک روز تا یک هفته

           

 

بین هر یک هفته تا هر یک ماه

           

 

بین هر یک ماه تا یک سال

           

 

بین هر یک روز تا یک هفته

           

 

بین هر یک هفته تا هر یک ماه

           

 

بین هر یک ماه تا یک سال

 

19

 

(38%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

23

 

(46%)

           

 

18

 

(36%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب زمان ایجاد رابطه جدید نشان     می دهد. بر اساس نتایج جدول و نمودار بالا نشان می دهد که در سایتهای دوستیابی اکثراً (38%) بین یک روز تا یک هفته به دنبال ایجاد یک رابطه جدید در اینترنت هستند ولی در سایتهای همسریابی اکثراً (46%) بین یک هفته تا یک ماه به دنبال ایجاد یک رابطه جدید در اینترنت هستند.

 

جدول 4-23: جدول مقایسه میزان استفاده از اینترنت جهت یافتن دوست در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

میزان استفاده از اینترنت برای یافتن دوست

           

 

میزان استفاده از اینترنت برای یافتن دوست

 

خیلی کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

خیلی زیاد

           

 

خیلی کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

خیلی زیاد

 

2

 

(4%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب میزان استفاده از اینترنت برای یافتن دوست نشان می دهد. بر اساس نتایج همانطور که ملاحظه می شود اکثر اعضای سایتهای دوستیابی به میزان زیاد و خیلی زیادی (28%) از اینترنت برای پیدا کردن دوست استفاده میکنند که این دقیقا نقطه مقابل سایتهای همسریابی می باشد.

 

جدول 4-24: جدول مقایسه میزان استفاده از اینترنت جهت یافتن همسر در سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

سایتهای دوستیابی

           

 

سایتهای همسریابی

 

میزان استفاده از اینترنت برای یافتن همسر

           

 

میزان استفاده از اینترنت برای یافتن همسر

 

خیلی کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

خیلی زیاد

           

 

خیلی کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

خیلی زیاد

 

28

 

(56%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

33

 

(66%)

           

 

10

 

(20%)

 

جدول و نمودارهای فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب میزان استفاده از اینترنت برای یافتن همسر نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر افراد عضو در سایتهای دوستیابی بیان کردند که به میزان خیلی کم از اینترنت برای پیدا کردن همسر استفاده می کنند (56%) و اکثر اعضای سایتهای همسریابی بیان کرده اند که به میزان زیادی از این سایتها برای یافتن همسر استفاده می کنند (66%).

 

جدول 4-25: جدول توزیع فراوانی دلیل عضویت در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

دلیل عضویت

           

 

اصلا

           

 

بسیار کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیار زیاد

 

1

           

 

یافتن فردی برای زندگی

           

 

28

 

(56%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

0

 

(0%)

 

2

           

 

فرار از تنهایی و بیکاری

           

 

2

 

(4%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

6

 

(12%)

 

3

           

 

دوستیابی و ایجاد روابط تازه

           

 

8

 

(16%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

17

 

(34%)

 

4

           

 

کنجکاوی

           

 

4

 

(8%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

1

 

(2%)

 

5

           

 

سرگرمی و گذراندن اوقات فراغت

           

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

19

 

(38%)

 

6

           

 

عدم محدودیت زمانی و مکانی

           

 

6

 

(12%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

1

 

(2%)

 

7

           

 

حل مشکلات شخصی

           

 

4

 

(8%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

 

8

           

 

گمنامی در این سایتها

           

 

3

 

(6%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب دلیل عضویت در سایتهای دوستیابی نشان میدهد. بر اساس نتایج فوق در مورد سوال اول اکثر افراد گزینه اصلا را انتخاب کرده اند (56%)، سوال دوم را اکثرا گزینه زیاد را انتخاب کرده اند (32%) و بیشترین درصد مربوط به سوال سوم گزینه بسیار زیاد (34%)، سوال چهارم گزینه کم (42%)، سوال پنجم گزینه بسیار زیاد (38%)، سوال ششم گزینه متوسط (36%)، سوال هفتم گزینه متوسط (36%) و سوال هشتم گزینه متوسط (40%) می باشد.

 

جدول 4-26: جدول توزیع فراوانی دلیل عضویت در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

دلیل عضویت

           

 

اصلا

           

 

بسیار کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیار زیاد

 

1

           

 

یافتن فردی برای زندگی

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

40

 

(80%)

 

2

           

 

فرار از تنهایی و بیکاری

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

48

 

(96%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

3

           

 

دوستیابی و ایجاد روابط تازه

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

4

           

 

کنجکاوی

           

 

45

 

(90%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

 

5

           

 

سرگرمی و گذراندن اوقات فراغت

           

 

45

 

(90%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

 

6

           

 

عدم محدودیت زمانی و مکانی

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

45

 

(90%)

 

7

           

 

حل مشکلات شخصی

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

2

 

(4%)

 

8

           

 

گمنامی در این سایتها

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب دلیل عضویت در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج فوق بیشترین درصد سوال یک مربوط به گزینه بسیار زیاد(80%)و سوال دو مربوط به گزینه متوسط (96%)، سوال سه مربوط به گزینه کم (92%)، سوال چهار مربوط به گزینه اصلا (90%)، سوال پنج مربوط به گزینه اصلا (90%)، سوال شش مربوط به گزینه بسیار زیاد (90%)، سوال هفت مربوط به گزینه متوسط (80%) و سوال هشت مربوط به گزینه کم (92%) می باشد.

 

جدول 4-27: جدول توزیع فراوانی میزان رضایت از سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

میزان رضایت

           

 

اصلا

           

 

بسیار کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیار زیاد

 

1

           

 

امکانات و خدمات ارائه شده

           

 

4

 

(8%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

6

 

(12%)

 

2

           

 

روابطی که ایجاد کرده اند

           

 

4

 

(8%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

1

 

(2%)

 

3

           

 

عملکرد مدیریت سایت

           

 

6

 

(12%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

3

 

(6%)

 

4

           

 

امنیت اطلاعات

           

 

2

 

(4%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

5

 

(10%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب میزان رضایت از سایتهای دوستیابی نشان میدهد. بر اساس نتایج فوق اکثر افراد امکانات و خدمات ارائه شده و روابط ایجاد شده را در حد کمی می دانند (30%) و (38%). از نظر اکثر اعضا عملکرد مدیریت به نسبت زیادی خوب است (28%) و امنیت اطلاعات را در حد متوسط می دانند (28%).

 

جدول 4-28: جدول توزیع فراوانی میزان رضایت از سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

میزان رضایت

           

 

اصلا

           

 

بسیار کم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیار زیاد

 

1

           

 

امکانات و خدمات ارائه شده

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

45

 

(90%)

 

2

           

 

روابطی که ایجاد کرده اند

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

3

 

(6%)

 

3

           

 

عملکرد مدیریت سایت

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

43

 

(86%)

 

4

           

 

امنیت اطلاعات

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

5

 

(10%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب میزان رضایت از سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر افراد امکانات و خدمات ارائه شده و عملکرد مدیریت سایت را در حد بسیار زیادی می دانند (90%) و (86%). از نظر اکثر اعضا روابط ایجاد شده و امنیت اطلاعات را در حد زیاد مناسب می دانند (88%) و (84%).

 

جدول 4-29: جدول توزیع فراوانی تصورات در مورد سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

تصورات

           

 

بسیارمخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیارموافقم

 

1

           

 

این سایتها فقط برای سرگرمی هستند نه ازدواج

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

14

 

(28%)

 

2

           

 

سایتی را انتخاب میکنم که سیستم جستجوی اعضا داشته باشد

           

 

0

 

(0%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

سایتی را انتخاب میکنم که پلیس نداشته باشد

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

4

 

(8%)

 

4

           

 

اگر برای تماس با مدیر تلفن و آدرس داشته باشد بیشتر اعتماد می کنم

           

 

1

 

(2%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

23

 

(46%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

3

 

(6%)

 

5

           

 

نمیتوان به گفته های افراد اعتماد کرد

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

13

 

(26%)

 

6

           

 

وقتی فردی عکسش را می گذارد بیشتر میتوان به او اعتماد کرد

           

 

5

 

(10%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

1

 

(2%)

 

7

           

 

برقراری رابطه عاقبت خوشی ندارد

           

 

1

 

(2%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

7

 

(14%)

 

8

           

 

سایت های رایگان بیشتر مورد استقبال قرار میگیرد

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

10

 

(20%)

 

9

           

 

استفاده از این سایتها را به دیگران توصیه می کنم

           

 

0

 

(0%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

3

 

(6%)

 

10

           

 

از آنجا که افراد با پرداخت هزینه جدیتر عمل می کنند سایتهای پولی را ترجیح می دهم

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

4

 

(8%)

 

11

           

 

این ریسک را میکنم که برای انتخاب همسر در این سایتها عضو شوم

           

 

8

 

(16%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

6

 

(12%)

 

12

           

 

ترجیح می دهم برای معرفی خودم از اسم مستعار استفاده کنم

           

 

3

 

(6%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

9

 

(18%)

 

13

           

 

ریسک نمیکنم عکس شخصی خودم را در سایت قرار دهم

           

 

1

 

(2%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

12

 

(24%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تصورات موجود در مورد سایتهای دوستیابی نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر اعضای این سایت (40%) اعلام کرده اند که این سایتها برای سرگرمی می باشند نه ازدواج و بیشتر افراد گفته اند (40%) تا حدودی سایتهایی را انتخاب میکنند که دارای سیتم جستجوی اعضا باشد.اکثر اعضا (40%) موافق هستند با اینکه سایتهایی که پلیس ندارند بیشتر انتخاب می شوند. نظر اعضا در مورد در اختیار گذاشتن تلفن و آدرس مدیریت سایت متوسط بوده است. حدود (42%) افراد بیان کرده اند که تا حدودی نمی توان به آنچه افراد در این سایتها میگویند اعتماد کرد. نظر بیشتر افراد (38%) در مورد اعتماد کردن به افراد زمانی که عکس خود را در سایت قرار می دهند تا حدودی می باشد.در مورد نداشتن عاقبت خوش رابطه ها در این سایتها نیز نظر بیشتر افراد (48%) تا حدودی می باشد. اکثر اعضا (40%) گفته اند سایتهای رایگان تا حدودی مورد استقبال قرار می گیرند. بیشتر اعضا (48%) با توصیه استفاده از این سایتها به دیگران موافق هستند. اکثر آنان (42%) با عضویت در سایتهای پولی موافق هستند و بیشتر اعضا (36%) نیز با انتخاب همسر از این طریق مخالف هستند و همچنین اعضا تا حدودی موافق نام مستعار (48%) و قرار دادن عکس شخصی در این سایتها هستند (32%).

