مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع
مددکار اجتماعی - پزشک و مشاور اجتماع

درمان دارویی وابستگی به شیشه

در پژوهش‌های متعدد نتایج زیر بدست آمده است :
میزان آزمایش مثبت یا درصد روزهای مصرف متامفتامین:

فلوکستین و ایمی‌پیرامین اثر مشهودی نداشتند.
تعداد موارد مصرف متامفتامین:
فلوکستین اثر مشهودی نداشت.
مقدار مصرف متامفتامین:
آملو دیپین  اثر مشهودی نداشت.
وسوسه:
در مقایسه با پلاسبو، فلوکستین 40 روزانه به‌طور مشهودی وسوسه را کاهش می‌دهد، در حالی که آملودیپین و دزیپرامین و ایمی‌پیرامین تأثیر خاصی نداشتند.
شدت وابستگی و سوء مصرف
آملودیپین اثر مشهودی نداشت.
قطع مصرف
فلوکستین اثر مشهودی نداشت.
مانایی در درمان
فلوکستین، آملودیپین و دزیپرامین اثر مشهودی نداشتند.
در پژوهش دیگری در مقایسه با تجویز ایمی‌پیرامین روزانه 10mg ایمی‌پیرامین 150 میلی گرم روزانه به‌طور مشهودی مانایی در درمان را بالا می‌برد.
نتیجه

فلوکستین شاید در درمان کوتاه مدت، میزان وسوسه را کاهش دهد. ایمی‌پیرامین روزانه 150 احتمالاً در درمان‌های با مدت متوسط، مانایی در درمان را افزایش می‌دهد

1-استفاده از داروهای ضداضطراب، خواب آور و آرام بخش
اضطراب ممکن است یک خصوصیت برجسته ترک کوکایین و تا حد کمتر مواد آمفتامینی باشد. استفاده ازبنزودیازپین ها (خصوصاً بنزودیازپین های طولانی اثر) برای اضطراب یا برای شروع خواب فقط در مراحل اولیه ترک توصیه می شود وباید حداکثر برای دوهفته تجویز شودودر صورت امکان دوز بنزودیازپین به صورت روزانه در مرکز به بیمار داده شود
در ضمن داروهائی مانند انتی سایکوتیک های اتیپیک هم توصیه می شوند
2- ضد افسردگی ها:
برای یک دوره ی طولانی بعدازترک خطر خودکشی برای مصرف کنندگان مت آمفتامین زیاد می باشد البته علت این امر به غیر از افسردگی تحریک پذیری شدید فرد نیز می باشد.در این گروه بازدارنده ها انتخابی  سروتونین بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند چون عود مصرف مواد محرک شایع است. در تجویز SSRIs باید بسیار احتیاط شود زیرا به علت افزایش سطح سروتونین مصرف همزمان این داروها و مواد محرک خطر سمیت سروتونینی را بالا می برد  وبه همین دلیل بعضی از پزشکان به طور انتخابی از داروهای ضد افسردگیهای سه حلقه ای به جز در بیماران مبتلا به اختلال قلبی عروقی جهت درمان استفاده می کنند.
تجویز دارو باید با ویزیت مکرر و پایش نزدیک انجام شود زیرا بیش مصرف ضدافسردگی­های سه­حلقه ای سمیت قلبی ایجاد می کند. از طرفی باید به بیمار آموزش داده شود که تاثیر داروهای ضدافسردگی بعد از 2 هفته شروع می شود و بیماران باید برای پایبندی به رژیم درمانی تشویق شوند
3-استفاده از آنتی سایکوتیک ها
اگر علایم سایکوتیک ظاهر شود، آنتی سایکوتیک های نسل اول مثل فنوتیازینها یا هالوپریدول را میتوان برای کوتاه مدت تجویز نمود (1 یا 2 هفته). جایگاه استفاده از آنتی سایکوتیکهای جدید در طول دوره ترک مواد محرک نیاز به مطالعات بیشتر دارد
دقت کنید:
گرچه اگر علایم سایکوز تداوم یابد یا شدید باشد ارزیابی روانپزشکی فوری و مدیریت درمان سایکوز با استفاده از اصول علمی آن باید انجام شود
داروهایی که در پژوهش‌های اخیر نتایج مثبتی در درمان وابستگی به متامفتامین داشته‌اندداروهای تقویت کننده دوپامینی هستند:

