مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع
مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع

تعاریف وکلیات درمان اعتیاد

آیا نمونه زیروابستگی است یا سومصرف؟

خانمی نزد شما مراجعه واظهار میدارند که پسرش یک سال  است که ماده ای رادر هفته 2الی5روز مصرف می کند (بخصوص بطور مرتب 2روز اخر هفته) وعلت ان هم این است که در صورت عدم مصرف دچار ناراحتی جسمانی نمی شودومثلا روزهایی که امکان   مصرف وجود نداشته باشدبدون ناراحتی سپری می کند ولی این موضوع باعث شده با همسرش دچار مشکل شود چون تعطیلات اخرهفته رابجای خانواده با دوستانش می گذراندودیگرتمام تفریحات (حتی ورزش مورد علاقه اش تنیس)خودو خانواده اش را رهاکرده است. پسرمیگویدکه میداند این ماده اگر زیاد مصرف شودعوارض زیادی داردولی بااینکه 2بارقول داده که ماهی فقط یکبار مصرف کند موفق نشده است. هر بار هم که به این جلسات میرود قول میدهد که یک الی دو ساعت بعد برگرددولی شب دیر وقت بر میگردد.خانم از شما می پرسد ایاپسرم وابسته به ان ماده شده یا نه؟

وابستگی:الگوی سوسازگارانه مصرف مواد باایجاد ناراحتی که ظرف12ماه با3مورد یابیشتر ازاین موارد تظاهر کند:

1-تحمل

 2-علایم محرومیت با قطع آن

3-ماده بیشتر یاطولانی ترازآنچه مورد نظر است مصرف می شود

4-میل دایم برای مصرف وتلاشهای ناموفق برای قطع یاکنترل آن

5-وقت زیادی برای بدست آوردن یا مصرف یابهبوداثرات آن

6-کاهش فعالیت های اجتماعی حرفه ای خانوادگی تفریحی

7-ادامه مصرف ماده علی رغم آگاهی از بروز مشکلات جسمی یا روانی آن

وابستگی جسمانی: وجود موارد1و2

وابستگی روانی بدون جسمانی: عدم وجود موارد1و2

سومصرف: الگوی سوسازگارانه مصرف ماده که پیامدهای منفی ایجادکرده وشامل تحمل ومحرومیت نیست وبایک یاچندموردزیر در12ماه است.

1-اختلال درفعالیت های شغلی تفریحی اجتماعی

2-مصرف مکرر درموقعیتهای خطرناک

3-مشکلات قانونی ناشی از مواد

4-مصرف مداوم مواد علی رغم مشکلات بین فردی واجتماعی ناشی از مواد

سومصرف: الگوی سوسازگارانه مصرف ماده که پیامدهای منفی ایجادکرده وشامل تحمل ومحرومیت نیست وبایک یاچندموردزیر در12ماه است.

1-اختلال درفعالیت های شغلی تفریحی اجتماعی

2-مصرف مکرر درموقعیتهای خطرناک

3-مشکلات قانونی ناشی از مواد

4-مصرف مداوم مواد علی رغم مشکلات بین فردی واجتماعی ناشی از مواد

عود و لغزش

لغزشی که یا جند بار مصرف که به وابستگی مجدد منجر نشده

عودمصرف مجدد بصورت منظم وایجادوابستگی بدنبال لغزش ها

هم وابستگی الگوی رفتاری اطرافیان فرد معتاد که تحت تاثیر او ایجاد شده وباعث اسیب بیمار واطرافیان او می شود.

بهبودی

1-نسبی است شامل قطع-کم کردن میزان یا دفعات مصرف

پس درمان شامل:

کاهش موارد عود-کاهش مدت عود-کاهش شدت عود

2-درمان اعتیاد زمانی تمام می شود که:

اعتماد به نفس-خود کار امدی-مسئولیت پذیریبالایی پیدا کرده الگوی زندگی اش تغییر یابد.

3-بیمار باید بیاموزد که:

بسیاری از مشکلات اوریشه درگذشته اعتیادی او داردکه به مرورزمان ایجادشده وبه مرور نیز باید از بین برود.او باید سهم خودرا دراین مشکلات بپذیرد

مراحل تغییر در افراد معتاد:

1-شروع مصرف

2-ظهور نتایج مثبت مواد

3-ظهورعوارض منفی مواد

4-مرحله آمادگی

5-مرحله عمل

6-حفظ پرهیز

مصاحبه با بیمار

1ـ با او همدلی داشته باشیم.

2ـ از بحث و درگیری با او بپرهیزیم.

3ـ سعی کنیم بین رفتارهای منفی موجود در مراجع و اهداف مثبت مهم زندگی‌اش تضاد ایجاد کنیم.

4ـ مقاومت‌های مراجع را دور بزنیم و مستقیما به مقاومت‌های او حمله نکنیم.

با گذشت زمان و دادن آگاهی‌ها و بینش‌های جدید به مراجع، مقاومت‌های او کاهش خواهد یافت.

5ـ سعی کنیم اعتماد به نفس و خودکارآمدی را در او را افزایش دهیم و باعث افزایش مسئولیت‌پذیری در او شویم.

6ـ از زدن برچسب به مراجع پرهیز کنیم. مثلا اعتیاد یک بدنامی اجتماعی است و قبل از این که خود مراجع مشکل خود را اعتیاد مطرح نکرده، این برچسب را به او نمی‌زنیم.

7ـ از پرسیدن سؤال‌های مکرر و سؤال‌های بسته یا با پاسخ کوتاه پرهیز کنیم و اجازه دهیم مراجع بیش‌تر صحبت کند.

8ـ نکات مهم حرف‌های مراجع را به خودش منعکس کنیم. (استفاده از کلمات و جملات خود بیمار)

9ـ خود را کارشناسی که همه چیز را می‌داند به مراجع نشان ندهیم تا در او این انتظار ایجاد شود که بدون گفتن مشکلش شما بتوانید آن را حل کنید.

10ـ از سرزنش و تقصیر را گردن کسی انداختن، پرهیز کنیم.

11ـ تماس چشمی با او داشته باشیم.

12ـ در هنگام صحبت با مراجع از زبان غیرکلامی مثل حرکات سر کمک بگیریم.

13ـ تن و لحن صدا و گفتارمان، گرم و حمایتگرانه و دوستانه باشد.

14ـ از تأیید بیمار و گفتن جملاتی مثل «فکر خیلی خوبی است» و غیره جهت کاهش مقاومت‌های او استفاده کنیم. (توصیف توانایی‌ها و نقاط مثبت مراجع)

15ـ از تمرکز زودرس بر موضوعات مختلف پرهیز کنیم و هنگامی به یک موضوع خاص مثلا درمان اعتیاد بپردازیم که بیمار آمادگی آن را داشته باشد.

16ـ از سؤال‌های باز بیشتر استفاده کنیم و بیشتر به گفته‌های بیمار گوش کنیم.

17ـ سعی کنیم بیمار را به سمت صحبت در مورد زیان‌های وضع موجود، مزایای ترک، توانایی ترک و اظهار تمایل به ترک بکشانیم.

18ـ لازم نیست که هر چیزی را که بیمار می‌گوید ما بپذیریم و تأیید کنیم ولی باید به او نشان دهید که صحبت‌های  او را درک می‌کنیم.

19ـ کمک به مراجع در تعیین اهداف کوتاه‌مدت و درازمدت‌اش در برنامه‌ریزی جهت زندگی خود.

20ـ رعایت نکات وابسته به فرهنگ، در مصاحبه.

شکل‌های درمان

 

سه شکل از درمان اعتیاد وجود دارد که عبارت‌اند از:

1ـ درمان اقامتی

2ـ درمان نیمه اقامتی

3ـ درمان سرپایی

مزیت‌های درمان سرپایی

1ـ کاهش هزینه درمان

2ـ حفظ شرایط طبیعی زندگی

3ـ امکان فراگیری مهارت‌های لازم درمقابل مشکلات محیط

4ـ اصلاح روابط اجتماعی و خانوادگی وحرفه‌ای

معایب درمان سرپایی

1ـ بیمار با محیط آلوده در تماس است پس احتمال لغزش بیش‌تر است.

مزیت‌ها درمان بستری

 1ـ تمام شبانه‌روز

 تحت کنترل درمانگر

2ـ از مشکلات محیط جدا می‌شود.

3ـ احتمال عود کم‌تر

معایب بستری

1ـ هزینه بالا

2ـ امکان آموختن مهارت‌های لازم در برخورد بامشکلات محیطی کم‌تر است چون امکان مواجهه با مشکلات محیط وجود ندارد.

3ـ احتمال اصلاح روابط اجتماعی و خانوادگی و حرفه‌ای کم‌تر است

اهداف درمان:

می‌تواند به دو شکل کلی باشد:

1ـ پاکی کامل :در آن صورت بیمار باید سم‌زدایی شود.

2ـ کاهش آسیب :در آن صورت بیمار باید روی درمان نگه‌دارنده با داروهایی که اثرات آن ماده را داشته ولی خطرات کمتری دارد قرار گیرد مثل درمان نگه‌دارنده با  داروهای مخدر مثل متادون

در صورتی که هدف درمان پاکی کامل باشد باید با یکی از شیوه‌های سم‌زدایی بدن فرد را پاک کرد سپس درمان نگه‌دارنده با نالترکسون را شروع کرد.

اگر هدف درمان کاهش آسیب باشد باید از یکی از شیوه‌های درمان نگه‌دارنده با داروهای آگونیست استفاده کرد.

اهداف فرعی:

1ـ رسیدن به زندگی عاری از مصرف مواد

2ـ افزایش انگیزه بیمار برای حفظ پرهیز

3ـ بهبود رفتارهای ضداجتماعی بیمار

4ـ بهبود روابط اجتماعی وی

5ـ کمک به ارتقا عملکردهای متنوع فرد در زندگی

6ـ رسیدن به مطلوب‌ترین حالت بدنی از نظر طبی

7ـ شناسایی و درمان اختلالات روانپزشکی

8ـ بهبود در روابط فرد با خانواده، دوستان و اطرافیان

9ـ بهبود دوباره عملکرد حرفه‌ای فرد در جامعه

10ـ ارتقای ارزش‌های معنوی برای بیمار

11ـ کسب مهارت‌های لازم در مواجهه با مشکلات زندگی و مقاومت در برابر وسوسه مصرف مواد

12ـ حل کردن مشکلات بی‌خانمانی برای افراد بی‌خانمان

13ـ کسب ظرفیت‌های لازم مربوط به رشد و بلوغ شخصیتی

14ـ پیشگیری از عود

15ـ افزایش معنویت در بیمار

علایم محرومیت:

ناراحتی ناشی ازقطع مصرف مواد بستگی به عوامل زیر دارد:

نوع ماده مصرفی :(هرویین علایم محرومیت شدیدتری تا تریاک دارد.)

شیوه مصرف: (مثلا تزریق هرویین علایم محرومیت شدیدتری تا تدخین آن دارد.)

مقدار مصرف روزانه: (هرچه مقدار مصرف بیش‌تر باشد، شدت علایم محرومیت بعد از قطع آن شدیدتر است.)

مدت زمان مصرف: (هرچه مدت اعتیاد طولانی‌تر باشد، شدت علایم محرومیت بعد قطع آن شدیدتر است.)

5ـ چگونگی قطع مصرف: (هرچه بتدریج مقدار مصرف کم‌تر شده و سپس قطع شود، علایم محرومیت خفیف‌تر است.)

آستانه تحمل درد و سایر عوامل روانی و فردی :(در افراد مختلف متفاوت است.)