 

جدول 4-30: جدول توزیع فراوانی تصورات در مورد سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

تصورات

           

 

بسیارمخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیارموافقم

 

1

           

 

این سایت ها فقط برای سرگرمی هستند نه ازدواج

           

 

48

 

(96%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

2

           

 

سایتی را انتخاب می کنم که سیستم جستجوی اعضا داشته باشد

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

3

 

(6%)

 

3

           

 

سایتی را انتخاب می کنم که پلیس نداشته باشد

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

45

 

(90%)

 

4

           

 

اگربرای تماس با مدیر تلفن و آدرس داشته باشد بیشتر اعتماد میکنم

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

43

 

(86%)

           

 

5

 

(10%)

 

5

           

 

نمیتوان به گفته های افراد اعتماد کرد

           

 

5

 

(10%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

 

6

           

 

وقتی فردی عکسش را می گذارد بیشتر میتوان به او اعتماد کرد

 

 

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

41

 

(82%)

 

7

           

 

برقراری رابطه عاقبت خوشی ندارد

           

 

40

 

(80%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

0

 

(0%)

 

8

           

 

سایتهای رایگان بیشتر مورد استقبال قرار می گیرد

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

5

 

(10%)

 

9

           

 

استفاده از این سایتها را به دیگران توصیه می کنم

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

 

10

           

 

از آنجاکه افراد با پرداخت هزینه افراد جدیتر عمل میکنند سایتهای پولی را ترجیح می دهم

           

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

2

 

(4%)

 

11

           

 

این ریسک را می کنم که برای انتخاب همسر در این سایتها عضو شوم

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

 

12

           

 

ترجیح می دهم برای معرفی خودم از اسم مستعار استفاده کنم

           

 

4

 

(8%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

13

           

 

ریسک نمی کنم عکس شخصی خودم را در سایت قرار دهم

           

 

40

 

(80%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب تصورات موجود در مورد سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر اعضای این سایت (96%) اعلام کرده اند که این سایتها برای سرگرمی نمی باشند و بیشتر افراد گفته اند (88%) موافق انتخاب سایتهایی هستند که دارای سیتم جستجوی اعضا است.اکثر اعضا (90%) موافق هستند با اینکه سایتهایی که پلیس ندارند بیشتر انتخاب می شوند.اعضا در مورد در اختیار گذاشتن تلفن و آدرس مدیریت سایت نظر موافقی داشته اند. حدود (80%) افراد بیان کرده اند که مخالف آن هستند که نمیتوان به آنچه افراد در این سایتها می گویند اعتماد کرد. نظر بیشتر افراد (82%) در مورد اعتماد کردن به افراد زمانی که عکس خود را در سایت قرار میدهند کاملا موافق می باشد. در مورد نداشتن عاقبت خوش رابطه ها در این سایتها نیز نظر بیشتر افراد (80%) بسیار مخالفم می باشد. اکثر اعضا (84%) گفته اند سایتهای رایگان مورد استقبال بیشتری قرار می گیرند. بیشتر اعضا (88%) با توصیه استفاده از این سایتها به دیگران خیلی موافق هستند. اکثر آنان (80%) با عضویت در سایتهای پولی تاحدودی موافق هستند و بیشتر اعضا (92%) نیز با انتخاب همسر از این طریق خیلی موافق هستند و همچنین اعضا مخالف نام مستعار (88%) و با قرار دادن عکس شخصی در این سایتها خیلی مخالف هستند (80%).

 

جدول 4-31: جدول توزیع فراوانی ویژگی های افراد در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

ویژگی های افراد

           

 

بسیار مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار موافقم

 

1

           

 

در پروفایل و کامنت افراد در سایت هیچ خصوصیت منفی به چشم نمی خورد

           

 

2

 

(4%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

20

 

(40%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

4

 

(8%)

 

2

           

 

بیشتر افراد در سایت مشخصات غیر واقعی از خود بیان می کنند

           

 

1

 

(2%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

3

 

(6%)

 

3

           

 

پروفایلهایی که با عکس واقعی خود افراد هست بیشتر مورد بازدید قرار می گیرد

           

 

2

 

(4%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

9

 

(18%)

 

4

           

 

بیشتر افراد برای معرفی خود از نامی غیر واقعی استفاده می کنند

           

 

0

 

(0%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

22

 

(44%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

5

 

(10%)

 

5

           

 

اعضای این سایتها در دنیای واقعی برای انتخاب محدودیت های اجتماعی دارند

           

 

1

 

(2%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

5

 

(10%)

 

6

           

 

اعضای این سایتهادر دنیای واقعی افرادی منزوی و باروابط اجتماعی محدود هستند

           

 

2

 

(4%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

4

 

(8%)

 

7

           

 

بیشتر اعضا اصلا مذهبی نیستند

           

 

4

 

(8%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

17

 

(34%)

           

 

22

 

(44%)

           

 

1

 

(2%)

 

8

           

 

اکثر اعضا اعتماد به نفس بالایی دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

23

 

(46%)

           

 

1

 

(2%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب ویژگیهای افراد در سایتهای دوستیابی نشان می دهد. بر اساس نتایج اکثر پاسخهای این سوالات تا حدودی می باشد یعنی نظر اکثر افراد در موردمنفی نبودن خصوصیات افراد (40%)، بیان مشخصات غیر واقعی افراد (42%)، رابطه قرار دادن عکس واقعی افراد با بازدید بیشتر از پروفایلشان (38%)، استفاده از نام غیرواقعی (44%)، وجود محدودیت در دنیای واقعی (36%) و منزوی بودن این افراد در دنیای واقعی (48%) تا حدودی می باشد و در مورد سوالهای مذهبی نبودن اعضای این سایتها (44%) و داشتن اعتماد به نفس این اعضا نظر اکثر پاسخ دهندگان موافق می باشد (46%).

 

جدول 4-32: جدول توزیع فراوانی ویژگی های افراد در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

ویژگیهای افراد

           

 

بسیار

 

مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تا

 

حدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار

 

موافقم

 

1

           

 

در پروفایل و کامنت افراد در سایت هیچ خصوصیت منفی به چشم نمی خورد

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

43

 

(86%)

           

 

4

 

(8%)

 

2

           

 

بیشتر افراد در سایت مشخصات غیرواقعی از خود بیان می کنند

           

 

1

 

(2%)

           

 

41

 

(82%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

 

3

           

 

پروفایلهایی که با عکس واقعی خود افراد هست بیشتر مورد بازدید قرار می گیرد

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

2

 

(4%)

 

4

           

 

بیشتر افراد برای معرفی خود از نامی غیرواقعی استفاده می کنند

           

 

0

 

(0%)

           

 

47

 

(94%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

 

5

           

 

اعضای این سایتها در دنیای واقعی برای انتخاب محدودیتهای اجتماعی دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

2

 

(4%)

 

6

           

 

اعضای این سایتها در دنیای واقعی افرادی منزوی و باروابط اجتماعی محدود هستند

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

4

 

(8%)

 

7

           

 

بیشتر اعضا اصلا مذهبی نیستند

           

 

0

 

(0%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

 

8

           

 

اکثر اعضا اعتماد به نفس بالایی دارند

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

43

 

(86%)

           

 

1

 

(2%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب ویژگیهای افراد در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج نظر اعضای این سایتها در مورد نبودن خصوصیت منفی در پروفایل افراد (86%)، رابطه قرار دادن عکس واقعی افراد با بازدید بیشتر از پروفایلشان (88%)، وجود محدوددیت در دنیای واقعی (92%)، منزوی بودن این افراد در دنیای واقعی (88%) و داشتن اعتماد به نفس بالای این اعضا (86%) موافق می باشد و نظر آنان در مورد بیان مشخصات غیرواقعی افراد (82%)، استفاده از نام غیرواقعی (94%) و مذهبی نبودن این افراد (86%) مخالف می باشد.

 

جدول 4-33: جدول توزیع فراوانی امکان قرار دادن اطلاعات اقراد در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

امکان قرار دادن اطلاعات

           

 

اصلا

           

 

بسیارکم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیارزیاد

 

1

           

 

آدرس محل سکونت

           

 

13

 

(26%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

17

 

(34%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

 

2

           

 

نام و نام خانوادگی

           

 

13

 

(26%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

0

 

(0%)

 

3

           

 

تلفن منزل

           

 

19

 

(38%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

0

 

(0%)

 

4

           

 

تلفن همراه

           

 

8

 

(16%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

1

 

(2%)

 

5

           

 

مشخصات ظاهری

           

 

7

 

(14%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

2

 

(4%)

 

6

           

 

عکس

           

 

8

 

(16%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

0

 

(0%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب امکان قرار دادن اطلاعات در سایتهای دوستیابی نشان می دهد. بر اساس نتایج در مورد در اختیار مدیر سایت قرار دادن اطلاعات شخصی، نظر افراد یا متوسط و یا کم می باشد. متوسط در موارد آدرس محل سکونت (34%)، نام و نام و خانوادگی (42%)، مشخصات ظاهری (32%) و عکس (30%) می باشد و نظر کم در موارد ذیل است: تلفن منزل (28%) و تلفن همراه (28%).