  • بوپره‌پیون:
  • (قرص‌های 75 و 100 میلی‌گرمی و قرص ریتارد 150 میلی‌گرمی) یک ضدافسردگی که بازجذب دوپامین در مغز را مهار می‌کند. این خاصیت شاید این دارو را در درمان وابستگی به متامفتامین و داروهای آمفتامین دیگر مفید سازد. این دارو را می‌توان از 75 میلی‌گرم دوبار در روز یا 100 میلی‌گرم دوبار در روز یا 150 میلی‌گرم (فرم ریتارد آن) یک بار در روز شروع کرد و سپس در صورت نیاز مقدار آن را می‌توان تا حداکثر 400 میلی‌گرم در روز افزایش داد.این دارو دربیماران با شدت وابستگی خفیف تا متوسط (کمتر از 18 روز مصرف درماه)وبیماران با سطح اضطراب پایین تر موتر است.
  • قرص بوپره‌پیون معمولا با نام تجاری زیبان برای ترک سیگار و با نام تجاری ولبوترین برای درمان افسردگی به کار می‌رود.

سرتالین: (قرص‌های 50 و 100 میلی‌گرمی

  • ضدافسردگی که بازجذب سروتونین را سد می‌کند. این خاصیت شاید این دارو را در درمان وابستگی به متامفتامین و سایر مواد آمفتامین دیگر مفید سازد. این دارو با مقدار 25 تا 50 میلی‌گرم در روز شروع می‌شود و سپس بر حسب وضعیت بیمار و بر حسب نیاز و تحمل می‌توان مقدار آن را تا 200 میلی‌گرم در روز با فاصله حداقل
  • یک هفته‌ای افزایش داد.

مُدافینیل

  • یک داروی محرک غیرآمفتامین جدید که برای درمان نارکولپسی  وبیش فعالی همراه نقص تمرکز  به تصویب رسیده است و در حال حاضر برای درمان نقایص شناختی در آلزایمر و علایم منفی در شیزوفرنی تحت مطالعه می‌باشد.
  • مدافینیل به دلایل زیر برای درمان وابستگی به متامفتامین در نظر گرفته شده است:
  • 1) چون محرک است شاید وسوسه و میل به محرک متامفتامین را کاهش دهد.
  • 2) این دارو ظرفیت سوء مصرف پایینی دارد و به نظر نمی‌رسد که اعتیاد ایجاد کند.
  • 3) این دارو شاید تمرکز، هوشیاری روزانه و عملکرد شناختی را در شما بهبود بخشد.
  • 4) شاید خواص ضدافسردگی داشته باشد.
  • 5) اثرات این دارو طولانی‌مدت است و برای 4 ماه بعد از درمان می‌تواند ادامه داشته باشد.

     داروهای ضد دوپامینی غیر مستقیم

  • توپی رامات دارویی که بر سیستم گابا و گلوتامات اثر می‌گذارد و به طور رایج برای درمان صرع به کار می‌رود. به صورت تئوری این دارو می‌تواند همراه با کاهش آزادسازی سطح دوپامین در سیستم‌های گابا و گلوتامات شود.افزایش فعالیت گابا ومهار گلوتامات را ایجاد می کند. این دارو توجه وتمرکز را در بیماران بهبود بخشیدهاماکندی روانی حرکتی را تشدید می کند.
  • باکلوفن(اگونیست گابا)
  • دارویی که آزادسازی برخی نوروترانسمیترها در سیستم عصبی مرکزی از جمله نوروترانسمیتر سیستم گابا را افزایش می‌دهد. و در برخی پژوهش‌ها بر روی حیوانات نشان داده است که باعث کاهش مصرف کوکایین و متامفتامین می‌گردد.
  • گابا پنتین
  • اگونیست گابا بوده ودر برخی پژوهش ها نتایج مثبتی در حفظ بیماران داشته
  • ویگا باترین یاگاماوینیل گابا
  • مهار کننده انزیم تجزیه کننده گابااست پس فعالیت گابا را زیاد می کندوموجب مهار ازادسازی دوپامین در اثر مصرف مواد محرک می شود.اما باعث چند مورد کاهش بینایی در حیوانات پژوهش شده
  • نالترکسون
  • در برخی پژوهش ها وسوسه را کم کرده ومانایی در درمان را بالا می برد