مقایسه علایم سرخوشی با بیش مصرفی:

علایم سرخوشی با مواد اپیوییدی :

  • هوشیاری
  • گفتار نامفهوم و بریده
  • مردمک تنگ
  • خواب‌آلودگی
  • خشکی دهان
  • خلق طبیعی تا سرخوشی
  • چرت‌زدن و پایین افتادن سر
  • آسیب به حافظه

علایم بیش مصرفی مواد اپیوییدی:

  • کاهش هوشیاری-بی قراری و تحریک پذیری
  • گفتاری نامفهوم و بی‌ربط و یا عدم توانایی صحبت
  • مردمک نوک سوزنی
  • تنفس سطحی و آهسته
  • میزان تنفس کم‌تر از 10 در دقیقه
  • ضربان قلب کم‌تر از 40 در دقیقه
  • نشانه‌های مسمومیت با مواد اپیوییدی:
  • 1ـ کاهش تنفس و آپنه
  • 2ـ ناهوشیاری و کوما
  • 3ـ مردمک نوک سوزنی(در مرحله آخر آنوکسی، مردمک‌ها گشاد وثابت می‌شوند)

مقایسه علایم سرخوشی با محرومیت:

علایم سرخوشی با مواد اپیوییدی:

  • نبض آهسته
  • فشار خون پایین
  • دمای بدن پایین
  • مردمک تنگ و نوک سوزنی
  • حرکات آهسته
  • کاهش تنفس
  • گفتار نامفهوم و بریده بریده و کاهش هوشیاری
  • چرت‌زدن و افتادن سر به پایین  
  • نشانه‌ها :
  •        خواب آلودگی
  •        سرخوشی-
  •        اثرات کاهش درد
  •        آرامش-بی قراری

علایم محرومیت مواد اپیوییدی:

  • نبض سریع
  • فشار خون بالا و دمای بدن بالا
  • مردمک گشاد
  • هیپررفلکسی
  • افزایش تنفس
  • تعریق و دانه دانه شدن پوست
  • سیخ شدن موها
  • اشکریزش
  • خمیازه و آبریزش بینی
  • نشانه‌ها :
  • بی‌خوابی
  • کرامپ شکمی
  • تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • درد عضلانی و استخوانی
  • گرفتگی عضلانی-بی قراری
  • اضطراب
  • •       MMTنکاتی در مورد نحوه مصرف متادون در بیماران
  • چنانچه بیمار تمایل به مصرف متادون به صورت بلند مدت را دارد باید به نکات ذیل توجه کند:
  • 1-در صورتی که مواد فرد مصرف کننده هروئین باشد 8 ساعت و در مصرف تریاک و مشتقات 12 ساعت و در مصرف شیره و متادون 24 ساعت حداقل از آخرین مصرف مواد مخدر باید بگذرد تا بتواند اولین داروی خود را بخورد.
  • 2-نیمه عمر (طول اثر مفید دارو) متادون در افراد عادی و غیر معتاد 15 ساعت و در افرادی که تحت درمان طولانی متادون هستند 22 تا 56 ساعت است. لذا به اغلب بیماران توصیه می گردد داروی خود را در یک نوبت و یا ترجیحا" دو نوبت میل کنند. چنانچه بیمار در دو نوبت دارو مصرف می کند ترجیحا" دو سوم (70%) آن را در طول روز و یک سوم (30%) آن را در طول شب مصرف کند.
  • 3-هدف از درمان (ام ام تی)، سرکوب هرگونه تمایل بیمار به مصرف مواد مخدر است که در اکثر موارد با دوز 80-120 این هدف محقق می گردد. لذا توصیه می شود که مکررا" درمانگر را به افزایش دوز متادون تشویق نکنند چرا که وابستگی دارویی در دوزهای زیاد متادون اتفاق می افتد. لازم به ذکر است مقدار داروی ایده آل 60- 100 میلی گرم متادون است.
  • 4-از آنجا که دفع دارویی متادون از راه کلیه ها صورت می گیرد، هر چیزی که باعث افزایش دفع کلیوی آن گردد، به تبع آن منجر به کاهش سطح خونی متادون شده و فرد اثرات  کافی از دارو نمی بیند و دائما" علایم خماری خفیف دارد.
  •  موادی که دفع کلیوی متادون را افزایش می دهد:
  • 1 . استرس
  • 2.الکل اتانول
  • 3.داروهای ضد تنش مانند: فنوباربیتال و کاربامازپین
  • 4.داروهای ضد سل مانند: ریفامپین
  • 5.خوردن مواد غذایی که(پی اچ)  ادرار را اسیدی می کند مانند: ویتامین سی  و ترشیجات
  • 6.خوردن مایعات فراوان
  • 5- فردی که تحت درمان (ام ام تی) می باشد، باید همواره علایم مسمومیت با داروی متادون را بداند این علایم شامل:
  • 1.تنگی شدید مردمکها
  • 2.مصرف همزمان داروهایی مانند: اریترومایسین (آنتی بیوتیک)، سایمتدین (داروهای ضد اسید)، کتوکونازول (ضد قارچ)
  • 3.مصرف همزمان داروهای خواب آور و آرامبخش
  • 6-ازآنجایی که ایجاد تغییرات مثبت در رفتار اجتماعی و فردی بیماران مانند: کاهش مصرف مواد مخدر، کاهش رفتارهای ضد اجتماعی و پرخاشگری، بلافاصله پس از شروع درمان ایجاد نمی شود بلکه چندین ماه فرصت لازم است لذا برنامه های درمانی که کمتر از 90 روز(سه ماه ) به طول می انجامد هیچ تاثیری در تغییر رفتار افراد ندارد. طول درمان مناسب 6 ماه تا 2 سال ذکر شده است.
  • •       اثرات درمان طولانی مدت مصرف متادون              
  • •        بی خطری نسبی مصرف طولانی مدت متادون در ایجاد اثرات سمی بر اعضای مختلف بدن کاملا ثابت شده است.
  • •        در هفته های اول درمان، اثراتی مانند: سرخوشی و خواب آلودگی مشاهده می گردد که با تنظیم دوز دارو توسط پزشک برطرف می گردد.
  • •        در طی ماههای اول درمان اختلال خواب به صورت بی خوابی و یا کابوس شبانه مشاهده می گردد که با مشاوره با روانشناس و پزشک قابل اصلاح است.
  • •        از مهمترین اثرات ناخوشایند درمان نگهدارنده با متادون که در تعداد زیادی از بیماران می بینیم، علایم قطع(خماری) خفیف تا متوسط، قبل از خوردن دوز بعدی متادون است.
  • •       فواید درمانMMT
  • 1.       قطع رابطه فرد تحت درمان با افراد فروشنده و قاچاقچی که مورد طرد جامعه هستند.
  • 2.       کاهش یا قطع مصرف مواد مخدر
  • 3.       کاهش رفتارهای بزهکارانه و رفتارهای خلاف قانون(دزدی ، تجاوز به عنف، اذیت و آزار دیگران)
  • 4.       کاهش افسردگی و پرخاشگری
  • 5.       برداشتن انگ معتاد از فرد و بازگشت اعتماد و اعتبار جهت اشتغال مجدد
  • 6.       کاهش و کنترل بیماری های عفونی نظیر HIV(ایدز) و هپاتیت C و B
  • 7.       پس انداز کردن درآمد شغلی خود و عدم مصرف آن جهت هزینه های مصرف مواد مخدر
  • 8.       برگشت آرامش و جلب اعتماد دوباره به خانواده، همسر و فرزندان وی
  • 9.       برگشت نظم دوباره در برنامه های زندگی مانند: برنامه خواب، برنامه مسافرت، برنامه های شغلی
  • 10.     برگشت به مسیر اصلی زندگی که همانا کسب رضایت خدا، خانواده، اجتماع و از همه مهمتر خود می باشد.

برگه های تمرین مراجع

یادآورهای زشت :

اگر خودتان را کسی میدانید که در باره ی زمان های زیادی فکر میکنید (زمانی که مواد محرک را مصرف می کردید و این تصور را در ابتدا داشته اید که قادر به کنترل مصرف خود هستید) ، بدین ترتیب  شما می توانید از آنچه که با عنوان عوامل شروع کننده ی زشت و کریه نامیده می شوند ، سود ببرید . این کار به شما کمک می کند تا به خاطر بسپارید که استفاده شما از مواد محرک  ، منجر به مشکلات وعواقب جدی شده بود .

اما زیاده روی نکنید ، چون مهم آن است که شما مشکلاتی راکه استفاده ی شما از مواد محرک مسبب آنها بوده است ، به یاد بیاورید  . با این وجود شما نباید خودتان را سرزنش و ملامت کنید ، بلکه زمانی که علایم خطر بصورت یاد آوردی خاطرات منتخب مصرف و خیال باطل کنترل مصرف مواد محرک باشید ، در این هنگام به خودتان نهیب بزنید و روی دیگر سکه  مصرف محرک ها را که فلاکت و سیاهی است ؛ به یاد بیاورید.

  • فهرست نام های تمام کسانی که در اثر مصرف محرک شما آسیب دیده اند تهیه کنید . روابط دوستانه ای را که در اثر مصرف مواد محرک شما صدمه خوردند فهرست کنید . نام دوستانتان را یادداشت کنید و حداقل یک مورد خاص را که مصرف مواد شما باعث شد تا به رابطه بین شما آسیب بزند را برایش ذکر کنید . زمانی که شما احساس وسوسه ی مصرف دارید، زمانی که این ذهنیت به سراغ شما می آید که   می توانید مصرف خودتان را کنترل کنید ( فقط یک بار مصرف می کنم !) یا وقتی که این رویاپردازی در شما در حال شکل گرفتن است که وقتی محرکها را مصرف می کنید ، چطور چیزها برایتان زیبا و دوست داشتنی می شوند ؛  فهرست اسامی را مرور کنید و سپس به یکی از آنها تلفن بزنید.
  • آیا خاطرات مشهودی که ناشی از اثرات  منفی مصرف مواد محرک باشند دارید ؟ این خاطرات از نوع اخطار اخراج از کار، اخطار برای فسخ قرارداد کاری، اخطاریه های مربوط به طلاق و دادگاه ، بدهی تعمیر ماشین ، اخطاریه عدم پرداختن اقساط بانک و جمع شدن بدهی ها روی هم و یا هزینه مورد نیاز برای درمان بیماری یکی از اعضای خانواده می باشد . یکی از این برگه ها را بردارید و آن را داخل قاب عکس روی میز بگذارید ، پس هروقت که احساس وسوسه ی مصرف مواد  محرک پیدا کردید یا خاطرات گزینش شده ای در ذهنتان درباره جنبه های مثبت مصرف محرکها داشتید و یا این تصور به ذهنتان خطور کرد که  می توانید مصرف مواد محرک را کنترل کنید ، این یادداشت ناراحت کننده را برای 2 ساعت آتی در پیش رویتان قرار بدهید .
  • فهرستی از تمام چیزهایی که در اثر مصرف مواد محرک از دست داده اید و تباه شدند تهیه کنید .این فهرست شامل روابط ، ماشین  ، پول و خاطرات، موقعیت های کاری از دست رفته ، فرصت هایی که برای ترقی و پیشرفت در پیش رو داشتید و از دست رفتند؛ باشد . این فهرست را دم دست بگذارید و زمانی که وسوسه ی مصرف مواد محرک شروع می شود و فکر مصرف مواد بیشتر و شدیدتر  می شود به آن نگاه کنید .

فعالیت های تفریحی و اوقات فراغت :

زمانی که شما از مواد محرک استفاده می کردید ، مواقعی بسیار زیادی به اینگونه سپری می شد که شما تمام توجه و مشغله تان بر تهیه  مواد ، مصرف آن و رفع عوارض ناشی از عدم مصرف مواد محرک معطوف  می شد . مدت های مدیدی زندگیتان دچار آشفتگی و هرج و مرج ، خارج از کنترل و بدون برنامه بود . بهبودی برای شما یک فرصتی است تا اساس زندگیتان را بهبود ببخشید وبرنامه اساسی برای زندگی ایجاد کنید و زندگیتان را با فعالیت های سالم پر کنید .

فعالیتهای تفریحی بر طبق تجارب موجود آنهایی هستند که شما به طور فعالانه در یک برنامه منسجم همراه با افراد دیگر شرکت می کنید تا شاد باشید و از زندگی لذت ببرید . این تفریحات شامل شرکت در ورزشهای مختلف ، فعالیت های هنری ، صنایع دستی و بازیهای نشسته و همچنین حرکات موزون و بولینگ  ، فوتبال دستی و بازیهای کارتی می باشند. عده ای به فعالیت های بدنی می پردازند . در درجه اول فعالیت های مربوط به اوقات فراغت آنهایی هستند که شما آنها را  برای آرامش و شادی و لذت انجام می دهید و در خلال آن ، کار زیادی انجام نمی دهید . این موارد همچنین پیاده روی ، داشتن یک گفتگوی دوستانه ، خواندن کتاب،  تماشای فیلم یا تماشای فعالیت ها و مسابقات ورزشی می باشد .