 

جدول 4-34: جدول توزیع فراوانی امکان قرار دادن اطلاعات اقراد در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

امکان قرار دادن اطلاعات

           

 

اصلا

           

 

بسیارکم

           

 

کم

           

 

متوسط

           

 

زیاد

           

 

بسیارزیاد

 

1

           

 

آدرس محل سکونت

           

 

1

 

(2%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

2

           

 

نام و نام خانوادگی

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

39

 

(78%)

           

 

2

 

(4%)

 

3

           

 

تلفن منزل

           

 

1

 

(2%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

 

4

           

 

تلفن همراه

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

37

 

(74%)

           

 

7

 

(14%)

 

5

           

 

مشخصات ظاهری

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

3

 

(6%)

 

6

           

 

عکس

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

4

 

(8%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب امکان قرار دادن اطلاعات در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج  نظر بیشتر افراد این نوع سایتها در مورد در اختیار مدیر قرار دادن اطلاعات زیر زیاد است: نام و نام خانوادگی (78%)، تلفن همراه (74%)، مشخصات ظاهری (80%) و عکس (84%) و همچنین در مورد مشخصات زیر نظر بسیار کم را دارند: آدرس محل سکونت (80%) و تلفن منزل (88%).

 

جدول 4-35: جدول توزیع فراوانی خواسته های اساسی در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

خواسته های اساسی

           

 

بسیار مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار موافقم

           

 

 

 

1

           

 

گمنامی افراد باعث می شود خواسته های جنسی راحت تر بیان شود

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

12

 

(24%)

 

2

           

 

به دلیل عدم حضور فیزیکی افراد عزت نفس خود را حفظ می کنند

           

 

2

 

(4%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

چون امکان دیدن وجود ندارد احساس امنیت بیشتر می شود

           

 

1

 

(2%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

25

 

(50%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

4

 

(8%)

 

4

           

 

به دلیل کاهش فشار اجتماعی افراد آن گونه که هستند خود را نشان می دهند نه آن گونه که باید باشند

           

 

1

 

(2%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

19

 

(38%)

           

 

2

 

(4%)

 

5

           

 

امکان برقراری روابط عاشقانه خوبی خواهند داشت

           

 

0

 

(0%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

25

 

(50%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب خواسته های اساسی در سایتهای دوستیابی نشان می دهد. بر اساس نتایج نظر اکثر افراد در مورد سوالات ذیل تا حدودی می باشد: راحت بیان کردن خواسته های جنسی(48%)، داشتن عزت نفس(42%)، احساس امنیت بیشتر(50%) و نشان دادن همان که هستند(42%) و در مورد امکان برقراری روابط عاشقانه (50%) می باشد.

 

جدول 4-36: جدول توزیع فراوانی خواسته های اساسی در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

خواسته های اساسی

           

 

بسیار مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار موافقم

           

 

 

 

1

           

 

گمنامی افراد باعث می شود خواسته های جنسی راحت تر بیان شود

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

           

 

2

 

(4%)

 

2

           

 

به دلیل عدم حضور فیزیکی افراد عزت نفس خود را حفظ می کنند

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

45

 

(90%)

           

 

3

 

(6%)

 

3

           

 

چون امکان دیدن وجود ندارداحساس امنیت بیشتر می شود

           

 

2

 

(4%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

1

 

(2%)

 

4

           

 

به دلیل کاهش فشار اجتماعی افراد آن گونه که هستند خود را نشان می دهند نه آن گونه که باید باشند

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

2

 

(4%)

 

5

           

 

امکان برقراری روابط عاشقانه خوبی خواهند داشت

           

 

2

 

(4%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

25

 

(50%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب خواسته های اساسی در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج  نظر اکثر افراد در مورد سوالات ذیل موافق می باشد: راحت بیان کردن خواسته های جنسی(92%)، داشتن عزت نفس(90%)، احساس امنیت بیشتر(84%) و نشان دادن همان که هستند(88%) و در مورد امکان برقراری روابط عاشقانه نظر اکثر افراد تا حدودی میباشد.

 

جدول 4-37: جدول توزیع فراوانی جنسیت افراد در نوع رفتار در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

جنسیت افراد در نوع رفتاری

           

 

بسیارمخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیارموافقم

 

1

           

 

دختران در این سایتها بیشتر به دنبال مسایل عاطفی و ازدواج دایم هستند

           

 

0

 

(0%)

           

 

23

 

(46%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

6

 

(12%)

 

2

           

 

پسران بیشتر به دنبال مسایل حنسی و ازدواج موقت هستند

           

 

0

 

(0%)

           

 

28

 

(56%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

دخترانی که به این سایتها مراجعه می کنند شانس کمتری برای ازدواج در محیط واقعی دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

27

 

(54%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

1

 

(2%)

 

4

           

 

دخترها بیشتر از پسرها سعی در پنهان کردن هویت واقعی خود دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

30

 

(60%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

3

 

(6%)

 

5

           

 

پسرها بیشتر از دخترها سعی در پنهان کردن هویت واقعی خود دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

25

 

(50%)

           

 

18

 

(36%)

           

 

1

 

(2%)

 

6

           

 

پسرها بیشتر در مورد موقعیت مالی و شغلی خود در پروفایل ها یا کامنتهایشان می نویسند

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

33

 

(66%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

3

 

(6%)

 

7

           

 

دخترها بیشتر در مورد ظاهر و اخلاقیات و علایقشان در پروفایلها و کامنتهایشان مینویسند

           

 

0

 

(0%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

27

 

(54%)

           

 

15

 

(30%)

           

 

4

 

(8%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت افراد در نوع رفتاری در سایتهای دوستیابی نشان می دهد. بر اساس نتایج  نظر بیشتر افراد در مورد عاطفی بودن و ازدواج دایم دختران مخالف است (46%) و در مورد ازدواج موقت پسران نظر اکثر اعضا نیز مخالفم می باشد.در مورد بقیه سوالها نظر بیشتر افراد تا حدودی می باشد.

 

جدول 4-38: جدول توزیع فراوانی جنسیت افراد در نوع رفتار در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

جنسیت افراد در نوع رفتاری

           

 

بسیار مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تاحدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار موافقم

 

1

           

 

دختران در این سایتها بیشتر به دنبال مسایل عاطفی و ازدواج دایم هستند

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

45

 

(90%)

           

 

1

 

(2%)

 

2

           

 

پسران بیشتر به دنبال مسایل جنسی و ازدواج موقت هستند

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

28

 

 (56%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

دخترانی که به این سایتها مراجعه میکنند شانس کمتری برای ازدواج در محیط واقعی دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

27

 

(54%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

1

 

(2%)

 

4

           

 

دخترها بیشتر از پسرها سعی در پنهان کردن هویت واقعی خود دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

3

 

(6%)

 

5

           

 

پسرها بیشتر از دخترها سعی در پنهان کردن هویت واقعی خود دارند

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

48

 

(96%)

           

 

1

 

(2%)

 

6

           

 

پسرها بیشتر در مورد موقعیت مالی و شغلی خود در پروفایلها یا کامنتهایشان می نویسند

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

43

 

(86%)

 

7

           

 

دخترها بیشتر در مورد ظاهر و اخلاقیات و علایقشان در پروفایلها و کامنتهایشان می نویسند

           

 

1

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

45

 

(90%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت افراد در نوع رفتاری در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج در مورد سوالات زیر نظر اکثر افراد موافقم می باشد: ازدواج دائم و عاظفی بودن دختران (90%)، پنهان کردن هویت واقعی دختران (84%)، پنهان کردن هویت واقعی پسران (96%) و کامنت دختران در مورد ظاهر و اخلاقیات (90%) و در مورد کامنت پسران در مورد موقعیت مالی خود نظر بیشتر اعضا خیلی موافق می باشد.در مورد دو سوال کم شدن شانس دختران عضو این سایتها (54%) و به دنبال ازدواج موقت بودن پسران (56%) نظر اکثر اعضا تا حدودی میباشد.

 

جدول 4-39: جدول توزیع فراوانی ملاک انتخاب دوست در سایتهای دوستیابی

 

ردیف

           

 

ملاک انتخاب دوست

           

 

بی اهمیت

           

 

کم اهمیت

           

 

درحدمعمول

           

 

مهم

           

 

بسیارمهم

 

1

           

 

قد و قامت

           

 

0

 

(0%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

32

 

(64%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

1

 

(2%)

 

2

           

 

زیبایی ظاهری

           

 

2

 

(4%)

           

 

28

 

(56%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

1

 

(2%)

 

3

           

 

عشق و علاقه قبل از ازدواج

           

 

2

 

(4%)

           

 

11

 

(22%)

           

 

28

 

(56%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

1

 

(2%)

 

4

           

 

مذهبی بودن

           

 

1

 

(2%)

           

 

30

 

(60%)

           

 

10

 

(20%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

2

 

(4%)

 

5

           

 

خصوصیات اخلاقی

           

 

0

 

(0%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

29

 

(58%)

           

 

12

 

(24%)

 

6

           

 

پوشش ظاهری

           

 

2

 

(4%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

23

 

(46%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

6

 

(12%)

 

7

           

 

سلامت جسمانی و روانی

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

13

 

(26%)

           

 

21

 

(42%)

           

 

12

 

(24%)

 

8

           

 

تحصیلات

           

 

3

 

(6%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

16

 

(32%)

           

 

24

 

(48%)

           

 

4

 

(8%)

 

9

           

 

ثروت و دارایی

           

 

3

 

(6%)

           

 

7

 

(14%)

           

 

27

 

(54%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

4

 

(8%)

 

10

           

 

طبقه اجتماعی

           

 

4

 

(8%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

26

 

(52%)

           

 

12

 

(24%)

           

 

3

 

(6%)

 

11

           

 

تناسب سنی

           

 

3

 

(6%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

33

 

(66%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

1

 

(2%)

 

12

           

 

همشهری بودن

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

34

 

(68%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

1

 

(2%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت افراد در نوع رفتاری در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج از نظر اکثر افراد قد و قامت (64%)، عشق و علاقه قبل از ازدواج (56%)، پوشش ظاهری (46%)، ثروت و دارایی (54%)، طبقه اجتماعی (52%)، تناسب سنی (66%) و همشهری بودن (68%) تا حدودی در انتخاب دوست تأثیرگذارهستند و این ملاک ها نیز دارای اهمیت کمی می باشد: زیبایی ظاهری (56%)، مذهبی بودن (60%) و خصوصیات اخلاقی (84%) .سلامت جسمانی و روانی (42%) و تحصیلات (48%) نیز برای اکثر افراد مهم است.