کارودیول، کلونیدین، آتوموکستین و پرازوسین

  • داروهایی که بر نوروترانسمیترهای اپی‌نفرین و نوراپی‌نفرین که دارای نقشی در ایجاد سرخوشی، فعالیت‌های حرکتی و فعال شدن فردو اثرات مثبت مواد محرک هستند اثر می‌گذارند.
  • این داروها قبلا برای استفاده کلینیکی در موارد دیگری به تصویب رسیده‌اند و مکانیسم عملشان به خوبی مشخص شده و ایمن هستند. در پژوهش‌هایی بر روی حیوانات و پژوهش‌های کلینیکی نتایج مثبتی در درمان وابستگی به متامفتامین و داروهای آمفتامین داشته‌اند.

لوبلین

  • دارویی که بر سیستم نیکوتین و دوپامین در سلول‌های مغزی تأثیر می‌گذارد و میزان مصرف متامفتامین در موش‌ها را کاهش داده است.

آریپیرازول

  • دارویی که اخیرآ برای درمان شیزوفرنی به تأیید رسیده است.
  • این دارو بر گیرنده‌های دوپامین مؤثر است و شاید اثرات محرکی متامفتامین را کاهش دهد و بنابراین در پیشگیری از عود آن مؤثر باشد. این دارو در بهبود وضعیت شناختی بیماران شیزوفرنی مؤثر بوده است.
  • دیکلوفناک
  • مهار کننده انزیم سیکلواکسیژناز بوده شاید وسوسه را کاهش دهد

در بیمارانی که شیشه ومواد مخدرمصرف می کنند :بوپره نورفین ومتادون باید تجویز شود.
 نتایج چندان بوپره نورفین در افراد وابسته به مواد محرک خوبی نداشت اما در افراد وابسته به مواد اپیوییدی که به صورت همزمان وابسته به مواد محرک هم باشند؛ شاید داروی مناسبی باشد

اولانزاپین

  • مصرف مواد محرک در بیماران تحت درمان با متادون مطالعه شده است. اولانزاپین باعث کاهش یا قطع مصرف مواد محرک در 53/2% از بیماران شده و سندروم محرومیتی نیز در این افراد مشاهده نشد.
  • نتایج این مطالعه نشان داد که بیماران تحت درمان نگه دارنده با متادون که مواد محرک نیز مصرف می‌کنند را می‌توان روی درمان با اولانزاپین قرار بگیرند. الانزاپین، دارویی است که با متادون نیز تداخل دارویی ندارد.

رسپریدون

  • داروی آنتی سایکوتیک آتیپیک دیگری به نام رسپریدون که یک آنتاگونیست سروتونینی است نیز توانایی بالقوه در درمان وابستگی به مواد محرک دارد. این دارو توانایی بلوک اثرات محرک روانی، عصبی و رفتاری ناشی از مواد محرک و کاهش علایم محرومیت ناشی از کوکایین را در طی مطالعات کوتاه مدت نشان داده است.
  • مصرف قبلی رسپیریدون در افراد کوکایینی داوطلب، شاید حداکثر سرخوشی روانی ایجاد شده بوسیله کوکایین را کاهش دهد.