  • قبل از آنکه شروع به مصرف مواد محرک کنید از انجام کدام یک از انواع فعالیت های تفریحی لذت     می بردید ؟ از چه نوع از فعالیت های اوقات فراغت را لذت می بردید ؟ چه فوایدی از این فعالیت ها عایدتان شده بود ؟
  • در برگه تمرین مراجع شماره ی 22 ، نمونه هایی از فعالیت های تفریحی وفعالیت های اوقات فراغت فهرست شده اند . کدام یک را جالب توجه می دانید دارید ؟ چه منافعی از انجام آنها ممکن است عایدتان شود ؟ کدام یک از آنها را می توانید با برنامه بهبودیتان همراه کنید ؟
  • در برگه تمرین مراجع شماره ی22، فهرستی از فعالیت های مربوط به اوقات فراغت وجود دارد . کدام یک از آن ها برایتان جالب هستند ؟ فوایدی که از انجام آن ها عایدتان می شود چیست ؟ کدام یک از آنها را می توانید با برنامه بهبودیتان ترکیب کنید ؟
  • آیا شما سرگرمی های سالمی دارید ؟ آیا در برگه تمرین مراجع شماره ی 22 موردی می بینید که توجه شمارا به خود جلب کرده باشد ؟ آیا فعالیت دیگری به ذهن شما میرسد که برای شما جالب توجه باشد؟ آن  را ذکر کنید  ؟

برنامه اجرایی :

  • کدام یک از فعالیت های تفریحی یا مربوط به اوقات فراغت را دوست دارید که در طی هفته های آینده انجام دهید ؟ کجا دوست دارید بروید ؟ چه موقع می خواهید بروید ؟با چه کسی دوست دارید بروید ؟
  •  فکر می کنید با چه موانعی ممکن است مواجه شوید ؟چه اقداماتی باید بکنید تا بر این موانع غلبه کنید ؟
  • چه قدمهایی باید بردارید برای اینکه وارد این فعالیت ها شوید ؟ آیا برای سازماندهی این فعالیت ها احتیاج به  کمک دارید ؟ چه موقع می توانید اولین قدم را بردارید ؟

نمونه هایی از فعالیتهای تفریحی و فعالیت های اوقات فراغت :

فعالیت های تفریحی، مربوط به اوقات فراغت و سرگرمیها همگی روشهایی هستند که باعث می شوند شما بتوانید شاد باشید و از بودن با دیگران لذت ببرید و بر فعالیت های سالم زندگیتان بیفزایید . آنها کمک می کنند تا ذهنتان را از مواد رها کنید و اصول و قواعدی را به زندگیتان اضافه کنید و ممکن است چیزهای جدیدی را هم یاد بگیرید . آنها می توانند کمک کنند  به شما تا کسل نباشید و بتوانید استراحتی هم بکنید. همچنین کمک می کنند تا استرس و اضطراب خود را کاهش دهید.

 

سرگرمی ها

فعالیتهای تفریحی

اوقات فراغت

رادیوی آماتور

شرکت در حراج  - در کنسرت ها

کوه پیمایی- به اردو رفتن

درست کردن آکواریوم

شرکت در مسابقات و جریانات ورزشی 

فوتبال - کبدی

هنرها و مشاغل مختلف

تماشای پرندگان - چیدن پازل ها

بولینگ - بلیارد - گلف

نجوم

رانندگی کردن - شنیدن موسیقی

بیس بال- بسکتبال - والیبال

تعمیر وسایل برقی

خواندن کتاب - صحبت با دوستان 

اسب سواری - شطرنج

نجاری و درودگری- کار با چوب

قدم زدن در پارک

حرکات موزون - شطرنج

سرامیک ، سفالگری و کوزه گری

دیدار از موزه ها

ماهیگیری - قایق رانی

سرپرستی انجمن های کوچک

نوشتن

موج سواری - دوچرخه سواری

کامپیوتر

شرکت در بازی ها 

حمام آفتاب گرفتن - تنیس روی میز

پخت و پز و آشپزی

تماشای فیلم و تلویزیون

فوتبال دستی - تنظیم وزن

الکترونیک

نوشتن

اسکیت بازی روی یخ

باغبانی کردن ، مرتب کردن گلها

 مسابقات اتومبیل رانی 

ماهیگیری - قایق رانی

شجره نامه ، نسب نامه

شام را در بیرون از منزل صرف کردن

رفتن به پیک نیک - هاکی - اسکی

دکراسیون منزل  ، طراحی ساختمان

کشیدن نقاشی - انجام بازیهای ویدیویی

حمام آفتاب گرفتن

شکار

 

فوتبال دستی - تنظیم وزن

عکاسی - خیاطی

 

تنیس روی میز

ساخت شیشه های رنگی

 

بازی های کامپیوتری

(مشارکت) اقدامات داوطلبانه

سایر ...

سایر ...

سایر ...

 

 

ورزش و  بهبودی :

تعدادی از افراد یک برنامه منظم و منضبط برای انجام ورزشها دارند . مثل آبروبیک و خصوصاً آبروبیک مقدماتی . اما نبایند ورزش های خیلی سنگین و سخت باشند . چرا که در اینصورت برای سلامتی و تندرستی مضر خواهند بود ، بلکه باید سبک تر باشند مثل قدم زدن تند و سریع ،دوچرخه سواری و اسکیت ، از طرفی بعضی از افراد می خواهند که خودرا برای انجام یک ورزش ملزم کنند آن هم صرفاً به خاطر انجام ورزش.البته این کار مشکلی است و آنها عقیده دارند که رضایت بیشتری را در آن دسته از فعالیت های ورزشی به دست  می آورند که گروهی اند و گروه ها و اقشار  مختلف مردم در آن شرکت می کنند . از جمله  کاتا ،حرکات موزون،  تنیس ، شنا یا تشکیل و شرکت در گروه های پیاده روی ، دوچرخه سواری دو و اسکیت .

از فواید ورزش  افزایش بهره وری جسمی  ، بهبود وضعیت هیجانی ، بهبود هوشیاری ذهنی ، بهتر شدن کیفیت خواب ، داشتن انرژی بیشتر ، کاهش استرس و اضطراب می باشد . همچنین ورزش زندگیتان را منظم ودارای ساختار اصولی کرده و از افزایش وزن شما پیش گیری می کند.

  • آخرین باری که یک ورزش را  به طور منظم انجام می دادید چه موقع بوده است ؟ در گذشته چه نوع از ورزشهارا انجام می دادید ؟
  • کدام یک از انواع ورزشها برای شما جاذبه دارد ؟آیا آنهایی که سنگین هستند و احتیاج به قدرت و زور بیشتری دارند (ورزشهای حد نصابی ) و یا آنهایی که از نوع رقابتی و مسابقه با دیگران هستند ؟ یا فعالیتهای هوازی جمعی وسبک ؟
  • از انجام این ورزش ها و فعالیتها دوست دارید چه چیزی عایدتان شود؟ اصلی ترین عاملی که باعث ایجاد انگیزه  ورزش کردن در شما می شود چه چیزی است ؟
  • به برگه ی تمرین مراجع شمار 24 ( انواع فعالیت های ورزشی ) نگاه کنید . چه نوعی از ورزش را شما برای انجامش در نظر دارید ؟ کدام یک از این ورزشهای ذکر شده در جدول می تواند با برنامه بهبودی شما هم جهت و یکی شود ؟
  •  چه موانعی ممکن است از مصمم شدن  شما در انجام یک ورزش منظم وجود داشته باشد ؟ چه اقداماتی می توانید انجام بدهید تا این موانع را پشت سر بگذارید ؟ آیا باشگاه ها یا سازمانهایی هستند که بتوانید به آنها ملحق شوید ؟

انواع فعالیت های ورزشی:

ممکن است شما تا به حال توجه نکرده باشید اما فرصت های زیادی برای مشارکت در فعالیت های ورزشی در نزدیک محل زندگی شما وجود دارند. مگر اینکه شما در یک منطقه بسیار دور افتاده و روستایی زندگی کنید (حتی در آنجا هم شاید این امکانات موجود باشد ). ممکن است شما در نزدیک روستا یا شهری که مجموعه فعالیت های تفریحی دارد زندگی کنید .مجتمع های ورزشی وابسته به وزارت ورزش ،فدراسیون های ورزشی و همچنین فرهنگسرا ها و ایستگاههای ورزش صبح گاهی وابسته به شهرداری در پارک ها و همچنین مراکز ورزشی نهادها و سازمان های غیر انتفاعی ، خدمات خود را با هزینه کمتر و حتی رایگان ارائه می دهند . شما می توانید در این زمینه اطلاعاتی را  از شورای محل و انجمن خودیاری محله خودتان در مورد امکانات ورزشی پرس و جو کنید .

 

فعالیت های سنتی

تمرین های ورزشی

کلاسهای ورزشی

هنرهای رزمی

وزنه برداری

تیر اندازی- والیبال

ایروبیک کلاسیک

ته کوان - دو

پیاده روی ، اسکیت

بسکتبال - - تنیس

ایروبیک در آب

جوجیتسو  - جودو

دوچرخه سواری

هاکی - بدمینتون

ایروبیک سبک

کاراته ، کان–زن -ریو

قدم زدن

فوتبال – پینگ پونگ

بدنسازی

کونگ- فو ، تای– چی

شنا ،کوه نوردی

قایقرانی -

کلاس های لاغری

کیو کو شین کای

کشتی ، چوگان

بیس بال

کبدی

فول کنتاکت

اسب سواری

-

آیروبیک فشرده

مشت زنی

ارزیابی خود از نطر تغذیه  :

اگر  شما از محرک ها را با سایر مواد خصوصاً الکل با هم استفاده می کردید ، شما در رژیم غذایی خودتان ترکیب بسیار بدی داشته اید .چون محرک ها با سرکوب کردن اشتهای شما باعث می شوند تا گرسنگی برای شما ناگوار نباشد ؛ حتی اگر هیچ چیزی نمی خوردید . وقتی که اشتهای شما توسط محرکها به شکل مصنوعی و کاذب سرکوب می شد ، شما کمتر می خوردید و در نتیجه مواد مغذی و کالری کافی مصرف نمی کردید ، دراین حالت ، مواد محرک سرعت متابولیسم (سوخت و ساز مواد )را در بدن شما بالا می برند و در نتیجه باعث می شود که حتی نیاز شما به کالری بالاتر برود . در چنین شرایطی اگر شما همزمان الکل مصرف کرده باشید همراه شدن این دو باهم باعث می شود تا شما کالری زیادی را از الکل کسب کنید که غالباً  چنین وضعیتی را شرایط بدون کالری[1] می گوییم .

علاوه بر این وقتی به طور مکرر غذای کافی نمی خورید ، خوردن غذا های بدون ارزش غذایی یا با ارزش غذایی کم کمتر مغذی عادت غذایی شما می شود . خوردن بی برنامه و  پیروی از هوس های آنی غذا  روش غالب تغذیه شما می شود . اگر هم تصمیم به خوردن بگیرید، غذاهایی بدون ارزش غذایی  یا با ارزش غذایی کم  روش تغذیه شما می شود .