 

جدول 4-40: جدول توزیع فراوانی ملاک انتخاب همسر در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

ملاک انتخاب همسر

           

 

بی اهمیت

           

 

کم اهمیت

           

 

درحد

 

معمول

           

 

مهم

           

 

بسیار

 

مهم

 

1

           

 

قد و قامت

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

41

 

(82%)

 

2

           

 

زیبایی ظاهری

           

 

1

 

(2%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

عشق و علاقه قبل از ازدواج

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

46

 

(92%)

 

4

           

 

مذهبی بودن

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

2

 

(4%)

 

5

           

 

خصوصیات اخلاقی

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

49

 

(98%)

 

6

           

 

پوشش ظاهری

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

47

 

(94%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

 

7

           

 

سلامت جسمانی و روانی

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

6

 

(12%)

           

 

42

 

(84%)

 

8

           

 

تحصیلات

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

2

 

(4%)

 

9

           

 

ثروت و دارایی

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

40

 

(80%)

           

 

4

 

(8%)

 

10

           

 

طبقه اجتماعی

           

 

0

 

(0%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

3

 

(6%)

 

11

           

 

تناسب سنی

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

44

 

(88%)

           

 

1

 

(2%)

 

12

           

 

همشهری بودن

           

 

2

 

(4%)

           

 

4

 

(8%)

           

 

34

 

(68%)

           

 

9

 

(18%)

           

 

1

 

(2%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت افراد در نوع رفتاری در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج از نظر اکثر افراد قد و قامت (82%)، عشق و علاقه قبل از ازدواج (92%)، خصوصیات اخلاقی (98%) و سلامت جسمی و روانی (84%) در انتخاب همسر بسیار مهم هستند و این ملاک ها نیز مهم می باشند: زیبایی ظاهری (80%)، مذهبی بودن (80%)، تحصیلات (88%)، ثروت و دارایی (80)، طبقه اجتماعی (84%) و تناسب سنی (88%). همچنین پوشش ظاهری (94%) و همشهری بودن (68%) نیز برای اکثر افراد درحد معمول است.

 

جدول 4-41: جدول توزیع فراوانی نحوه همسرگزینی در سایتهای همسریابی

 

ردیف

           

 

نحوه همسرگزینی

           

 

بسیار

 

مخالفم

           

 

مخالفم

           

 

تا

 

حدودی

           

 

موافقم

           

 

بسیار

 

موافقم

 

1

           

 

امکان ندارد فردی را که قبلا ازدواج کرده است به عنوان همسر انتخاب کنم

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

45

 

(90%)

           

 

1

 

(2%)

 

2

           

 

در زمان جستجو فردی را انتخاب میکنم که از نظر مشخصات به من نزدیک باشد

           

 

0

 

(0%)

           

 

5

 

(10%)

           

 

13

 

 (26%)

           

 

28

 

 (56%)

           

 

4

 

(8%)

 

3

           

 

اگر با کسی ازدواج موقت کردم احتمال دارد که او را برای زندگی دایم انتخاب کنم

           

 

0

 

(0%)

           

 

8

 

(16%)

           

 

27

 

(54%)

           

 

14

 

(28%)

           

 

1

 

(2%)

 

4

           

 

من کلاً با ازدواج موقت مخالفم

           

 

0

 

(0%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

42

 

(84%)

           

 

3

 

(6%)

 

5

           

 

کسی را که برای دوستی انتخاب کردم به عنوان همسر برنمی گزینم

           

 

2

 

(4%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

42

 

(84%)

 

6

           

 

خواستگاری سنتی را شیوه مناسبی برای ازدواج نمی دانم

           

 

0

 

(0%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

43

 

(86%)

           

 

3

 

(6%)

           

 

1

 

(2%)

 

7

           

 

از نظر من باید پیش از ازدواج افراد مدتی با طرف مقابلشان رابطه دوستی داشته باشند

           

 

1

 

(2%)

           

 

0

 

(0%)

           

 

45

 

(90%)

           

 

2

 

(4%)

           

 

2

 

(4%)

 

جدول فوق توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه را بر حسب جنسیت افراد در نوع رفتاری در سایتهای همسریابی نشان می دهد. بر اساس نتایج در مورد سوالات ذیل نظر اکثر اعضای سایتهای همسریابی موافقم می باشد: فردی را که قبلاً ازدواج کرده به عنوان همسر نمی پذیرم (90%)، انتخاب فردی که از نظر مشخصات به من نزدیک باشد (56%) و مخالف با ازدواج موقت (84%) و نظر اکثر افراد در مورد این سوالات تا حدودی می باشد: احتمال ازدواج دائم با کسی که ازدواج موقت کرده ام (54%)، شیوه نامناسب بودن خواستگاری سنتی (86%) و اعتقاد به دوستی قبل از ازدواج (90%) در مورد سوال کسی که برای دوستی انتخاب کرده ام را به عنوان همسر برمی گزینم هم اکثر افراد گزینه خیلی موافقم را علامت زده اند (84%).

 

4-3 تحلیل محتوای کیفی

 

در ادامه پژوهش بهترین کاری  که می توانستیم انجام دهیم، این بود که چندتا پروفایل مردانه و زنانه بسازیم و عضو به روزترین سایتهای دوستیابی و همسریابی شویم تا ببینیم نظر کاربران در مورد این گونه سایتها چیست. اکثر دخترها در جواب دادن به سوال ها دقیقاً همان طوری بودند که در دنیای واقعی به سوالهای خواستگارهایشان جواب می دهند کمی دست و پا شکسته و با احتیاط زیاد. اکثر دخترها معتقد بودند آقایان صادق نیستند و فقط تعداد کمی از اعضای مرد قصد ازدواج دائم دارند. در کل نظر خانم ها زیاد مثبت نبود و شاید همین نگاه منفی باعث شده بود که تعداد خانم ها خیلی کمتر از آقایان باشد. در چندین مورد مشابه خانم ها می گفتند دلشان می خواهد همسر آینده شان را خودشان انتخاب کنند و از اینکه انتخاب بشوند دل خوشی ندارند. تعدادی هم که خیلی صادقتر بودند، دلیل مراجعه شان به سایتهای همسریابی و دوستیابی را خجالتی بودن در دنیای واقعی می دانستند. دخترهایی که اغلب در شهرهای کوچکتر زندگی می کردند و تنها راهشان برای تجربه ازدواج نیمه مدرن و دخالت مستقیم در انتخاب نیمه گمشده راه اینترنتی بود. اکثرشان تجربه چندین تماس تلفنی یا دیدار حضوری را داشتند که بی نتیجه مانده بود. اما در کل می شود نتیجه گرفت که 90 درصد خانمهایی که عضو سایتهای همسریابی می شوند، قصد ازدواج دائم دارند. مهمترین ملاکشان، شغل و وفاداری بود و موقعیت مالی مناسب و شخصیت اجتماعی و خوش برخوردی.

 

نکته جالب هم این بود که آقایان هم مثل خانم ها به پروفایلها اعتماد نداشتند. البته بیشتر شک آقایان مربوط به چهره و خصوصیات فیزیکی بود و مهمترین مشکل را در جای خالی عکس در پروفایل خانم ها می دانستند. آقایان بر خلاف خانم ها فضای مجازی را شروع خوبی برای مسأله ازدواج می دانستند کمتر از خانمها ترس از فریب خوردن داستند و با اعتماد به نفس بیشتری دنبال نیمه گمشده شان می گشتند. آقایان  می خواستند دایره انتخابشان وسیع تر باشد و بتوانند موردهای بیشتری را بررسی کنند. در مصاحبه با افراد اکثراً معتقد بودند که این بستگی به شانس افراد دارد که با فرد مناسب خود برخورد کنند.

 

خانم «ش. م» که از پلیس سایت استفاده کرده بود در مصاحبه خود اظهار داشت: «در ملاقات با یکی از اعضای سایت متوجه شدم او در مورد وضعیت تأهل خود دروغ گفته و در حالی که مطلقه بود، خود را فردی مجرد معرفی کرده است. با گزارش به پلیس سایت ادامه کاربری این فرد مسدود شد، اما این فرد از طریق تلفن همراه برای من مزاحمت ایجاد می کرد». گاهی گزارش سرپیچی از قوانین از طرف اعضا خواهد بود و گاهی هم مدیران سایت خود مستقیماً با فرد متخلف رو به رو می شوند. نوع تخلفات در سایتها متفاوت می باشد و بر اساس قوانین سایت مشخص می شوند. در برخی از سایتها طرح مباحث سیاسی تخلف محسوب می شود، در بعضی قرار دادن شماره تماس برای دوستی و یا درخواست ارتباط نامشروع به عنوان تخلف ذکر شده اند.

 

آقایان هم مثل خانم ها به پروفایلها اعتماد نداشتند. البته بیشتر شک آقایان مربوط به چهره و خصوصیات فیزیکی بود. شک و تردیدی که به خاطر تجربه مندی شان بود. این طور که آقایان        می گفتند، در دیدارهای حضوری که داشته اند مشخص می شد که خانم ها اصلاً از چهره خودشان درک درستی ندارند و اکثراً خودشان را زیباتر از آن چیزی که هستند می دانند. البته ضعف آیتم های معرفی چهره دلیل مناسب تری برای این تفاوت به نظر می رسد. آقایان مهمترین مشکل را در جای خالی عکس در پروفایل خانم ها می دانستند.