اعتیاد به انواع مواد:
انواع داروها و تکنیک‌های رفتاری برای کمک به بیماران روی درمان نگه دارنده با متادون برای کاهش مصرف موادمحرک به کار رفته است. در برخی برنامه‌های متادون از تنبیه‌های بتدریج پیشرونده برای جلوگیری از مصرف کوکایین استفاده می‌شود (مثلا کاهش تعداد روزهایی که متادون برای مصرف در خانه، در اختیار بیمار قرار می‌گیرد). در صورت آزمایش مثبت مواد محرک، بیمار مجبور می‌شود که روزانه برای دریافت و مصرف متادون به کلینیک بیاید و سپس مقدار متادون کاهش یافته و سرانجام در صورت ادامه‌ی مصرفِ کوکایین در برخی موارد، بیمار از برنامه متادون اخراج می‌گردد. در هر صورت در یک پژوهش مقایسه‌ای، کاهش مقدار متادون به عنوان تنبیه، بسیار کم اثرتر از افزایش 5 میلی‌گرم روزانه متادن (تا 120میلی گرم روزانه) برای هر آزمایش ادرار مثبت کوکایین بوده است. در مطالعه دیگری نشان داده شده است که در بیماران با مقدار بالای روزانه متادون نیز کاهش مصرف کوکایین دیده نشده است. در مطالعات نشان داده شده که قراردادهای مشروط و دادن پاداش‌های کوچک همراه با کنترل آزمایش ادرار، می‌توانند موارد مصرف کوکایین را کاهش دهند.

پیش سازهای سروتونین مثل ال تریپتوفان داروهایی که بر سیستم گابا ثأثیر می‌گذارند: مثل باکلوفن، گاباپنتین

داروهای تقویتی وگیاهی:

نوتری ریلکس

کوکیوتن

جینگوبیلوبا

وترکیبات امینواسیدی :آلانین، تیروزین وال دوپا

انتی اکسیدان ها

ویتامین ها واملاح

اقدامات توصیه شده در استفاده کننده های دائم

  • - استفاده ازsupplement ها

آنتی اکسیدان ها:

  • گرچه تجویز آنتی اکسیدان ها برای مصرف کننده جنبه درمانی نخواهد داشت اما این مواد از آسیب بیشتر به سلول های عصبی جلوگیری خواهند کرد؛ در تجویز آنتی اکسیدان ها باید دانست که:
  •       ـ استفاده از آنتی اکسیدان ها هیچ گونه تضمینی برای عدم آسیب به سلول های عصبی به وجود نخواهد آورد.
  •        ـ تجویز یک آنتی اکسیدان کافی خواهد بود و نیازی به استفاده از چند نوع آنتی اکسیدان نیست.انواع آنتی اکسیدان شامل ویتامین C، ویتامین E آلفالیپوئیک اسید و ملاتونین
  • تجویز املاح و مکمل ها
  • ـ منیزیم:
  • تجویز منیزیم در کنار سایر مزایایی که ممکن است داشته باشد می تواند از دندان قروچه ناشی از مصرف نیز جلوگیری نماید.
  •  ـ آلانین، تیروزین و L.Dopa :
  •  ـ توصیه به استفاده از بعضی آب میوه ها مانند آب گریپ فروت:
  • آب طبیعی بعضی از میوه ها مانند گریپ فروت می تواند با متوقف نمودن عمل برخی آنزیم های کبد که در متابولیزم آمفتامین ها دخالت دارند، از تأثیرات منفی و عوارض جانبی استفاده دائم از آمفتامین ها بکاهد.

 مصرف مواد محرک مانند شیشه، با آسیب هایی که به مغز وارد می کند با عث می شود درمان اعتیاد به این مواد با درمان اعتیاد به مواد مخدر متفاوت باشد. بعد از قطع مصرف، تا زمان بهبودی کامل؛ که حداقل دوسال طول می کشد. بیمار، مرحله به مرحله مشکلات و علایم مختلفی را تجربه خواهد کرد. ممکن است مشکلاتی که بیمار در هر مرحله درمان با آن برخورد می کند با سایر مراحل متفاوت باشد. اگر درمان وابستگی به مواد محرک را به راهی تشبیه کنیم که از قطع مصرف شروع و به بهبودی خاتمه می یابد، آنگاه نقشه این راه بصورت زیر خواهد بود:

1-       مرحله اول ( قطع مصرف مواد محرک )

هرچند علایم جسمانی بعد از قطع مصرف مواد محرک مختصر است و گاهی اصلا وجود ندارد. به هر حال اگر قرار است بیمار بعد از قطع مصرف، علایم بدنی از خود نشان بدهد، در این مرحله خواهد بود. این مرحله از زمان قطع مصرف شروع می شود و حداکثر تا دو هفته به طول می انجامد. علایم این دوره می تواند پرخوابی ، بی رمقی، کم تحملی، بی قراری و وسوسه های شدید باشد. بیمار در این مرحله از درمان ممکن است برای کاهش علایم نیاز به مصرف داروهایی داشته باشد که توسط پزشک معالج تجویز می شود.