ارزیابی خود از نطر تغذیه  :

  • زمانی که مواد محرک را برای خوشگذرانی مصرف می کردید  ، برای چند روز به این رویه ادامه دادید ؟ در طی این مدتی که میل به  مصرف داشتید ، چندروز را بدون غذا خوردن گذراندید؟ طولانی ترین مدتی که شما بدون غذا خوردن سپری کردید چقدر بوده است ؟
  • در طی این دوره های زمانی ، چند بار  مصرف را واقعاً قطع  کردید و یک وعده غذا خوردید ؟ آیا غالبا فراموش می کردید که دست نگه دارید و غذا بخورید ؟
  • در طی مصرف مواد محرک و سرخوشی و یا پس از مصرف و سرخوشی ،اگر که غذایی می خوردید ،چه غذایی می خوردید ؟ برای صبحانه چه چیزی می خوردید ؟ ناهار تان چه چیزی بود ؟ برای  شام شما چه چیزی می خوردید ؟
  • زمانی که غذا می خوردید ، غذا را تهیه و تدارک می دیدید یا اینکه به طور آنی و ناگهانی چیزی می خورید ؟
  • و حالا در دوران بهبودیتان ، آیا برنامه غذایی برای خود دارید و غذایتان را با تهیه و تدارک می خورید یا اینکه هر زمان که بتوانید چیزی می خورید ؟
  • امروز صبحانه چه چیزی خوردید ؟ ناهار امروز یا دیروزتان چه چیزی خوردید و شام دیشب شما چه بود ؟
  •  آیا دقت کرده اید که تمایل به خوردن غذاهای چرب و شیرین  بیش تر از حد معمول دارید ؟

هرم راهنمای مواد غذایی :

به یاد می آورید که زمانی مطلبی درباره ی هرم راهنمای مواد غذایی خوانده باشید . راهنمای انتخاب غذای روزانه ؛ اگر چه احتمالابه نظر شما رسیده که چطور این راهنما می تواند برای شما قابل اجرا باشد؟ چگونه می تواند به درد شما بخورد ؟ مرور این 5 گروه غذایی و استفاده از اطلاعات آن در زندگیتان می تواند کمک  مهمی در بهبودی شما باشد . داشتن تغذیه از پیش برنامه ریزی شده و منظم و مصرف خوراکی هایی که در 5 گروه مواد غذایی به طور متوازن و متعادل به شما کمک می کنند تا وسوسه ی مصرف مواد محرک کاهش پیدا کند ، خواب شما را اضافه ، تمرکز شما را بیشتر کنند و از افسردگی و اضطراب پس از قطع مصرف  محرک ها را کم کرده و انرژی مورد نیاز موثر و کارآمد برای بهبودی تان را فراهم کنند تا اینکه از لغزش شما جلوگیری شود .  در زیر فهرست 5 گروه غذایی  ذکر شده و مقداری که به طور روزانه از هر گروه غذایی مورد احتیاج شماست پیشنهاد شده است . به یاد داشته باشید که در هر نوبت تغذیه ، مقدار  موادغذایی خیلی زیاد نیست.

گروه میوه ها و سبزیجات :

منابع خوبی برای فیبر و ویتامینها هستند. مصرف فیبرکافی از یبوست جلوگیری میکند وخوردن مواد غذایی حاوی ویتامین ها ضامن بهبود عملکرد مغز ، اعصاب ، عضلات ، پوست و استخوانها را می باشد .

بعضی از ویتامینها به آزاد شدن انرژی درون غذا ها کمک می کنند . یک رژیم ضامن تندرستی باید 3 تا 5  وعده سبزیجات و بین 2 تا 4 نوبت در روز باشد . هر وعده می تواند شامل یک دوم پیمانه[2] میوه یا سبزیجات ، یک سالاد کوچک ، یک سیب زمینی متوسط یا یک تکه از کاهو باشد .

نان ، برنج ، حبوبات و ماکارونی :

منابع خوبی برای تامین  پروتئین ، ویتامین و مواد معدنی هستند . پروتئین ها سازنده اصلی رشته های عضلانی ، پوست ، خون و استخوانها و تامین کننده ی مواد مورد نیاز آنها هستند .  همچنین مواد شیمیایی مغز که با مصرف محرک ها تخلیه می شود و از بین می رود ، از پروتئین ها ساخته شده است . یک رژیم سالم باید شامل 6 تا 11 واحد از این گروه در هرروز باشد . هر واحد  شامل یک قطعه نان ، نیم پیمانه ماکارونی یا برنج و یا حدود30  گرم حبوبات باشد .

لبنیات :

شامل شیر ، بستنی ، ماست ، پنیرها و پنیر محلی(پنیر دلمه شده ) می باشند که منبع کلسیم و  پروتئین و ویتامینها هستند: کلسیم برای سلامتی استخوانها و دندانها مورد نیاز است.یک رژیم سلامتی بخش باید شامل حداقل 2 تا 3 واحد از لبنیات در روز باشد. هر واحد لبنیات یکی از : یک پیمانه سر شیر یا خامه ، یک و نیم پیمانه پنیر طبیعی و یک و نیم پیمانه بستنی کم چرب و یا 40 گرم پنیر سفت باشد.

گوشت ، مرغ ، ماهی ، بنشن (باقلا-لوبیا...)تخم مرغ و خشکبار( گردو ، فندق و ... ) :

مواد غذایی که سرشار از پروتئین ، مواد معدنی و ویتامین ها هستند. یک رژیم سالم باید در حدود 2 یا 3 واحد روزانه از این فهرست گروه غذایی باشد. هر واحد شامل 50 تا 75 گرم  مرغ ، ماهی یا گوشت قرمز کم چرب ؛ یک عدد تخم مرغ ؛ نصف فنجان از انواع دانه های خشک شده غلات (باقلا ، لوبیا و ...) بصورت پخته؛ یک دوم پیمانه از دانه های خشکبار ( گردو ، فندق و ... ) و یا 2 قاشق غذا خوری کره بادام زمینی می باشد.

چربی ها ، روغن ها و شیرینی ها :

هیچ مقداری برای این گروه از مواد غذایی توصیه نمی شود . این گروه خوردنی ها باید محتاطانه و کم مصرف شوند.

  • تمام غذاهایی را که دیروز خوردید بنویسید. دیروز  چه مقدار از گروههای غذایی اصلی مصرف کردید؟
  • کدام یک از گروههای غذایی را لازم است که افزایش دهید؟ کدام یک را باید کاهش کنید؟چه اقداماتی      مورد نیاز است که انجام بدهید تا این اتفاق بیفتد؟

برنامه مشروط من برای بهبود وضعیت تغذیه ای ام :

افراد معتاد به مصرف محرکها  عادت کرده اند که بدون برنامه و ناگهانی عمل کنند و در نتیجه  نمی توانند به طور منظم و برنامه ریزی شده غذا بخورند ؛ بلکه شتابزده غذا می خورند و غذا ها را تنها بر اساس طعم و مزه ی آن انتخاب می کنند و ارزش غذایی خوراک خود را در نظر نمی گیرند. غالباً  فاقد برنامه معین  غذایی هستند و بیش از حد از غذاهای پر کالری و پرچرب ساندویچ فروشی ها مانند همبرگر و سرخ کردنی ها       می خورند . اما با کمی برنامه ریزی می توان تغذیه را از  یک فعالیت ناگهانی و بدون تأمل به یک مولفه مهم و سلامتی بخش در روند درمان و بهبودی تبدیل کرد.

یک جدول ساعات وفهرست غذایی و یک قرارداد تنظیم کنید :

مهم است که سریع خوردن را متوقف کنید ،  رعایت زمان بندی وعده های غذا ساده ولی بسیار موثر برای ایجاد نظم شما در طی روز باشد. اگر شما با اعضای خانواده تان زندگی می کنید ، زمان صرف غذا موهبتی است که تمام افراد خانواده حداقل برای مدت کوتاهی کنار هم جمع شوند. زمانی را در جدول برای جلسات هفتگی و روزانه خودتان در نظر بگیرید ، مانند جلسات 12 قدم ، ساعات مراجعه به مرکز درمانی  گردهمایی گروه های بهبودی و در واقع جدولی که تهیه می کنید هم شامل برنامه غذایی و هم جلسات بهبودی باشد . سپس قراردادی تهیه کنید که خود را ملزم به ادامه دادن این روش کند و این طرح را دائما تجدید و به روز رسانی کنید .

طراحی چند وعده غذا:

برنامه غذایی ممکن است در ابتدا ساده لوحانه به نظر برسد اما زمانی را اختصاص بدهید و روی این مسئله تامل کنید که چه غذاهایی را دوست دارید در طی روزهای آینده یا هفته آینده بخورید . شما مجبور نیستید برای هر وعده غذایی برنامه ریزی کنید ، بلکه تا حدودی درباره ی بعضی از  غذاهایی که دوست دارید طی روزهای آینده بخورید ، برنامه ریزی کنید . بخصوص برای وعده غذایی که به عنوان شام مصرف می کنید . با این شیوه شما میتوانید از قبل برنامه ریزی کرده و در نتیجه فقط خوارباری را که برای غذا درست کردن نیاز هست از بازار تهیه کنید .

یک فهرست خرید از فروشگاه تهیه کنید .

پس از آن که تصمیم گرفتید در طی روزهای آینده چه غذاهایی را بخورید ، زمانی را برای نوشتن  فهرست خرید از سوپر مارکت برای درست کردن آن غذا ها را تهیه کنید . این کار به شما کمک می کند تا بی هدف و بدون برنامه ریزی قبلی در داخل فروشگاه ها قدم نزنید و خرید های بی تامل و آنی انجام ندهید . همچنین با این کار در مخارجتان صرفه جویی می شود . شما می توانید فهرست های خرید برای صبحانه ، ناهار ، شام و میان وعده را جدا کنید . در نظر داشته باشید که میوه ها جز اساسی میان وعده هستند.

برنامه و نقشه تهیه غذاها و خوراکها :

خیلی از مردم ، آشپزی و تمیز کردن را دوست ندارند . در صورتی که شما با افراد دیگری زندگی می کنید تهیه جدولی برای این کار در مورد این که هر کس چه کاری انجام دهد می تواند خیلی ارزشمند باشند . شما با دیگران به توافق برسید که فردی آشپزی و فرد دیگری تمیز کردن خانه را به عهده بگیرد .

برنامه ریزی استثناها در جدول (گنجاندن استثناها در جدول)

غالب مردم از غذا خوردن در خارج خانه هر از چند گاهی  لذت می برند . احتمالا شما یک رستوران مورد علاقه دارید . اگر چه خوردن غذا در خارج از خانه غالباً یک رفتار ناگهانی است که در طی دوره مصرف مواد محرک به آن عادت داشتید، لیکن شما خوردن خارج از خانه را در جدول هفتگی غذای خود  بگنجانید . به این ترتیب که غذا خوردن خارج از خانه بعنوان یک درمان یا یک پاداش در نظر گرفته می شود  که بخاطر رعایت و حفظ برنامه غذایی متضمن سلامتی تان ؛ به  شما تعلق گرفته است .

 

نمونه ی قرارداد رفتاری جهت پرهیز از مصرف  مواد محرک  :

این یک قرارداد است بین _____________ (مراجع) و _________________ (درمانگر) برای کمک به  ___________________ (مراجع)  جهت حفظ پرهیز از مصرف مواد محرک  . من درخواست دارم که مشاور من جدولی برای گردآوری نمونه های ادرار برای 24 هفته تنظیم کند . من متعهد  می شوم که در طول 12 هفته اول درمان 3بار در هفته (روزهای شنبه،دوشنبه ، چهارشنبه ،) نمونه بیاورم و در طی 12 هفته دوم درمان (یعنی از هفته 13 تا 24 درمان ) دو بار درهفته (دوشنبه و پنج شنبه ) نمونه بیاورم . یکی از کارکنان کلینیک که همجنسیت من باشد می تواند نحوه ی نمونه دادن من را مشاهده کند . نیمی از هر نمونه برای آنالیز فوری استفاده شده و نیم دیگر آن در کلینیک نگهداری خواهد شد . نمونه ها برای انواع مختلف مواد و داروهایی که مورد سوء مصرف قرار می گیرند ارزیابی خواهند شد از جمله  شیشه ،کوکائین ، آمفتامین ، مخدرها ، ماری جوانا و خواب آور ها و آرام بخش ها می باشد . هرنمونه 50 سی سی خواهد بود اگر مقدار آن برای آنالیز ناکافی باشد باید به عنوان یک نقص در جدول تهیه شده برای نمونه ها در نظر گرفته شود.