 

در مصاحبه با یکی از گاربران مرد در سایت همسریابی طوبی او اظهار داشت که: «برای خود دو پروفایل در سایت ایجاد کرده است، یکی با جنسیت زن و نام مستعار مریم و دیگری با جنسیت مرد و مشخصات خودش و نام مستعار مرتضی». هر کسی اجازه دارد در این سایتها با هر ادبیاتی صحبت کند و از هر اصطلاح رکیکی استفاده کند. بعضی از پیغام ها – درخواست های مطرح شده در این سایتها آنقدر وقیحانه هستند که بازگویی آنها مقدور نیست. جای تأسف و تعجب بسیار دارد که چطور این سایتها به این سرعت رشد می کنند، به راحتی به حیات بی شرمانه شان ادامه می دهند و هیچ گونه نظارتی بر کار آنها وجود ندارد.

 

کاربران بزرگترین عیب این سایتها را امکان گمنامی می دانند، به عقیده آنان، گمنامی در فضای مجازی، سوء استفاده از اطلاعات افراد و همچنین عدم صداقت با دیگران را امکان پذیر می سازد. به عنوان مثال: خانم «ب. ک» می گوید: «ممکن است شما با افرادی که شرایط خوبی دارند ملاقات کنید اما آنها در مورد پیشنهاد ازدواج جدی نباشند و در سایت هدف خود را به دروغ ازدواج ذکر کرده باشند، لذا ممکن است شما مجبور شوید با چندین نفر ملاقات حضوری داشته باشید».

 

کاربران در مصاحبه ها به مزایای این سایتها نیز اشاره داشتند. از جمله مزایای سایتها کمک به یافتن فردی با مشخصات ایده آل است. به عنوان مثال آقای «ح. ر. م» علی رغم نگاه منفی که به سایتها داشت، در مورد یافتن همسرش در سایت اظهار کرد: «هرگز تصور نمی کردم فردی را که خصوصیات به این خوبی داشته باشد، در این سایت پیدا کنم. او اکثر ویژگیهایی را که مایل بودم طرف مقابلم به عنوان همسر داشته باشد، داراست».

 

یکی دیگر از کاربران برای نشان دادن مزایای این سایتها شیوه خواستگاری سنتی را با روش همسریابی از طریق سایت مقایسه کرده و می گوید: «سایتهای همسریابی و دوستیابی نسبت به خواستگاریهای سنتی مخصوصاً خواستگاریهایی که با معرفی شخصی به عنوان "راوی" صورت می گیرند. چند مزیت دارد که همین مزیت ها باعث شده تعداد کثیری از جوانان به سمت این سایتها جذب شوند: اول شناخت نسبتاً خوبی که در مراحل اولیه با یک سری پرسشهای کامل طرفین از هم به دست می آورند، چه اخلاق و منش شخص و چه از لحاظ خانوادگی و موقعیتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی. این شناخت باعث می شود تا یک سری معیارهای بی اهمیت که در ابتدا برای پسر یا دختر ملاک بوده اند، کنار گذاشته شوند. این در حالی است که در خواستگاری سنتی قبل از شناخت مهمترین معیار انتخاب وضعیت ظاهری شخص و موقعیت اقتصادی آنان جلوه می کند. مزیت دیگر این شیوه انتخاب صرفه جویی مالی و زمانی ظرفین است، شما تصور کنید اگر بخواهید به 10 خواستگاری بروید و یا 10 خواستگار را در منزل پذیرا باشید تا چه حد باید زمان و پول هزینه کنید و نهایتاً هم ممکن است با هیچ یک از این افراد به توافق نرسید، در حالی که این سایتها این امکان را به شما می دهد که در اوقات فراقت خود با خیالی آسوده به این شناخت برسید که به مراتب از خواستگاری سنتی هزینه مالی و زمانی کمتری را برای طرفین در بر دارد. لذا وجود این سایتها می تواند کمک خوبی برای افراد باشد به شرطی که مطابق با موازین شرعی و قوانین جمهوری اسلامی و همچنین فرهنگ ایرانی مدیریت شوند به نظر من در این حالت بسیار بهتر از اکنون به جواب مطلوب خواهیم رسید و کمک بزرگی به جوانان متقاضی ازدواج می شود».

 

در مصاحبه با یکی از گاربران خانم در سایت همسریابی دوهمدل او اظهار داشت که: باید یک بار امتحان کنید. اتفاقاً همین وقت هم هست که می فهمید خوش خیالی زیادی چقدر میتواند در محیطهای مجازی احمقانه باشد. چون ممکن است آقای محترمی که در حال مطالعه پروفایلش هستید دقیقاً شرایطی مثل خود شما داشته باشد، درست هم سن و سال و هم قد و قواره خودتان ... اما بعد از چندی متوجه می شوید که مشخصات پروفایل تقلبی است، چون احتمالاً هیچ خانمی برای آقایی با مشخصات معمولی اهمیتی قائل نیست و آقایان هم برای پروفایلهای معمولی یک خانم سر و دست   نمی شکنند.

 

یک از کاربران معتقد است: «بیشتر جوانان از طریق اینترنت و چت با هم دوست می شوند و به گفت و گو با هم می پردازند و نسبت به هم ابراز علاقه می کنند، علاوه بر این مشکلات نیز قضیه دوستیهای اینترنتی را نباید نادیده گرفت؛ زیرا جوانان را دچار اضطراب، ترس و علاقه مندی کاذب می کند. چرا که این امر باعث ایجاد علاقه و گاهاً عشقهای مجازی و خیالی می گردد و چون امکان وصال در چنین عشقهایی بسیار ضعیف است؛ ممکن است موجب بروز صدمات جبران ناپذیری گردد. همچنین وب سایتهای شبکه های اجتماعی، حجم قابل توجهی از اطلاعات شخصی کاربران را در اختیار دارند و امکان سوء استفاده از این اطلاعات برای کاربران دیگر و مدیریت سایت فراهم است».

 

البته این را هم باید در نظر گرفت که بین همه مدل کاربرانی که در سایتها بودند، یک عده هم کاملاً درست آمده بودند، کسانی که به نحوی با بقیه آدمها تفاوت داشتند و به خاطر همین تفاوت پیدا کردن نیمه گمشده در دنیای واقعی برایشان سختتر از بقیه بود. کسانی که مشکلات جسمانی یا بیماری خاص داشتند؛ سایتهای همسریابی و دوستیابی میتواند جای مناسبی باشد. تعداد کمی از کاربرها در پروفایلهایشان اشاره کرده بودند که فلان بیماری خاص را دارند، یا کسانی که به خاطر بچه دار نشدن از همسرانشان جدا شده بودند و دنبال کسانی می گشتند که نخواهند بچه دار شوند.

 

از آنجا که مدت زمان عضویت کاربران در این سایتها کوتاه بوده است، هنوز ازدواجهای زیادی از طریق این سایتها گزارش نشده است، اما با توجه به استقبال کاربران از این سایتها و افزایش تعداد آنها، احتمالاً شاهد افزایش ازدواجهایی خواهیم بود که از طریق این سایتها انجام خواهد گرفت. با توجه به تعداد بیشتر کاربران مرد امکان انتخاب برای کاربران زن افزایش خواهد یافت. اما از آنجا که کاربران مرد انگیزه های دیگری غیر از ازدواج را نیز در اهداف خود برای عضویت بیان کرده اند؛ ممکن است زنان برای یافتن فردی که به هدف ازدواج دائم در سایت عضو شده باشد، مجبور به انجام ملاقاتهای رو در روی بیشتری باشند.

 

ارتباطات نامتعارف میان جوانان، اینترنت به دلیل تسهیل ایجاد روابط دوستانه و عاشقانه، در زمینه های غیراخلاقی بسیار مورد توجه قرار گرفته و از جمله اینترنت موجب سهولت خیانت در روابط زناشویی و ایجاد روابط نامشروع می شود. لذا راهبردهای پژوهشی برای تحقیق بیشتر در این زمینه ضروری به نظر می رسد. بررسی ها نشان می دهد که ازدواج باید با آگاهی و درک عمیق صورت بگیرد. متأسفانه سوءاستفاده هم در این سایتها بسیار زیاد است، به گونه ای که دیده می شود رابطه هایی شکل می گیرد با اهداف جنسی و اخلاق در بسیاری از موارد زیر پا گذاشته می شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات نشوند. ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانواده ها نسبت به مجازی در درجه نخست اولویت قرار دارد. به هر حال همه، خصوصاً جوانان در صورتی که مایلند پا به دنیای مجازی بگذارند، باید با چشم و گوش باز عمل کنند و مواظب باشند که ملعبه دست دروغگویان و افراد ناصالح قرار نگیرند. از سوی دیگر این نکته نباید فراموش شود که گمنامی به عنوان مهم ترین ویژگی فضای مجازی، محیطی را فراهم کرده است که افراد امکان قرار دادن اطلاعات غیر واقعی را بدون ترس از افشا شدن آن داشته باشند و عدم کنترل خارجی، امکان سوء استفاده و فریب کاری در این فضاها را نیز فراهم آورده است؛ به علاوه به نظر می رسد کنترل دولتی مانند فیلترینگ سایتها نیز روش مناسبی برای جلوگیری از گسترش این پدیده نیست، چرا که سایتها میتوانند با نشانی های جدید فعالیت خود را ادامه دهند، بنابراین نیاز به ایجاد یک فرهنگ استفاده مناسب از این موقعیت ضروری به نظر می رسد. لذا برای برخورد صحیح با این شیوه انتخاب همسر لازم است جنبه های مختلف آنها دقت بررسی شود و آگاهی لازم برای عمل کردن در این محیط ها را به استفاده از تحقیقات بیشتر و از طریق رسانه ها در اختیار جوانان قرار داد تا با رشد استفاده از این روش انتخاب شاهد تشکیل خانواده هایی موفق باشیم.