2-       مرحله دوم ( ماه عسل )

در این مرحله که بعد از گذر از مرحله اول شروع می شود. حال عمومی بیمار بسیار رضایت بخش خواهد بود. به همین خاطر به این مرحله ماه عسل گفته می شود. بیمار به قدری احساس بهبودی می کند که ممکن است تصور کند دیگر به درمان نیاز ندارد! در این مرحله وسوسه ها کم و در مواردی ممکن است بیمار از مواد محرک تنفر نیز داشته باشد! با توجه به اینکه این مرحله حداکثر چهار هفته طول می کشد و مرحله بعد از آن ممکن است مرحله ای ناخوشایند باشد، در این مرحله باید بیمار آماده ورود به مرحله بعدی که به آن "دیوار" نیز می گوییم گردد. آماده سازی بیمار برای ورود به مرحله بعد توسط روانپزشک، پزشک و روانشناس صورت خواهد گرفت.

3-       مرحله سوم ( دیوار )

سخت ترین و ناگوارترین مرحله ای است که بیمار ممکن است با آن روبرو شود. شروع این مرحله به معنای اتمام ماه عسل خواهد بود. در این مرحله که بطور متوسط شش هفته بعد از قطع مصرف شروع می شود، بیمار علایم ناخوشایندی را تجربه می کند. متاسفانه اکثریت قریب به اتفاق لغزش ها با شروع این مرحله یا در طی آن صورت می گیرد. به همین خاطر است که اگر از اکثر مصرف کنندگان مواد محرک بپرسید که؛ " آیا تاکنون قطع مصرف داشته اید؟" در جواب خواهند گفت: که "چندین بار! حتی یکماه نیز مصرف نکرده ایم!" و این را از افتخارات خود می دانند! در حقیقت اینها کسانی هستند که باشروع دوره دیوار عود کرده اند!

بی رمقی شدید، دوره های افسردگی شدید، بی قراری، وسوسه های شدید، کاهش تمرکز، و ... از مشکلاتی هستند که بیمار با آنها دست به گریبان خواهد بود. این مشکلات می توانند بقدری شدید و غیر قابل تحمل باشند که حتی خانواده و اطرافیان بیمار نیز از پذیرفتن بیمار سر باز زنند و بیمار را طرد نمایند.

اگر کنجکاو شده اید که بدانید چرا این علایم یک و نیم ماه بعد از قطع مصرف، پیدا می شوند جواب شما می تواند چند جمله ساده زیر باشد: مغز بیمار در حال ترمیم و بهبود از آسیب هایی است که مواد محرک ( شیشه ) به آن زده است و به همین خاطر در حین تغییرات شیمیایی که در مغز در حال رخ دادن است، احساسات و عواطف و روان بیمار به شدت به هم می ریزد.

این دوره متاسفانه شش تا هشت ماه بطول می انجامد و در صورتیکه بیمار در این دوره از مصرف مواد دوری کند انتظار می رود مغزش بهبودی اولیه را به پایان رسانده باشد و شخص وارد مرحله بعدی می شود که از این مشکلات خبری نخواهد بود.

ادامه درمان های روانشناختی و رفتار درمانی، مداخلات روانپزشکی دارویی و غیر دارویی و آموزش خانواده در این دوره می تواند شدت مشکلات بیمار را تا حدود زیادی کاهش دهد.

4-       مرحله چهارم

در این مرحله که بعد از مرحله دیوار شروع می شود. وسوسه ها دیگر به شدت مراحل قبلی نیستند. بیمار با آموخته های خود می بایست از مصرف مواد دور بماند. در صورتیکه بیمار حداقل به مدت دوسال از مصرف مواد دور بماند می توانیم به او مژده دهیم که: مغزش بهبود یافته است.