اگر من به دلیل یک شرایط اضطراری مجبور به مسافرت به خارج از شهر شدم ، من پیشاپیش به درمانگرم اطلاع خواهم داد تا از عزیمت من اطلاع داشته باشد . درمانگر من مجاز است که این غیبت ها را از طریق ___________________ (فرد یا افراد مشخص از نزدیکان مراجع) بررسی کرده و درستی یا نادرستی آنرا تعیین کند . اگر نیاز به بستری شدن در بیمارستان را داشته باشم ، رابط من که معرفی می کنم، برنامه جمع آوری نمونه های ادراری را ترتیب خواهد داد . اگر من بیمار هستم اما نیاز به بستری شدن در بیمارستان ندارم ، هنوز هم باید نمونه ها را مطابق برنامه ریزی جدول ارائه بدهم . اگر مشکلاتی در زمینه نقل و انتقال و جابه جایی دارم یا اگر شرایط آب و هوایی سخت مثل سرما یا طوفان ، مسافرت را با مشکل مواجه کند ، من با پرسنل کلینیک قرار خواهم گذاشت و ترتیبی خواهم داد که به طریقی بتوانند به نمونه جمع آوری شده ، دسترسی پیدا کنند . در تعطیلات رسمی ، کلینیک بسته خواهد بود . درمانگرمن و من با هم توافق     می کنیم تا در طی مدت زمانی که تعطیلات در جریان است ، آزمایشات ادراری انجام شود .

اگر بنابر دلایل پزشکی قابل قبول ، برای من داروهایی تجویز شده باشند  که از نوع داروهایی هستند که می تواند مورد سوء مصرف هم قرار بگیرند ؛ من به درمانگرم نام و شماره تلفن پزشک یا دندانپزشک ام را که این دارو را برایم تجویز کرده ارائه می دهم . من بدین  وسیله به درمانگرم قول می دهم  که با پزشک یا دندان پزشک ام تماس بگیریم (با تلفن یا پست الکترونیکی) که اگر من باید چنین نسخه هایی را مورد مصرف قرار بدهم ، من موافقت می کنم که به درمانگرم یک فتوکپی از نسخه ام ارائه بدهم یا اجازه می دهم که درمانگرم نسخه ای را که حاوی این داروهاست ، رویت کند . در این صورت اگر داروی پزشکی که به دلایل درست و به مصلحتم مصرف می کنم در تست های ادراری رویت شود ، بعنوان لغزش سو مصرف مواد در نظر گرفته خواهد شد .

نمونه های ادراری عاری از محرکها :

برای هر نمونه ادراری منفی که در طی 1 تا 12 هفته اول درمان جمع آوری شده است _______امتیاز کسب خواهد شد . بدنبال جمع آوری نمونه های ادراری عاری از محرک ها ، یک وشر به من هدیه داده خواهد شد . این وشر به تعداد امتیازات بدست آمده برای آن روز به علاوه امتیازات که قبلا کسب شده و معادل های پولی اش اختصاص خواهد داشت .

در طول 12 هفته اول درمان ، نمونه ادراری عاری از محرک ها ، 10 امتیاز خواهد داشت . با هر نمونه متوالی بعدی که آن هم بدون محرک ها باشد یک افزایش 5 نمره ای نسبت به امتیاز دفعه قبلی که آزمایش داده ام  بدست می آورد . مثلا اگر 10 امتیاز روز چهار شنبه کسب کرده باشم ، روز جمعه برای آزمایش عاری از مواد محرک  15 امتیاز خواهم گرفت و روز دوشنبه 20 امتیاز و به همین ترتیب ادامه می یابد . همان قدر که این انگیزه های مثبت جمع شده ( بطور متوالی و پشت سر هم) وضعیت پرهیز از محرکها را نشان می دهند ___________ پاداش هم برای هر هفته از 3 هفته متوالی که نمونه های جمع آوری شده منفی بودند کسب خواهد شد . فرضاً اگر هیچ نمونه مثبتی وجود نداشت________ پاداش در طی 12 هفته درمان می تواند کسب کند . در طی 12 هفته دوم درمان برنامه انگیزشی تغییر خواهد کرد . نسبت به امتیازات کسب شده برای نمونه ها ی منفی محرکها ________ کسب خواهد شد .

برای کل 24 هفته درمان ، فوراً پس از نتایج تستهای آنالیز ادراری ، باید برای نمونه های عاری از محرک ها این ها رخ بدهد ________ «انگیزه مثبت»  در طی هفته های 1 تا 12 یا________ «انگیزه مثبت» در طی هفته 13 تا 24  تحویل داده خواهد شد .

نمونه های ادراری مثبت از نظر محرکها :

همه نمونه های ادراری از نظر استفاده از محرکها غر بالگری می شوند . یک گزارش ثبت شده از همه داروهایی که در غر بالگری مثبت بودند نگهداری میشود . اگر چه این قرار داد در باره ی مواد محرک  موثر خواهد بود برای هر نمونه ادراری مثبت از نظر محرک ها من دریافت نخواهم کرد ___________( قرارداد مثبت مشروط)

نقص در ارایه نمونه های ادراری :

عدم ارایه نمونه های ادراری بر اساس تاریخ تنظیم شده بدون هماهنگی با درمانگرم به عنوان یک نمونه مثبت تلقی خواهد شد و راهکار های بالا بر قرار خواهد بود .

من با  امضا کردن قرارداد تایید می کنم که کلیه   موارد مندرج در زیر را  خواندم و آنها را فهمیدم و با تمام شرایط و مراحل پیگیری آنالیز نمونه های ادراری موافقت می کنم . این روند با دقت برای من شرح داده شده است و من متوجه شده ام که این روند بستگی به ارایه هم نمونه های مثبت و هم نمونه های منفی دارد چرا که من به عنوان یک مراجع با شرایطی که برایم توضیح داده شد، در برنامه درمان قرار گرفته ام.

مراجع _________________      تاریخ

 

مشاور _________________     تاریخ

اجزاء یک تحلیل عملکردی:

تحلیل عملکردیروشی است که به شما کمک می کند تا احتمال استفاده از محرک ها در آینده کاهش یابد و به شما این امکان را می دهد تا علل فوری استفاده از محرک ها را در مورد خودتان شناسایی کنید . یک تحلیل عملکردیروشی است  به شما در شناسایی هر  سه جنبه ی مصرف شما کمک می کند.

  • انواع محیط ها ، موقعیت ها ، افکار و احساساتی که در شما میل به مصرف محرک ها را افزایش  می دهد یعنی عوامل شروع کننده ی مصرف موادمحرک را مشخص می کنند.
  • نتایج مثبت و فوری و کوتاه مدت مصرف  مواد محرک  را کاهش می دهد .
  • نتایج منفی که غالباً عواقب بلند مدت و با تاخیر بروز می کنند ناشی از مصرف مواد محرک  را نشان     می دهد .

عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک

عموماً  عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک همان عوامل محیطی ، موقعیت ها ،افراد و شرایط و افکار و احساساتی هستند که میل به استفاده آنی را در شما افزایش می دهند . این عوامل شما را وادار به  مصرف مواد محرک نمی کنند اما احتمال به مصرف را در شما افزایش می دهند .

افکار و احساسات

زمانی که شما با یکی از این عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک مواجه می شوید ، عموماً افکار و احساساتی را که فوراً پس از مصرف محرک ها ایجاد می شود ، در نظر می آورید ، مثل داشتن احساس بهتر ، داشتن تفریح و سرگرمی و مضرات و خطرات آن را فراموش  می کنید . کار هایی که برای تهیه و مصرف مواد محرک انجام داد  ، به یاد شما می آید  .

رفتارها

وقتی که در معرض یکی از این عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک قرار می گیرید و پس از آن که این افکار و احساسات در باره ی مواد محرک شروع می شود ، در شما رفتار هایی ایجاد می شود که یکی از آنها مصرف کردن مواد محرک است . باهمه ی اینها ، درخلال برنامه ی درمان،می توان با رفتار ها ی دیگری  جایگزین شوند .

نتایج مثبت

غالبا بلافاصله پس از مصرف موا د محرک  ، شما تجارب مثبت و احساس تجدید قوای شدید دارید تعدادی از این نتایج مثبت شامل احساس سر خوشی ، داشتن انرژی بیشتر ، داشتن تمایل جنسی  بالاتر فراموش کردن وقایع و یا احساسات منفی و از بین رفتن احساس غمگینی و افسردگی و یا بر طرف شدن درد های هیجانی و عاطفی است . این نتایج مثبت عموماً بی درنگ و برای کوتاه مدت هستند .

نتایج منفی

برخی از عواقب  منفی که  درحین مصرف و یا زمان کوتاهی پس از مصرف مواد محرک تجربه می شوند مانند ولخرجی کردن پول ، در گیر رفتارهای جنسی پر خطر شدن ، خشمگین کردن  اشخاص ، صدمه زدن به دیگران ، بیکار شدن از کار و یا غیبت از مدرسه می باشند .خیلی از عواقب منفی با تاخیر و در دراز مدت ایجاد  می شوند مثل صدمه دیدن روابط خانوادگی و مناسبات اجتماعی ، وضعیت مالی ، سلامت جسمی ، اهداف تحصیلی و آ موزشی ، ثبات شغلی ، شرایط قانونی و حقوقی فرد .

تهیه و تدارک برای مدیریت تحلیل عملکردی:

شناسایی عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک خود

این برگه ی تمرین باید قبل از برگه ی تمرین شماره 32 کامل شده باشد . برگه ی تمرین شماره 31 تحلیل عملکردی است . این برگه ی تمرین به شما کمک خواهد کرد تا محیط ها ، موقعیتها ، شرایط، افراد ، افکار و احساسا تی که در شما میل به مصرف مواد محرک را افزایش می دهد ، شناسایی کنید.

  • مکان هایی را که شما بارها در آن ها مصرف مواد محرک داشته اید فهرست کنید .
  •  از افرادی که بارها  با آن ها مصرف مواد محرک داشته اید یا از آن ها مواد محرک خریده اید فهرستی تهیه کنید .
  •  زمانها یا روز هایی را که در آن ها بیشتر مصرف کرده اید را فهرست کنید .
  •  انواع فعالیت هایی را که شما وقتی مواد محرک را مصرف می کنید بطور معمول مشغول به  انجام  آن ها  می شوید فهرست کنید .
  •  پس از آن که در معرض عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک قرار گرفتید ؛ احساسات و هیجاناتی را حس می کنید ؛ از آن ها فهرست تهیه کنید .
  • پس از آن که در معرض عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک قرار گرفتید ؛ به چه چیزهایی فکر می کنید ، از آن ها فهرست تهیه کنید.

مدیریت  یک تحلیل عملکردی  برای مصرف  مواد محرک تان :

این برگه ی تمرین همراه با برگه تمرین شماره 31 استفاده می شود  (برگه ی تمرین آنایز عملکردی) . فقط پس از تکمیل برگه ی مراجع شماره 30 استفاده شود ، آمادگی برای اداره تحلیل عملکردی: شناسایی عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک .

قدم اول : در برگه تمرین تحلیل عملکردی ؛ یک ستون با عنوان رفتار شما وجود دارد ؛ بطور مختصر یک نمونه از مصرف اخیر تان را شرح دهید .

قدم دوم : درباره ی آن چه که شما بلافاصله قبل از مصرف مواد محرک انجام داده اید فکر کنید . آیا بخاطر       می آورید با چه کسی بوده اید ؟ چه کاری انجام می دادید یا چه وقتی از روز بوده است ؟ آن ها را در ستون عوامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک  قرار بدهید .

قدم سوم : بلافاصله قبل از استفاده از مصرف مواد محرک ها در آن بار ، به چه چیزی فکر می کردید ؟آیا بخاطر دارید که چه احساسی داشتید ؟ هر آن چه را که فکر می کردید و احساسی را که داشتید در ستون احساسات و افکار  درج کنید .

قدم چهارم : چه اتفاقی بلافاصله پس از مصرف رخ داد ؟ خلق شما چگونه تغییری کرد ؟ آیا احساس سرخوشی و افزایش توان کردید ؟ آیا احساس کردید که انرژی و توان بیشتر از معمول دارید ؟ آیا احساس شادی و خوشی  می کردید و میزان افسرده گی تان از قبل مصرف کمتر شد ؟ آیا احساس بدی که نسبت به بعضی چیز ها داشتید از بین رفت ؟

قدم پنجم : عواقب دراز مدت این دوره و سایر دوره ها ی مصرف چه چیزی بود ؟ چطور تاثیر ی بر روی موفقیت شغلی و تحصیل و مدرسه تان گذاست ؟ چطور تاثیری بر روی موفقیت مالی شما گذاشت ؟ چطور تاثیری بر روی سلامت هیجانی شما گذاشت ؟ چگونه اثری بر روی سلامت جسمی شما گذاشته است ؟

بازگشت به قدم اول

از سایر دوره های اخیر مصرف مواد محرک مثال دیگری را شرح بدهید . تمام قدم ها را مانند مورد قبلی تکرار کنید . این  قدم ها را تا برگه ی تمرین شماره 31 (برگه ی تمرین تحلیل کاربردی) تکرار کنید و تکمیل نمایید.