 

یکی از مشکلات پژوهش در بخش تحقیق این بود که بعضی از کاربران اینترنت به سختی وقت خود را در اختیار پژوهشگر برای پر کردن پرسشنامه قرار می دادند. علاوه بر این تعدادی از سایتها نیز در طول دوره تحقیق فیلتر شدند و به علت عدم دسترسی، از تحلیل حذف شدند البته برخی از سایتهایی که فیلتر می شدند، با نشانی جدید شروع به فعالیت می کردند؛ که این امر بیانگر آن است که عمل فیلترینگ برای جلوگیری دسترسی کاربران به سایتها مفید نخواهند بود.

 

دغدغه های خانواده در مورد ارتباط میان جوانان با جنس مخالف، یکی از مواردی است که در صورت ایجاد شبکه های اجتماعی مذهبی برطرف شده و سبب استفاده اقشار مذهبی مایل به حضور در فضای سایبر از جوامع مجازی سالم خواهد شد.درهمین راستا، لازم است شبکه های اجتماعی اینترنتی با محوریت دوستیابی سالم، دانش افزایی، اطلاع از اخبار، کاریابی، سرگرمی های مفید و رشد دینی افراد مورد حمایت جدی قرار گیرند. در چنین شرایطی، شاهد گسترش ارزش های دینی و بومی از بستر شبکه های اجتماعی اینترنتی در جامعه حقیقی خواهیم بود. نظر به آنچه گفته شد ایجاد شبکه های اجتماعی اینترنتی متناسب با قوانین اسلامی میتواند یکی از راهکارهای گسترش سبک زندگی اسلامی در میان جوانان تلقی شود. هر یک از جوامع مجازی در بدو عضو پذیری، فرمی را در اختیار کاربر قرار می دهند تا قوانین آن شبکه را بپذیرد و در صورت بی توجهی به این قوانین، آمادگی حذف اطلاعات و حتی گاهی حذف عضو متخلف وجود دارد. این در حالی است که بهترین راهکار ترویج فرهنگ بومی نیست؛ زیرا اعمال فشارهای بی جا میتواند سبب مهاجرت کاربران شبکه های اینترنتی داخلی به شبکه های اجتماعی خارجی نظیر فیس بوک شود. راهکار بهتر این است که عزمی برای حضور جوانان در شبکه های اجتماعی اینترنتی از طریق اطلاع رسانی مناسب و توصیه به اعضای تشکل های خودجوش مردمی برای عضویت در این شبکه ها ایجاد شود. در این حالت است که میتوان انتظار داشت ارزشهای فرهنگی و سیاسی حاکم بر نظام جمهوری اسلامی ایران به سایر اعضا به ویژه جوانان منتقل شود. لذا برای برخورد صحیح با این شیوه همسریابی و دوستیابی لازم است جنبه های مختلف آن به دقت بررسی شود و آگاهی لازم برای عمل کردن در این محیطها را با استفاده از تحقیقات بیشتر و از طریق رسانه ها در اختیار جوانان قرارداد تا با رشد از این روش انتخاب شاهد تشکیل خانواده هایی موفق باشیم.

 

4-3 یافته های تبیینی

 

آمار استنباطی: محققان عمدتاً به دنبال تحلیل و تبیین داده ها و متغیرهای مورد نظر می باشند. به همین دلیل سعی می کنند با استفاده از آمار استنباطی به برسی روابط بین متغیرها، تفاوت موجود در بین گروه های مورد مطالعه و یا تبیین متغیر ملاک از طریق پیش بین و غیره بپردازند. در این سطح از تحلیل، محقق همواره با بیش از یک متغیر سرو کار دارد که برای تحلیل و تبیین آنها از آزمونهای آماری که هر یک تحت شرایط  خاصی به کار گرفته می شوند استفاده می گردد. به این ترتیب در بخش استنباطی با استفاده از آزمونهای T به سنجش معنی داری فرضیه های تحقیق پرداخته می شود. به منظور بررسی این فرضیه، فرض آماری به شکل زیر تدوین شد:

 

فرضیه 1: بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی تفاوت معناداری وجود دارد.

 

 

           

 

میانگین

           

 

مقدار آماره t

           

 

درجه آزادی

           

 

سطح معنی داری

           

 

فاصله اطمینان

 

دوستیابی

           

 

3/3

           

 

1/2-

           

 

49

           

 

04/0

           

 

0076/0-  و   22/3-

 

همسریابی

           

 

5/3

 

جدول 4-42: جدول بررسی بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی

 

در این آزمون ما می خواهیم میانگین دو جامعه را بررسی کنیم.  و  به ترتیب میانگین مضامین سایتهای دوستیابی و میانگین مضامین سایتهای همسریابی است. فرض صفر عبارت است از:  =  و فرض مقابل عبارت است از:  ≠ . طبق آزمون t انجام شده میتوان گفت چون مقدار سطح معنی داری از میزان خطا (05/0 = α) کوچکتر می باشد، بنابراین میتوان فرض صفر را رد کرد. یعنی میتوان گفت بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی تفاوت معناداری وجود دارد.

 

فرضیه 2: به نظر می رسد سایتهای همسریابی دینی تأکید آنها عمدتاً بر ازدواج است.

 

 

           

 

میانگین

           

 

مقدارآماره t

           

 

درجه آزادی

           

 

سطح معنی داری

           

 

فاصله اطمینان

 

همسریابی

           

 

02/4

           

 

5/41

           

 

49

           

 

0

           

 

21/4  و  83/3

 

جدول 4-43: بررسی سایتهای همسریابی دینی و تأکید آنها عمدتاً بر ازدواج

 

در این آزمون می خواهیم آزمون کنیم که تأکید سایتهای همسریابی بر ازدواج می باشد. طبق جدول فوق چون سطح معنی داری پایین ترین مقدار ممکن را داراست (0) و نیز مقدار میانگین بالاتر از 3   می باشد میتوان گفت که میانگین پاسخ اعضای این سایت نشان دهنده آن است که اکثر این افراد به میزان زیادی جهت ازدواج عضو این سایتها شده اند. یعنی میتوان گفت که میانگین پاسخ اعضای این سایتها نشان دهنده آن است که اکثر این افراد به میزان زیادی جهت پیدا کردن همسر و شریک زندگی عضو این سایت شده اند.

 

فرضیه 3: به نظر می رسد سایتهای دوستیابی غیردینی تأکید آنها عمدتاً بر دوستی(رابطه زن و مرد خارج از ازدواج) است.

 

 

           

 

میانگین

           

 

مقدارآماره t

           

 

درجه آزادی

           

 

سطح معنی داری

           

 

فاصله اطمینان

 

دوستیابی

           

 

25/4

           

 

5/42

           

 

49

           

 

0

           

 

52/4  و  01/3

 

جدول 4-44: جدول بررسی سایتهای همسریابی غیردینی و تأکید آنها عمدتاً بر دوستی

 

در این آزمون می خواهیم آزمون کنیم که تأکید سایتهای دوستیابی عمدتاً بر دوستی می باشد. طبق جدول فوق چون سطح معنی داری پایین ترین مقدار ممکن را داراست (0) و نیز مقدار میانگین بالاتر از 3  می باشد میتوان گفت که میانگین پاسخ اعضای این سایتها نشان دهنده آن است که اکثر این افراد به میزان زیادی جهت پیدا کردن دوست و گذراندن اوقات فراغتشان عضو این سایت شده اند.

 

4-4 موخره

 

این پژوهش به بررسی و مطالعه سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی فارسی زبان می پردازد. در همین راستا، در فصل بعدی براساس یافته های فصل چهارم(تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده های آماری) ارائه می گردد و به نتیجه گیری بر اساس اهداف تحقیق و مقایسه نتایج با چارچوب نظری ادامه می یابد و سرانجام با نتیجه گیری اجمالی به ارائه پیشنهادات جهت تحقیق بیشتر به پایان میرسد.

 

نتیجه گیری و پیشنهادات

 

5-1 درآمد

 

محتوای این فصل در برگیرنده اطلاعـاتی از یافته های فصل چهارم می باشد. سپس به نتیجه گیری بر اساس اهداف تحقیق و مقایسه نتایج با چارچوب نظری ادامه می یابد و سرانجام با نتیجه گیری اجمالی به ارائه پیشنهادات جهت تحقیق بیشتر به پایان می رسد.

 

 5-2 نتیجه گیری بر اساس اهداف تحقیق

 

براساس اطلاعات استخراج شده از سایتها و وبلاگهای دوستیابی و همسریابی، نتایج زیر حاصل گردید. بر اساس مشاهده پروفایلها و کامنت های افراد در سیستمها و استفاده از پرسشنامه در زمینه برخی از ویژگیهای کلی کاربران نشان داد که، سن کاربران بین 15 تا 45 سال می باشد و کاربران بیست تا چهل ساله بیشترین سهم را به خود اختصاص داده اند. اکثر اعضای این سایتها دارای تحصیلات دانشگاهی می باشند و 60 درصد افراد مدرک فوق دیپلم و لیسانس دارند. اعضا بیشتر ساکن شهرهای بزرگ هستند و در این میان کاربران تهرانی فراوانی بیشتری نسبت به دیگر کاربران دارا می باشند. با توجه به اظهارات افراد به نظر می رسد بیشتر کاربران از طبقه متوسط رو به بالا می باشند. البته افرادی از طبقه پایین هم وجود دارند.