تحلیل عملکردی: نکات مهم که باید در نظر گرفته شوند. شما می توانید ترک کنید :

شما می توانید یاد بگیرید که مصرف مواد محرک ها را متوقف کنید .  سایر افرادی که مشکل مصرف مواد محرک  را داشتند ، توانستند بیاموزند که چگونه مصرف محرک ها را متوقف کنند .

سوء مصرف مواد محرک یک رفتار اکتسابی است.

مهم این است که تفکر و تامل درباره مصرفتان بعنوان چیزی که شما عادت به انجام آن دارید  را شروع کنید. مصرف مواد محرک یک عادت اکتسابی است . برای یادگیری روش قطع مصرف مواد محرک نیازی بفهمیدن دقیق چگونگی شروع مشکل مصرف مواد محرک شما نیست . سرزنش دیگران ، وقایع و مقتضیات به شما کمکی در یادگیری چگونگی قطع مصرف مواد محرک نمی کند . اما آنچه که اثر بخش است یاد گیری  این است : سوء مصرف مواد محرک مشکلی است که شما می توانید کاری در مورد آن انجام بدهید.

هدف یاد گیری توقف مصرف مواد محرک و شروع زندگی است.

یک هدف از این برنامه درمانی این است که به شما در یاد گیری چگونگی قطع مصرف مواد محرک و سایر انواع مواد کمک کند . هدف دیگری که به همان اندازه با اهمیت است کمک به شما برای آموختن الگوی زندگی عاری از مواد است . منافع بسیاری از این درمان کسب می کنید در صورتی که ما بتوانیم به شما کمک کنیم تا مصرف مواد محرک را متوقف کنید، در آن صورت تمرکز ما بر تغییراتی در سایر زمینه های شیوه زندگیتان خواهد بود تا اینکه  پرهیز شما از مواد محرک طولانی تر شوند .

لغزشها نقص درمانی نیستند.

اشتباهات قابل پیشگیری هستند و باید جلوگیری شوند . اما اشتباهات رخ می دهند . اگر شما در طی درمان ، از محرک ها استفاده کنید نباید آن را به عنوان شکست در نظر بگیرید . چرا که چنین رخداد هایی   می تواند برای شما کمک کننده باشد تا بیشتر درباره استفاده از محرک ها یاد بگیرید بطوریکه بتوانید با این یاد گیری موثر ، بطور کامل جلوی استفاده از مواد را بگیرید . اگر چه این موضوع به شما مجوز مصرف مواد محرک   را نمی دهد.

تمرین کردن مهم است: شما باید یاد بگیرید که روی مهارت های جدیدتان در خلال جلسات درمانی کار کنید . آموزش و تمرین مهارت ها و رفتار های جدید ، ضروری است . تنها صحبت کردن درباره لزوم ایجاد تغییرات کافی نیست ، بلکه باید برای موقعیت های پرخطر ، اقداماتی انجام داد و به این شرایط رسیدگی کرد . البته شما با تمرین یاد می گیرید.

 

برنامه مدیریت شخصی :

تا کنون شما چندین عامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک را برای خودتان شناسایی کردیده اید . شما می توانید آنها رابه ترتیب و گروه بندی کنید : مانند مکان های پرخطر ، افراد پرخطر ، ساعات روز و روز های پرخطر ، فعالیت ها و احساسات . این گونه شما می بینید که عوامل مشخصی از شروع کننده های مصرف مواد محرک از عوامل بیرونی هستند و ابتدا به ساکن در محیط شما وجود داشته اند (مانند مکان ها) و نیز به تعدادی  از عوامل که درونی هستند مانند احساسات و افکار. آغاز گر های مختلف نیازمند پاسخ های مختلف هستند.

اجتناب از عوامل شروع کننده :

از تعدادی عوامل شروع کننده مانند مکان های پرخطر و یا بعضی از افراد باید اجتناب کنید . این کار    می تواند مستلزم اتخاذ روش هایی مانند عوض کردن مسیر های رسیدن به منزلتان باشد بطوریکه از جلوی منزل فروشنده موادی که مواد مورد نیاز خود را از او تهیه می کردید یا ازجلوی باشگاه یا قهوه خانه ای که شما بارها  در گذشته به آن جا می رفتید عبور نکنید .

چینش دوباره محیط :

اگر چه نمی توانید محیط اطراف خود را به طور کامل کنترل کنید اما شما بر روی بخش هایی از  آن به مقدار زیادی کنترل دارید از جمله خانه خودتان . شما خانه تان را از مواد محرک ، سایر دارو های شخصی و شماره تلفن فروشندگان پاک سازی کنید . دیگر در جیبتان پول نقد نگذارید بخصوص وقتی که از مکان های پرخطر عبور خواهید کرد .

گسترش یک برنامه جدید مقابله ای :

شما نمی توانید از  آغازگر های مسلم ومشخصی اجتناب کنید . برای نمونه اگر پول نقد یا یکی از اعضای خانواده تان عامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک شما باشد ؛ اجتناب دائم از آن ها شدنی و اجرایی نخواهد بود . بنابر این شما باید یاد بگیرید که برای مواجه شدن با چنین عامل شروع کننده ای ، آماده باشید . مثلا با استفاده از استراتژی ها جدید و یا برنامه هایی که به شما در این موقعیت ها کمک می کند  تا مواد محرک  را  استفاده نکنید ؛ مثلا تماس با همسرتان بعد از جابجایی پول نقد .

چندین کپی از برگه تمرین مراجع شماره 35 تهیه کنید .برنامه مدیریت شخصی . برای هر برگه ی تمرین، مراجع شما یک عامل شروع کننده ی مصرف مواد محرک را عنوان خواهد کرد . در مدت هایی که آورده شده است ، متعهد می شوید که خود را درگیر مراحل آورده شده بکنید.

قدم یک : یک آغازگر خاص را انتخاب کنید که نیاز دارید تا آن را مطرح کنید : آن باید آغازگری باشد که شما دوست دارید قبل از جلسه بعدی با آن مواجه شوید . آن را در زیر ستون آغازگر ها بنویسید .

قدم دوم : درباره روش های مختلفی که شما می توانید به این آغازگر رسیدگی کنید ، فکر کنید ، آیا شما می توانید از آن اجتناب کنید ؟ آیا شما می توانید محیط اطرافتان را به گونه ای تغییر دهید که با این آغازگر مواجه نشوید؟ آیا استراتژی تطبیقی جدیدی وجود دارد که شما وقتی که با این آغازگر مواجه می شوید ، بتوانید آن را بکار بگیرید ؟ این ها را در ستون برنامه ها بنویسید . ممکن است چندین برنامه برای هر آغازگر خود داشته باشید.

قدم سوم : با مشاوره خود کار کنید . تمام تاثیرات و نتایج هر برنامه را در نظر بگیرید و این ها را در ستون مثبت و منفی بنویسید .

قدم چهار : انجام هر کدام از برنامه هایی که در نظر گرفته اید چقدر سخت است ؟ شماره 1 کمترین دشواری و مشکلات و در شماره 10 بیشترین مشکلات را بنویسید .در ستون دشواری سطح و مرحله سختی ها را در ستون آن ها بنویسید .

قدم پنجم : برنامه را انتخاب کنید که عقلانی به نظر می رسد . با مشاور خود کار کنید و خود را با انجام تمرین هایی که در آن ها نقش بازی می کنید مشغول شوید و در این برنامه اجرایی بازی نقش را تمرین کنید . با مشاور خود صحبت کنید ، شما باید مراحل بالا را برای حداقل سه اغازگر مصرف در این جلسه تکرار کنید و بر روی سه آغازگر دیگر قبل از جلسه بعدی کار کنید .

جدول نسبت خوشی و شادی وسلامت :

این جدول به این منظور در نظر گرفته شده است تا میزان شادی شما را با اشخاص مرتبط با شما در هر یک از ده مورد زیر در زمان های اخیر تخمین بزند . در هر یک از 10 موردی که در زیر فهرست شده اند ، سؤالاتی را که در آمده است از خودتان بپرسید تا بتوانید خود را در هر زمینه ای ارزیابی کنید :

چقدر امروز من با همسرم در این زمینه خوشحال و شاد هستم ؟ سپس دور عددی که آن نمره را می دهید خط بکشید بخاطر داشته باشید که باید شادی و لذت اخیرتان را تعیین کنید . این کار نشان می دهد که شما امروز چه احساساتی دارید . همچنین به احساستان در یک زمینه خاص اجازه بدهید که بر روی ارزیابی شما در سایر زمینه ها اثر بگزارد .

یادداشت های روزانه برای خوب بودن :

برای شرکای زندگی مصرف کننده های مواد محرک ، خصوصاً کسانی که که مصرف مواد محرک بخشی از رابطه آنها شده است ، گذشت کردن آسان است. این برگه ی تمرین روشی است که به شما کمک می کنید تا  ییاد بیاورید که کار های ساده اما موثری هستند که شما می توانید با انجام آن ها رفتار هایی که قطعاً منفی و بد هستند معکوس شوند . چرا که ممکن است این رفتار ها تبدیل به عادت شما در رابطه تان شده باشد . این برگه ی تمرین به شما کمک می کند تا تعدادی از کارهای قشنگ و خوب را برای شریک زندگی تان انجام بدهید و آن ها را یادداشت کنید تا هر چند وقت یکبار اینگونه رفتار کنید.

درخواست های مثبت :

اگر شما یا همسرتان می خواهید که دیگری تغییراتی کند ، مؤثر ترین راه برای انجام آن استفاده از ارتباطات مثبت است که نسبت به ارتباط منفی مؤثر تر و خوشایند تر است مثل مطالبه کردن ، نق زدن و سرزنش کردن دیگران و یا سعی برای دستور دادن به آن ها برای انجام کاری . ورود به ارتباطات مثبت یک مهارت است که می توان آموخت و همچنین باید تمرین شود . در ابتدا ممکن است غیر عادی به نظر برسد اما به محض اینکه تمرین کنید وآن را با زندگی روزانه خودتان هماهنگ کنید ؛ برایتان عادی و طبیعی خواهد شد . اگر از روش هایی استفاده کنید که درخواست شما خوشایند تر باشد ، احتمال این که تقاضا یتان مورد قبول واقع شوند را افزایش خواهند داد .

خود خواه باشید :

حریص و زیاده خواه نباشید اما کم رو و بی میل هم نباشید . درباره آنچه که شما را واقعاً خوشحال می کند فکر کنید ، اگر معقول به نظر می رسد ،آن را درخواست کنید .

نقطه نظرات طرف دیگر را هم بپرسید .

سعی کنید نظرات او را هم بپرسید و بفهمید که او چه احساس می کند . ممکن است دیگری نتواند آن چه را که شما احساس نیاز به آن می کنید در یابد ، حتی ممکن است متوجه نشود که شما ناراحت هستید .

بخشی از مسئولیت را به عهده بگیرید . 

در یک موقعیت مناسب ، بخشی از مسئولیت را با توجه به وضعیت جاری به عهده بگیرید . شما ممکن است اهمیت یک وضعیت خاص را اصلا بیان نکرده باشید . بطور مشابه ،شما ممکن است مسئولیت یکسانی در باره ی وضعیتی که  بوجود آمده است داشته باشید ،  به عنوان مثال شما مایل باشید که شریک زندگی شما در انجام تکالیف بچه ها مشارکت بیشتری داشته باشد . احتمالا لازم است که به همسرتان یادآوری کنید اصلا در باره ی اهمیت  مشارکت و همکاری  هر دو شما درکمک به  فرزندانتان در انجام تکالیف شان با یکدیگر  صحبت نکرده اید. همچنین شما باید به همسرتان بگویید که متوجه هستید که در انجام تکالیف فرزندانتان وقت کافی را صرف نکرده اید .

پیشنهاد کمک

پیشنهاد معاونت در کارها را بکنید که وی احساس کند که شما درخواست کرده اید.