 

در زمینه جنسیت کاربران، بررسی سیستمهای جستجوی سایت و تفکیک کاربران زن و مرد نیز نشان داد که در بیشتر سایتها تعداد کاربران زن کمتر از کاربران مرد است. البته این نسبت در سایتهای مختلف متفاوت است. 58 درصد پاسخگویان مجرد هستند و سابقه ازدواج ندارند، 84 درصد از کاربران بیان کرده اند که در کنار خانواده زندگی می کنند، اما تعداد قابل توجهی نیز به صورت تنها و مستقل و ... زندگی می کنند. 38 درصد از پاسخگویان سابقه تأهل داشته اند که از میان این متأهلین 17 درصد آنها دارای فرزند بوده اند.

 

بر اساس نتایج بدست آمده از پرسشنامه، اکثر کاربران در منزل از اینترنت استفاده می کنند و در هفته کمتر از 5 ساعت به شبکه های مجازی اینترنتی متصل می شوند، اکثر پاسخگویان از طریق جستجو در اینترنت با سایتها آشنا شده اند. مدت زمان عضویت آنها در این سایتها بین 1 ماه تا بالای 3 سال متغیر بوده است، که میانگین مدت عضویت 6 ماه می باشد.

 

کاربران به دلایل متفاوتی عضو این سایتها شده اند، دلایلی مانند: ازدواج دائم، ازدواج موقت، دوست یابی، کنجکاوی و سرگرمی و ... بررسی ها تفاوت قابل ملاحظه ای میان کاربران زن و مرد در انگیزه عضویتشان نشان می دهد. در حالی که بیش از 90 درصد کاربران زن انگیزه عضویت در سایتها را ازدواج دائم بیان کرده اند، 57 درصد از کاربران مرد، ازدواج دائم را هدف اصلی خود ذکر کرده اند. حدود 23 درصد از مردان و 1 درصد از زنان نیز هدف خود را ازدواج موقت ذکر کرده اند. هدف 20 درصد از کاربران مرد و 9 درصد از کاربران زن هم دوستیابی است. درصد بسیار کمی از کاربران هدف خود را کنجکاوی یا سرگرمی ذکر کرده اند. با توجه به این که این سیستمها امکان ازدواج موقت و دوستی پیش از ازدواج را بیش از گذشته فراهم می سازند، نظرات کاربران در زمینه ازدواج موقت و دوستی بیش از ازدواج بررسی شد.80 درصد از کاربران اظهار داشتند که در سایتها با دیگر اعضا رابطه برقرار کرده اند و 60 درصد این روابط به ملاقات های رو در رو منجر شده است، اما 40 درصد از کاربران از روابطی که ایجاد کرده اند اظهار نارضایتی دارند. موضوع جالب توجه آن است که زنان تعداد روابط بیشتری را نسبت به مردان گزارش کرده اند و این مطلب میتواند به دلیل بیشتر بودن تعداد مردان در سایتها و اینکه آنها اغلب آغازگر رابطه هستند، باشد. تقریباً نیمی از پاسخگویان معتقدند که افرادی که عضو این سایتها می شوند برای انتخاب در دنیای واقعی محدودیتهای اجتماعی دارند، اما تنها 28 درصد از پاسخگویان موافق این نظر هستند که کاربران سایتهای همسریابی و دوستیابی افرادی منزوی و با روابط اجتماعی محدود هستند. 72 درصد از پاسخگویان ابزار کرده اند که ترجیح می دهند خود را در سایتها بانام مستعار معرفی کنند. همچنین 28 درصد از آنها تصور می کنند دیگران هم برای معرفی خود از نام غیرواقعی استفاده می کنند. لذا بیش از نیمی از پاسخگویان اظهار داشته اند که نمی توانند به آنچه دیگران در سایت ها می گویند اعتماد کنند، 36 درصد از پاسخگویان بیان کرده اند که این ریسک را می کنند تا برای همسر در سایتهای همسریابی عضو شوند. اکثریت کاربران عضو سایتهای همسریابی و دوستیابی، از نظر سنی و موقعیت اجتماعی دارای شرایط ازدواج می باشند. با وجود اینکه کاربران هنوز نمی توانند به طور کامل به دیگر اعضا اعتماد کنند اما مایلند شانس خود را برای یافتن همسر و دوست در این سایتها امتحان کنند.

 

5-3 بحث و نتیجه گیری اجمالی

 

بررسی فرضیه های پژوهش: فرضیه 1: بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی تفاوت معناداری وجود دارد. بر اساس داده ها و تحلیل یافته ها با توجه به آزمون T با مقدار 2/1-، 0076/0-و22/3-=فاصله اطمینان تفاوت مشاهده شده معنادار است و به عبارت دیگر تفاوت معناداری بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی وجود دارد. بنابراین فرضیه مذکور تأیید می شود. بنابراین میتوان فرض صفر را رد کرد. یعنی میتوان گفت بین مضامین سایتهای دوستیابی و همسریابی تفاوت معناداری وجود دارد.

 

فرضیه 2: به نظر می رسد سایتهای همسریابی دینی تأکید آنها عمدتاً بر ازدواج است. بر اساس داده ها و تحلیل یافته ها با توجه به آزمون T با مقدار 5/41 ، 21/4 و 83/3 = فاصله اطمینان تفاوت مشاهده شده معنادار است و به عبارت دیگر به نظر می رسد سایتهای همسریابی دینی تأکید آنها عمدتاً بر ازدواج است. بنابراین فرضیه مذکور تأیید می شود. بنابراین میتوان گفت که میانگین پاسخ اعضای این سایتها نشان دهنده آن است که اکثر این افراد به میزان زیادی جهت پیدا کردن همسر و شریک زندگی عضو این سایت شده اند.

 

فرضیه 3: به نظر می رسد سایتهای دوستیابی غیردینی تأکید آنها عمدتاً بر دوستی(رابطه زن و مرد خارج از ازدواج) است. بر اساس داده ها و تحلیل یافته ها با توجه به آزمون T با مقدار 5/42 ، 52/4و01/3 = فاصله اطمینان تفاوت مشاهده شده معنادار است و به عبارت دیگر به نظر می رسد سایتهای دوستیابی غیردینی تأکید آنها عمدتاً بر دوستی(رابطه زن و مرد خارج از ازدواج) است. میتوان گفت که میانگین پاسخ اعضای این سایتها نشان دهنده آن است که اکثر این افراد به میزان زیادی جهت پیدا کردن دوست و گذراندن اوقات فراغتشان عضو این سایت شده اند.

 

5-4 پیشنهادات تحقیق(علمی و اجرایی)

 

    افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات نشوند.

    نیاز به ایجاد یک فرهنگ استفاده مناسب از فضای مجازی ضروری به نظر می رسد.

    ایجاد شبکه های اجتماعی اینترنتی متناسب با قوانین اسلامی میتواند یکی از راهکارهای گسترش سبک زندگی اسلامی در میان جوانان تلقی شود.

    عزمی برای حضور جوانان در شبکه های اجتماعی اینترنتی از طریق اطلاع رسانی مناسب و توصیه به اعضای تشکل های خودجوش مردمی برای عضویت در این شبکه ها ایجاد شود.

    آگاهی لازم برای عمل کردن در این محیط ها را با استفاده از تحقیقات بیشتر و از طریق  رسانه ها در اختیار جوانان قرارداد تا با رشد از این روش انتخاب شاهد تشکیل خانواده هایی موفق باشیم.

 

5-5 موخره

 

در انتخاب سایتهای دوستیابی و همسریابی سعی شده است که محتوای آنها با اهداف تحقیق مطابقت داشته و محتوای سایتها به گونه ای نباشند که ما را از اهداف تحقیق دور سازند. علت انتخاب سایتهای دوستیابی و همسریابی و تمام شماری آنها به منظور مطالعه عمیق سایتهاست و قصد بر تعمیم نتایج این پژوهش به کل سایتهای دوستیابی و همسریابی نیست، بلکه هدف اصلی مطالعه نمونه ای از آن است.

 

ضمائم

 

6-1 فهرست منابع فارسی

 

    اسلامی، مروارید(1391). بررسی شبکه های اجتماعی و تأثیرات آنها بر ابعاد مختلف زندگی، رساله کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه تهران.

    ادهم، علی(1388). بررسی رابطه بین بازیهای رایانه ای با دوستی الکترونیکی و انزوای اجتماعی، رساله کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه تهران.

    احمدپور، مریم، امید قادرزاده(1389). تعامل در فضای سایبر و تأثیر آن بر هویت دینی جوانان، فصلنامه پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، شماره 5.

    اسلوین، جیمز(1380). اینترنت و جامعه، ترجمه: عباس گیلوری و علی راد باوه، تهران: نشر کتابدار.

    اکبری، ابوالقاسم، مینا اکبری(1390). آسیب شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات رشد و توسعه.

    اورت ای، د.(1387). شناخت ارتباطات جمعی، ترجمه سیروس مرادی و ناصری باهنر، تهران: دانشگاه صدا و سیما، چاپ دوم.

    آخوندان، زهره، استاد راهنما: دکتر سوسن باستانی، استاد مشاور: دکتر مسعود کوثری(1388). رساله کارشناسی ارشد، رشته پژوهش علوم اجتماعی(همسریابی اینترنتی: بررسی انگیزه، اعتماد و معیارهای همسرگزینی از منظر کاربران سایتهای همسریابی).

    آزاد ارمکی، تقی و دیگران(1379). بررسی تحولات اجتماعی و فرهنگی در طول سه نسل خانواده تهرانی، با تأکید بر مقایسه مراسم، آداب و کارکردهای حمایتی، نامه علوم اجتماعی، دوره 16، شماره 16؛ زمستان 1379.

    آقاجانی، عزیزالله(1385). رساله کارشناسی ارشد، رشته پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، سنجش گرایش جوانان به استفاده از وسایل ارتباطی نوین.

 

10. باستانی، سوسن، زهره آخوندان(1390). فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، همسریابی اینترنتی، سال پنجم، شماره 17.

 

    بوربورحسین بیگی، مریم­(1383). بررسی رابطه اینترنت وشکاف ارزشها در بین دو نسل، رساله کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

 

12. بهرامی کمیل، ن(1388). نظریه رسانه ها، تهران: نشر کویر.