در صورت امکان، سعی کنید همیشه آری بگویید 

بخاطر اینکه شما از همسرتان درخواست کارهایی دارید که شما را شاد و سرزنده نگه دارد ، شما هم باید بتوانید که همین کار را برای شما بکند.

در صورت نیاز ، سازش کنید. 

زندگی همیشه سیاه یا سفید نیست . بعضی وقت ها  بهترین کار سازش است .شما باید حاضر باشید که هر دو طرف برنده باشند.

موقعیت های کاری بخصوصی وجود دارند که می توانند درمان و بهبودی را بسیار مشکل کنند. در پایین به برخی از این موقعیت ها بصورت خلاصه اشاره می شود.

اشتغال به کارهای سخت و طاقت فرسا درمان را سخت می کند:

درمانتان انجام نخواهد شد مگراینکه 100 درصد تلاشتان را به آن اختصاص دهید. افرادی که در روند بهبودی قرار دارند باید راهی برای توازن بین کار و درمان پیدا کنند بطوری که بتوانند تمام تلاششان را به بهبودیشان اختصاص دهند.

بعضی شغل ها نیازمند ساعات زیاد و غیر معمول هستند. در اغلب موارد طبیعت بسیاری از برنامه های کاری منجر به گسترش مشکل مصرف مواد می گردد. اگر شما نیز به چنین کاری مشغول هستید، اولین وظیفه اتان اینست که طوری برنامه کاریتان را تنظیم کنید که با برنامه درمانیتان سازگاری داشته باشد.

برای انجام اینکار با مشاور و صاحب کارتان یا نماینده او گفتگو کنید. همچنین باید بگردید و ببینید آیا وقت شناوری در اختیار دارید که بتوانید از آن استفاده کنید. وقتی شما در حال درمان هستید بهبودی باید اولین اولویت کاری شما باشد.

 اشتغال به شغلی که از آن رضایت ندارید؛ در فکر ایجاد یک تغییر باشید:

تغییرات بزرگ در حین بهبودی ( تغییر در شغل، در روابط بین فردی، و غیره ) باید به مدت 6 ماه تا 1 سال به تاخیر انداخته شوند.

دلایلی که می توان برای اینکار مطرح کرد در زیر آمده است:

•افرادی که در روند بهبودی قرار دارند درگیر تغییرات زیادی می شوند. بعضی وقت ها آنها دیدگاهایشان را در مورد موقعیت های شخص اشان تغییر می دهند.

•هر تغییری باعث ایجاد استرس و فشار روانی می شود. در حین بهبودی باید از استرس های زیاد اجتناب کنیم.

 کار در موقعیت هایی که در آنجا بهبودی سخت و مشکل خواهد بود:

بعضی شغل ها بیشتر از بقیه بر روند بهبودی تاثیر می گذارند. موقعیت های کاری که درمان بیماران را با مشکل مواجه می کنند شامل موارد زیر است:

•موقعیتهایی که در آنجا فرد در حال بهبود مجبور است با افراد دیگری باشد که الکل یا مواد مصرف می کنند.

 •شغل هایی که در حین انجام آن در زمان های غیر قابل پیش بینی پول نقد زیادی در دسترس باشد.

کسانیکه در در چنین شغل هایی مشغول بکار هستند ممکن است بخواهند برای تغییر شغلشان برنامه ریزی کنند.

گاهی فکر کردن در مورد تمام چیزهایی که باید انجام شوند باعث دست پاچه شدن فرد می شود. همچنین به عهده گرفتن آن همه مسئولیت منجر به تلف شدن زمان و ناامیدی می شود.

اگر شما سعی کنید تمام این کارها را در یک زمان انجام دهید ممکن است دست پاچه شوید و احساس ناامیدی کنید.  هر هفته یک مسئولیت را گرفته و آنرا انجام دهید.

در یک زمان بر روی یک قسمت از مسئولیت هایتان تمرکز کنید و آنرا انجام دهید. حل مسئله به این روش به شما کمک می کند کنترل بر زندگیتان را بدست آورید.

اداره کردن پول

کنترل اقتصاد در حقیقت کنترل زندگی شماست. وقتی فردی درگیر مصرف مواد است، سبک زندگی غیرقابل کنترلش، اغلب اقتصاد وی را تحت تاثیر قرار می دهد. 

در ابتدا که افراد وارد درمان می شوند، برخی مراجعان کنترل پولشان را به یک فرد مورد اعتماد می سپارند.

اگر شما چنین تصمیمی گرفته اید، شما بر اقتصادتان کنترل دارید و از یک شخص مورد اعتماد خواسته اید به عنوان بانکدار شما عمل کند. به همراه مشاورتان، باید تصمیم بگیرید که چه زمانی می توانید پولتان را بصورت سالم دوباره مدیریت کنید.

پس شما می توانید برای رسیدن به بلوغ اقتصادی دست بکار شوید. شما ممکن است بخواهید برخی از اهداف زیر را داشته باشید:

•    قرار بگذارید بدهی زیادتان را قسط بندی کنید و با پرداخت منظم قسط ها آنرا تسویه کنید. 

 •    از صورت حساب های بانکی برای کمک به اداره پولتان استفاده کنید.

•    همچنانکه برای زمانتان برنامه ریزی می کنید، پولتان را نیز بودجه بندی کنید.

•    با اعتدال زندگی کنید.

•    قرار بگذارید با کسانیکه در اقتصاد شما شریک هستند قرارداد خرج و هزینه ببندید.

•    برنامه ای برای پس انداز درست کنید

بیکاری و نیاز به پیدا کردن کار:

وقتی افراد بیکار هستند درمان به دلایل زیر بسیار مشکل خواهد بود:

•پیدا کردن کار اولین اولویت است.

•وقت های آزاد زیاد را به سختی می توان پر کرد و ساختاری که باعث می شود درمان بیمار مؤثر واقع شود وجود ندارد.

•در اغلب موارد منابع مالی افراد خیلی محدود است، هزینه رفت و آمد و خانواده نیز یکی دیگر از مشکلات است.

اگر شما بیکار هستید و در درمان وارد شده اید بخاطر داشته باشید هنوز هم لازم است بهبودی اولین اولویت شما باشد. مطمئن شوید که مشاورتان از این موضوع آگاه باشد و تلاش کنید بین کاریابی و درمان توازن برقرار کنید.

راه حل های ساده ای برای این مشکلات وجود  ندارد. بسیار اهمیت دارد که نسبت به مشکلات آگاهی داشته باشید و بتوانید طوری برنامه ریزی کنید که در هر شرایط ممکن بهبودیتان را قوی و قوی تر کنید.

برای افرادی که وابسته به مواد هستند برقرار کردن رابطه های صادقانه بسیار سخت و مشکل است. چیزهایی می گویند و کارهایی انجام می دهند که باعث از بین رفتن اعتماد و آسیب دیدن روابط می شود. مصرف مواد، اهمیتش بیشتر از هرکسی و هرچیزی می شود.

وقتی مصرف مواد متوقف می شود، اعتماد به همان سادگی که از بین رفته بود برنمی گردد. اعتماد کردن به این معنی است که اطمینان داشته باشید می توانید به کسی تکیه کنید. مردم نمی توانند مطمئن باشند چون نمی خواهند مطمئن باشند.اعتماد به راحتی از بین می رود ولی برگشتش نیاز به زمان زیادی دارد. اعتماد به آهستگی برمی گردد و این کار زمانی صورت می گیرد که شخص آسیب زننده به اعتماد، به دیگران دلایلی نشان می دهد که دوباره به او اعتماد کنند. هم فرد در حال بهبود هم فردی که به او بی اعتماد است ممکن است بخواهند زودتر اعتماد برگردد، ولی گذر زمان لازم است تا تغییرات احساس شوند.

بهبودی یک فرآیند بلند مدت است. بدست آوردن اعتماد از بین رفته قسمتی از این فرآیند است اینکار ممکن است آخرین تغییری باشد که رخ می دهد.

افرادی که وابسته به مواد هستند اغلب به خودشان نمی رسند. آنها وقت یا انرژی برای توجه به سلامتی و زیبایی خود ندارند.  اهمیت سلامتی و ظاهر شخصی کمتر از مصرف مواد می شود. عدم توجه به خود، فاکتور بزرگی در کاهش اعتبار و اعتماد به نفس است. اعتبار به معنای آنست که ما در چیزی یا کسی ارزش هایی ببینیم که تحسین برانگیز هستند.

افراد در حال بهبودی نیاز دارند که ارزش خود را تشخیص دهند و تصدیق کنند. در بهبودی، هرچقدر بیشتر از خودتان مراقبت کنید سلامتی و ظاهرتان بیشتر اهمیت پیدا می کند. مراقبت از خود، به منزله شروعی دوباره است که بار دیگر خودتان را دوست داشته باشید و به خودتان احترام بگذارید.

برخی افراد فکر می کنند راحت تر اینست که تمام تغییرات در سبک زندگی را در یک زمان انجام دهند. هرچند، اگر تمام مسایل مربوط به سلامتی و زیبایی را در یک زمان بخواهیم نشان دهیم بسیار خارج از تحمل ما خواهد بود. همزمان که ظاهر و احساس شما بهتر می شود شما رضایت و دوام بهبودیتان را افزایش می دهید.

برانگیزان احساسی

برای بسیاری از افراد، موقعیت های احساسی مشخصی، ارتباط مستقیم با مصرف مواد دارند. و تقریبا در تمامی موارد، این احساس منجر به مصرف مواد می شد.

به نظر می رسد اگر افراد در حال بهبودی بتوانند از چنین احساساتی اجتناب کنند ( مانند، تنهایی، عصبانیت، احساس محرومیت )، هیچ وقت عود نخواهند کرد. این برانگیزان های احساسی برای مراجعان مانند چراغ های خطر یا علایم هشداردهنده هستند.

برانگیزان های احساسی منفی شایع، موارد زیر هستند:

تنهایی: رها کردن دوستان و فعالیت هایی که قسمتی از سبک زندگی همراه با مصرف مواد هستند، بسیار مشکل است. جدا شدن از خانواده و دوستان باعث احساس تنهایی در فرد می شود.

در اغلب موارد اعضای خانواده و دوستانی که مواد مصرف نمی کنند حاضر نیستند ریسک کنند و به این زودی ارتباط دوباره با فرد برقرار کنند. فرد در حال بهبودی در بین دو گروه دوستان پاک و مصرف کنند مواد تنها می ماند. احساس تنهایی می تواند شخص را به سمت مصرف مواد برگرداند.

عصبانیت: تحریک پذیری شدیدی که فرد در قدم های اولیه بهبودی تجربه می کند، می تواند منجر به طغیان عصبانیت شود و این عصبانیت به عنوان یک برانگیزان قوی عمل می کند. ذهن چنین فردی فاصله اندکی با مصرف مواد دارد.

وقتی که فرد مصرف می کند، مانند اینست که با قسمت منطقی مغزش خداحافظی می کند و به یک مسافرت طولانی می رود.

احساس محرومیت: نگهداری پاکی یک هنر واقعی است. معمولا افراد در حال بهبودی، در مورد چیزی که به آن دست یافته اند هم احساس خوبی دارند و هم احساس غرور می کنند.

برخی افراد در حال بهبودی احساس می کنند که مجبور شده اند برای همیشه چیزها و لحظات خوشی را که داشته اند، از دست بدهند. برای این افراد، بهبودی مانند محکوم شدن به زندان به نظر می رسد که بعضی چیزها را باید تحمل کرد.

این احساس، وضعیت بهبودی را واقعا وارونه می کند، به این صورت که: مصرف مواد خوب به نظر می رسد و بهبودی بد جلوه می کند. این وضعیت وارونه به سرعت منجر به عود و بازگشت به سمت مصرف مواد می شود.

بسیار مهم است که در مورد این احساسات هشدار دهنده آگاه باشیم. اگر به خودتان اجازه دهید با این احساسات منفی قدرتمند غرق شوید در حقیقت به خود اجازه داده اید که به سرعت به سمت عود پیش بروید.

یکی از هدف ها در حین فرآیند بهبودی اینست که یاد بگیرید افکار، رفتارها و احساسات را از هم جدا کنید تا بتوانید افکار و رفتارتان را کنترل نمایید. بسیار مهم است که احساسات خود را مشخص کنید تا رفتارهایتان همیشه توسط احساساتتان به شما دیکته نشود.