 

13. تامپسون، ج(1382). رسانه ها و مدرنیته: نظریه های اجتماعی رسانه، ترجمه مسعود اوحدی، تهران: نشر سروش.

 

14. حکیم آراء، محمدعلی(1384). ارتباطات متقاعدگرایانه و تبلیغ، چاپ اول، انتشارات سمت.

 

15. خطیبی، فاخره، محمدحسین ذکایی(1385). رابطه حضور در فضای مجازی و هویت مدرن (پژوهشی در بین کاربران اینترنتی جوانان ایرانی). فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 33.

 

16. دادگران، سیدمحمد(1388). مبانی ارتباطات جمعی، چاپ سیزدهم، تهران: انتشارات فیروزه.

 

17. ذکایی، محمد سعید(1383). جوانان و فراغت مجازی، فصلنامه مطالعات جوانان، شماره 6.

 

18. زنجانی زاده، ه. جوادی، م(1384). تأثیرات اینترنت بر ارزشهای خانواده در بین دانش آموزان دبیرستانی ناحیه 3 مشهد، مجله جامعه شناسی ایران، دوره ششم، شماره 22.

 

19. ستارزاده، داوود(1386). بررسی عوامل اجتماعی موثر بر اعتیاد به اینترنت و پیامدهای آن. فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی، شماره چهاردهم.

 

20. ساروخانی، ب(1385). جامعه شناسی ارتباطات، تهران: اطلاعات.

 

21. سورین و تانکارد(1380). نظریه های ارتباطات، ترجمعه علیرضا دهقان، انتشارات دانشگاه تهران.

 

22. شعاع کاظمی، مهرانگیز، مهرآورد مومنی جاوید(1390). آسیبهای اجتماعی نوپدید، تهران: انتشارات آوای نور.

 

23. صدیق بنای، هلن(1387). آشنایی با شبکه های اجتماعی، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات   رسانه ای روزنامه همشهری.

 

24. صبوری خسروشاهی، حبیب(1386). بررسی آسیبهای اجتماعی اینترنت، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

 

    عدلی‌پور، صمد(1391). تحلیل جامعه‌شناختی پیامدهای شبکه‌های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی کاربران جوان شهر اصفهان، رساله کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه اصفهان.

 

26. عاملی، سعید(1385). فردگرایی جدید و تلفن همراه، تکنولوژی فردگرایی و هویت مجله اینترنتی رسانه جهانی.

 

27. عاملی، سعید(1387). دو جهانی شدن و دو فضایی شدن فرهنگ، در مجموعه مطالعات فرهنگی و زندگی روزمره ایرانیان: تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.

 

28. عاملی، سعید(1388). شبکه های علمی مجازی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

 

29. عبدالهیان، حمید(1383). ارزش سنت و بازتولید فرهنگی، مجموعه مقالات دومین همایش انجمن جمعیت شناسی ایران، با عنوان بررسی مسائل جمعیتی ایران با تأکید بر جوانان، دانشگاه شیراز: انتشارات مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه 290- 255 علوم اجتماعی، تهران: دانشگاه تهران، شماره 19.

 

    فلیک، اووه(1387). درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه: هادی جلیلی، نشر نی.

 

31. کاستلز، مانوئل(1390). عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه و فرهنگ(ظهور جامعه شبکه ای) مترجم: احمد علیقلیان و افشین خاکباز، چاپ هفتم، تهران: انتشارات طرح نو.

 

32. کوثری، مسعود(1386). اینترنت، دین و فرهنگ مردم پسند، نامه صادق، سال 14، شماره 2.

 

33. کوثری، مسعود(1386). جهان فرهنگی کاربران ایرانی در شبکه دوستیابی اورکات، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران.

 

34. گیدنز، آنتونی(1378). جامعه شناسی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

 

35. لوهان، مک(1377). درآمدی بر اثر رسانه، ترجمه: سعید آذری، سروش، چاپ نهم.

 

36. محسنی، منوچهر، بهزاد دوران، محمد هادی سهرابی(1375). بررسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت در تهران، مجله جامعه شناسی ایران، دوره هفتم، شماره 4.

 

37. محمدی، پیام(1388). دوستیهای اینترنت، حرکت با چراغ خاموش، علم روز، شماره 174.

 

38. ناظری، خدیجه، استاد راهنما: دکتر علی اصغر کیا، استاد مشاور: دکتر محمد سعید ذکایی (1387). رساله کارشناسی ارشد علوم اجتماعی(فضای مجازی و دوستیابی کاربران نوجوان(بررسی میزان تفاوت معیارهای دوستیابی نوجوانان در دنیای مجازی و غیرمجازی)).

 

39. یاراحمدی خراسانی، مهدی(1391). آسیبهای اجتماعی تالارهای گفتگو(چت روم ها)، روزنامه رسالت، سال بیست و هفتم، شماره 7663.

 

40. ونچرئی(1995). شبکه ها و سازمانهای رسمی، روابط و مقررات در فضای مجازی، بی جا.

 

6-2 فهرست منابع انگلیسی

 

    1.   Alexa(2012) Top sites in iran, vetrieved in 6 January, 2012 in http://www.Alexa.com/topsites/countries/.ir

    2.   Barraket J., S. Millsom, Henry-Waring(2008), “Getting it on(line): sociological Perspectives on e-dating.” Journal of Sociology, The Australian Sociological Association, Volume 44(2): 116-149.

    3.   Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007), “Social network sites: definition, history, and scholarship”, Journal of  Computer-Mediated Communication, 13(1): 210-230.

    4.   Bell, D. (2001), An Introduction to Cyberspace, London: Rutledge.

    5.   Bartle, R. (2004),  Designing Virtual Worlds, London: Routledge.

    6.   Castells, Manuel(2001) The Internet Galaxy: Reflections on the Internet Business and society, Oxford University Press, London.

    7.   Ellison, N, R. Heino, J. Gibbs,(2006), “Managing impressions online: Self-presentation processes in the online dating environment”.Journal of Computer Mediated Communication, Vol. 11(2): article No: 2.

    8.   Fernback, J.,(2003) “Legends on the Net: An Examination of computer-mediated Communication as a Locus of Oral culture,” New Media and sociology, vol. 5(1): 29-56.

    9.   Galal, Injy,(2003), “Online Dating in Egypt, ”Journal of Global Media Vol. 2(3): article No. 16.

    10.              Hackett, Rosalind L. J.,(2009) Religion and the Internet, http://www.sagepublications.com

    11.              Kollock, P & Smith, M.(1999). Communities in Cyberspace. London Routledge.

    12.              Parks, M. R, and K. Floyd,(1996), “Making Friends in Cyberspace,” Journal of Communication, 46: 80-97.

    13.              Pempek,  T., & et al. (2009), “College students' social networking experiences on Facebook”, Journal of Applied Developmental Psychology, 30: 227–238.

    14.              Praprotnik, T. (2004), “How to Understand Identity in Anonymous, Communication?” Available in: www.hsd.hr/revija/pdf/1-2-2004/01-praprotnik.pdf

    15.              Wang, H, and X. Lu,(2007) “Cyber dating: Misinformation and(Dis)Trust in Online Interaction, Informing Sciences Journal,” Volume 10: 1-14.

 

Abstract:

 

 

 

The present study evaluates and compare the and religious orientat dating sites and dating the Persian deals And strives to such a typology of systems Persian dating and dating in cyberspace offer. In this study, social networks and their history and definition of this type have been dating and dating Using qualitative and quantitative methods was performed. This study observed the classification of these systems are discussed in cyberspace And then the way the components of the system and user properties were measured Utilizing qualitative and quantitative analysis were studied over a year. The population in this study consisted of 100 patients who were users of dating sites and dating. Sampling is used to represent the survey population is And the questionnaire was available online and non-online. Obviously, the analysis of the research done by SPSS software. Using this software, the data into the computer and test variables were The data entered into the computer using the software Test between variables was T-test was used to compare the medians. Besides the observation of interviews with administrators and the number of users and the questionnaire used The findings suggest that the two types of dating blogs and websites are viewable. Most of the users in the age of marriage, living in big cities, highly educated and middle-class high Dating and online dating process is similar to the real world and men are usually the initiator relationship.

 

 

 

Keywords: Internet, virtual social networks, dating sites, dating sites, blogs, friends, blogs, dating, internet dating, internet dating

 

[1]  Social Network

 

[2] SixDegrees

 

[3] Dating

 

[4]  Forums

 

[5]  Classmates

 

[6] AsianAvenue

 

[7] BlackPlanet

 

[8] MiGenete

 

[9] Livejournal

 

[10]  Ryze

 

[11]  Friendster

 

[12] Orkut

 

[13]  Linkedin

 

[14]  FaceBook

 

[15] Twitter

 

[16]  PlusGoogle

 

[17]  Mach

 

[18] Comment

 

[19]  Norbert Wiener

 

[20] J. A. Barnes

 

[21] Hardly

 

[22] http://www.aifci.com

 

[23]  http://www.ezdevajesamaneh.com

 

[24] Search

 

[25] Profile

 

[26]  Nodes

 

[27]  Relations

 

[28]  Formatting

 

[29]  Network Structure Attrdibure

 

[30] Richard Bartel

 

[31] Validity

 

[32] Degrees of Freedom

پنجشنبه ۱۳٩٤/٢/۳۱ | ٦:٥۳ ‎ب.ظ | شیوا مرادی | نظرات ()

درباره وبلاگ

دڪــتـــر شیــــــــوا مرادے، مددکار اجتماعے و جامعه شناس Email▶ shiva.moradi@gmail.com Instagram▶ @shivamoradi_socialworks Channel Book & video▶ @social_works Channel Voice▶ @socialworks Facebook▶ facebook.com/shivayie
منو وبلاگ
موضوعات وب
 
طراح قالب
امکانات وب