بسیاری از مردم به این نکته پی برده اند که نوشتن چیزهایی که احساس می کنند، راه خوبی برای مشخص کردن و پی بردن به نوع احساسات است. نیاز نیست شما حتما نویسنده خوبی باشید که از این راه استفاده کنید.

افرادی که نوشتن را دوست ندارند یا آنهایی که قبلا اینکار را انجام نداده اند هم می توانند چیزهای باارزشی در مورد خودشان یاد بگیرند اگر؛ احساساتشان را به لغات و کلمات تبدیل کنند. آموزش های ساده را دنبال کنید و برای شناختن خود راه های جدیدی پیدا کنید:

1.زمان و محل راحت و ساکتی فقط برای نوشتن پیدا کنید. سعی کنید هر روز بنویسید حتی زمانیکه فقط می توانید چند دقیقه را به اینکار اختصاص دهید.

2.نوشتن را با کشیدن چند نفس عمیق و آرام سازی خود شروع کنید.

3.در پاسخ به سئوالاتی که از خودتان در مورد احساساتتان می پرسید، بنویسید ( برای مثال، من در حال حاضر واقعا چه احساسی دارم؟ چرا عصبانی هستم؟ چرا غمگینم؟ ).

4.املا و شیوه نگارش را فراموش کنید. فقط اجازه بدهید لغات پی در پی بر روی کاغذ بیایند.

نوشتن در مورد احساساتتان، آنها را برای شما روشن تر می کند. و همچنین به شما کمک می کند از تقویت احساسی که اغلب منجر به عود می شود اجتناب کنید.

پیش دستی کردن و جلوگیری از عود

چرا پیشگیری از عود مهم است؟

بهبودی چیزی بیشتر از مصرف نکردن مواد و الکل است. اولین قدم در درمان قطع مصرف مواد و الکل است. قدم بعدی که بسیار مهم است، اینست که دوباره  مصرف را شروع نکنیم. فرآیندی که باعث انجام اینکار می شود را پیشگیری از عود می نامند.

عود چیست؟

عود به معنی برگشتن به سمت مصرف مواد و تمام رفتارها و الگوهایی است که با مصرف مواد همراه هستند. در اغلب موارد رفتارها و الگوهای اعتیادی قبل از شروع مصرف مواد بر می گردند. مشخص کردن شروع عود می تواند به افراد در حال بهبود کمک کند تا این فرآیند را قبل از شروع دوباره مواد متوقف کنند.

رفتارهای اعتیادی چه رفتارهایی هستند؟

چیزهایی که افراد به عنوان قسمتی از سوء مصرف الکل یا موادشان انجام می دهند، رفتارهای اعتیادی نامیده می شوند. اغلب، اینها رفتارهایی هستند که افراد معتاد به عنوان قسمتی از روند اعتیادشان  انجام می دهند، تا الکل یا موادشان را تهیه کنند یا سوء مصرف موادشان را پنهان نمایند. دروغگویی، دزدی، غیرقابل اعتماد بودن و رفتارهای اجباری، انواعی از رفتارهای اعتیادی هستند. وقتی که این رفتارها دوباره ظاهر شدند، افراد در حال بهبودی باید آگاه باشند که اگر کاری نکنند عود بزودی اتفاق خواهد افتاد.

فکر اعتیادی چیست؟

فکر اعتیادی به معنای داشتن افکاری است که مصرف مواد را موجه جلوه می دهند. ( در برنامه های دوازده قدم به این فکرها، فکر متعفن می گویند. )

•    من می توانم فقط یکبار الکل مصرف کنم و بر خودم مسلط باشم.

•    آنها فکر می کنند من در حال مصرف هستم در حالیکه من عاقلانه مصرف می کنم.

•    من به سختی کار می کنم و کارم سخت و طاقت فرساست. این حق من است که کمی هم در اختیار خودم باشم.

 احساساسات تقویت شده(تقویت احساسی) به چه معناست؟

احساساتی هستند که به نظر می رسد نمی خواهند دست از سر آدم بردارند بلکه روز به روز قوی تر می شوند. بیشتر وقت ها این احساسات غیر قابل تحمل بنظر می رسند. کسالت، اضطراب، بی میلی جنسی، تحریک پذیری و افسردگی، تعدادی از این احساسات هستند.

قدم مهم واساسی اینست که به محض اینکه به وجود نشانه های خطر پی بردید در اولین فرصت ممکن وارد عمل شوید.

بیماری:

بیمار شدن در اغلب موارد یک عود را پیشگویی می کند. شاید این خیلی عجیب و غیرمنصفانه به نظر برسد. شما ممکن است نتوانید هیچ کاری برای بیمار نشدنتان انجام دهید. درست است؟

بسیاری از مردم چندبار در سال سرما می خورند. اگرچه ممکن است شما قادر نباشید از بیمار شدنتان جلوگیری کنید، شما می توانید این آگاهی را داشته باشید که همراه با بیماری، خطر عود هم می آید و شما می توانید با این پیش آگهی اقدامات پیشگیرانه را جهت جلوگیری از بیمار شدن انجام دهید.

بیماری به عنوان توجیه عود

بیماری می تواند به عنوان یک توجیه عود بسیار قوی عمل کند. وقتی شما بیمار می شوید، استثناهای زیادی در زندگی معمولیتان ایجاد می کنید.

در خانه می مانید و سرکار نمی روید؛ بیشتر از معمول می خوابید و غذاهای متفاوتی می خورید. ممکن است برای رسیدگی بیشتر به خود، خود را توجیه کنید ( برای مثال، « من بیمار هستم، بنابراین اگر بیشتر روز را لم بدهم و تلویزیون تماشا کنم اشکالی ندارد »؛ « من ناخوش هستم پس سزاوار خوردن غذاهای دیگری هستم» ). 

مردم احساس می کنند چون بیمار شدن خارج از کنترلشان است پس اگر در رفتارهای معمولیشان وقفه موقت ایجاد کنند اشکالی ندارد. شما لازم است دقت کنید که وقتی در کارهای روزانه و معمولیتان وقفه موقت ایجاد می کنید، نباید اجازه دهید بیماری، توجیهی برای مصرف مواد شود.

خطرات عود در حین بیماری

وقتی شما بیمار هستید، از لحاظ جسمی ضعیف تر هستید. همچنین ممکن است انرژی ذهنی کمتری برای نگهداری بهبودیتان داشته باشید. علاوه بر فقدان انرژی، برای مبارزه با اختلال سوء مصرف مواد، ممکن است در زمان بیماری با خطرات عود زیر مواجه شوید:

غیبت کردن در جلسات درمانی

غیبت کردن در جلسات دوازده قدم

ورزش نکردن

خطرات عودی که در ادامه به آن اشاره می شود نیز، در زمان بیماری مانند برانگیزان عمل می کنند:

بیشتر مواقع تنها ماندن

بهبودی در بستر ( که یادآور زمان های بعد از مصرف مواد است )

زمان های برنامه ریزی نشده زیاد

رفتارهای سالم

اگرچه همیشه شما نمی توانید از بیمار شدنتان جلوگیری کنید، شما می توانید کارهایی انجام دهید که شانس بیمار شدنتان به حداقل برسد. رفتارهایی که در ادامه به آنها اشاره می شود به بهبودی و سالم ماندن شما کمک می کند:

ورزش منظم ( حتی زمانی که شما احساس می کنید بیمار شده اید، ورزش سبک می تواند برای شما مفید باشد ).

خوردن غذاهای سالم

خواب کافی

کم کردن استرس و فشار روانی

در زمان بهبودی اولیه از مصرف مواد، شما باید از فعالیت هایی که سلامتی شما را در خطر قرار می دهد یا زمان بهبودی شما را به خود اختصاص می دهد، اجتناب کنید. جراحی های انتخابی، درمان های دندانپزشکی جدی، و فعالیت های سنگین ممتد ممکن است منجر به خستگی شما شود و شما را مستعد بیماری کند.

زمان هایی را که در خطر قرار دارید مشخص کنید. با توجه به اینکه زمانیکه شما بیمار هستید امکان عودتان زیاد است، شما باید در مورد علایم بیماری آگاه باشید. جراحت، خستگی، سردرد،  خلط یا گرفتگی صدا می تواند نشانه شروع یک بیماری باشد. حتی برخی چیزها مانند سندرم پیش از قاعدگی می تواند شما را از لحاظ بدنی  ضعیف کند و  امکان عود را بیشتر کند. اگر شما بیمار شدید، سعی کنید با بهبودی سریع در صورت امکان، از اثرات منفی بیماری که با بهبودی شما در تضاد است، جلوگیری کنید. با اقدامات پزشکی مناسب و استراحت کافی می توانید در اولین فرصت ممکن به مسیر بهبودی برگردید. هرچقدر شما احساس قدرت کنید به همان اندازه بهبودیتان نیز قوی تر می شود.

تشخیص استرس

استرس، پاسخ فیزیکی و احساسی به وقایع سخت و ناگوار است. مخصوصا رویدادهای ناگواری که مدت زمان زیادی ادامه می یابند. استرس زمانی تجربه می شود که زندگی انسان با توقعات انسان از خودش  یا توقعات دیگران از او دچار اختلال شود. در برخی  موارد تا زمانیک استرس منجر به ایجاد نشانه های جسمی نشود از آن غافل می مانیم. 

آگاهی از وجود استرس، اولین قدم در کاهش آن است. شما ممکن است در زمان های استرس عادت کرده باشید به سمت مصرف مواد برگردید. یاد گرفتن روش های جدید برای غلبه بر استرس، قسمتی از فرآیند بهبود محسوب می شود.

انگیزه برای بهبودی

اگر از کسانیکه تازه وارد بهبودی شده اند بپرسید؛ که چرا تصمیم گرفته اند مصرف مواد را متوقف کنند، جواب های مختلفی خواهید شنید:

•    من دستگیر شدم و از من خواستند بین قطع مصرف مواد و زندانی شدن، یکی را انتخاب کنم.

•    همسرم می گوید اگر مصرف مواد را متوقف نکنم از من جدا خواهد شد.

•    آخرین باری که مصرف کردم فکر کردم دارم می میرم؛ من می دانم اگر بار دیگر مصرف کنم خواهم مرد.

•    اگر مصرف مواد را متوقف نکنیم بچه هایمان را از ما خواهند گرفت.

•    من 20 سال است که مواد مصرف می کنم؛ الان زمان تغییر فرا رسیده است.

کدام یک از پرسش شونده ها احتمال زیادی وجود دارد که در بهبودی موفق شوند؟ از نگاه منطقی به نظر می رسد افرادی که می خواهند مصرف مواد را بخاطر خودشان متوقف کنند، بهتر درمان می شوند تا آنهایی که می خواهند بخاطر دیگران یا به اجبار دیگران اینکار را انجام دهند.

تحقیقات نشان می دهد، از دلایلی که افراد جهت قطع مصرف می آورند نمی توان پیش گویی کرد که آنها قادر خواهند بود زندگی بدون مصرف مواد داشته باشند.

چیزی که باعث اختلاف در این پیش گویی می شود آنست که آیا آنها می توانند به اندازه کافی پاک بمانند تا منافع یک سبک زندگی متفاوت را ببینند. زمانیکه  در ادامه بهبودی، بدهی زیادی وجود ندارد، روابط با دیگران برقرار شده است، کارها خوب پیش می رود و سلامتی برقرار است، فرد درحال بهبودی خواستار پاک ماندن است.

ترس افراد را وارد درمان می کند، ولی ترس به تنهایی باعث ماندن افراد در بهبودی نمیشود!

 

 



[1]- empty calories

[2] -  هر پیمانه در حدود یک فنجان یا 125 گرم در نظر گرفته شود .

سه‌شنبه ۱۳٩٢/۸/٢۸ | ۳:٢٥ ‎ب.ظ | شیوا مرادی | نظرات ()

درباره وبلاگ

دڪــتـــر شیــــــــوا مرادے، مددکار اجتماعے و جامعه شناس Email▶ shiva.moradi@gmail.com Instagram▶ @shivamoradi_socialworks Channel Book & video▶ @social_works Channel Voice▶ @socialworks Facebook▶ facebook.com/shivayie
منو وبلاگ
موضوعات وب
 
طراح قالب
امکانات وب