•        با توجه به مواردی که به آن اشاره شد. همکاری بیمار و خانواده وی، بصورت منظم و مداوم می تواند تضمین کننده بهبود بیمار باشد. متاسفانه با برنامه درمانی در بالاترین استاندارد ها همچنان ممکن است بهبودی بیمار نسبی باشد و هیچگاه بهبودی کامل حاصل نشود. از این جهت مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده هیچگونه تضمینی در جهت نتیجه مداخلات درمانی نمی دهد.

•        در مورد مدت زمان درمان در تعهدنامه به حداقل زمان لازم برای درمان در شرایط کاملا استاندارد اشاره شده است. بدیهی است که مدت زمان درمان می تواند برای هر فرد متفاوت و بسیار بیشتر از حداقل زمانی باشد که در تعهدنامه به آن اشاره شده است. گاها ممکن است درمان سال های سال ادامه یابد.

•        هر بیمار در کنار اعتیاد به مواد ممکن است درگیر بسیاری از بیماری های طبی و روانشناختی دیگر باشد بدیهی است درمان چنین مواردی خارج از تعهدات مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده خواهد بود. درمان چنین مواردی می بایست تحت نظر متخصصین امر و با هزینه خود بیمار صورت گیرد.

•        با توجه به اینکه هزینه خدمات درمانی بیمار بر اساس برنامه ماهانه تنظیم و خریداری می شود. بیمار موظف است هزینه مداخلات درمانی ماهانه را قبل از شروع هر ماه به مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده پرداخت نماید و رسید دریافت کند. این هزینه یا قسمتی از آن تحت هیچ شرایطی بازگردانده نخواهد شد حتی اگر بیمار بعد از تشکیل پرونده در هیچ یک از جلسات درمانی شرکت نکند.

•        بیمار و خانواده ایشان موظف است بر اساس برنامه درمانی طراحی شده در جلسات مرکز درمان سوء مصرف مواد حاضر شوند و در صورت عدم حضور ایشان جلسات جبرانی برگزار نخواهد شد مگر در مواردی که از نظر تیم درمانگر اورژانس تلقی شده و یا عدم برگزاری از طرف مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده باشد.

•        بر اساس برنامه درمانی، از بیماران هر هفته دو تا سه بار تست گرفته می شود. در صورتیکه قیمت تست در بازار افزایش غیرمنتظره داشته باشد، میزان افزایش قیمت محاسبه و به هزینه ماهانه درمان اضافه خواهد شد. در صورتیکه تست کمیاب یا نایاب شود مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده مسئولیتی در این زمینه به عهده نخواهد داشت و برنامه درمانی بدون انجام تست پیش خواهد رفت و عدم وجود تست به معنای شکست درمان نخواهد بود.

•        اگر بیمار در کنار اعتیاد به مواد محرک، اعتیاد به مواد مخدر نیز داشته باشد و بر اساس تشخیص تیم درمانی نیاز به درمان نگهدارنده با متادون پیدا کند. در صورتیکه بیمار بصورت مستند (تست ها و معاینات دوره ای) قطع کامل مصرف مواد محرک داشته باشد هزینه درمان نگهدارنده از ایشان دریافت نخواهد گردید (هزینه درمان نگهدارنده در حال حاضر در مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده یک میلیون ریال معادل یکصد هزار تومان است) در صور تیکه  بیمار در حین درمان نگهدارنده  به سمت مصرف مواد محرک بازگردد، هزینه درمان نگهدارنده بصورت جداگانه محاسبه و از ایشان دریافت خواهد شد. بدیهی است ادامه درمان منوط به پرداخت این هزینه اضافی خواهد بود. درمان نگهدارنده با بوپرکسین رایگان نیست و  از این قاعده مستثنی است.

سه‌شنبه ۱۳٩٢/۸/٢۸ | ۳:٢٩ ‎ب.ظ | شیوا مرادی | نظرات ()

درباره وبلاگ

دڪــتـــر شیــــــــوا مرادے، مددکار اجتماعے و جامعه شناس Email▶ shiva.moradi@gmail.com Instagram▶ @shivamoradi_socialworks Channel Book & video▶ @social_works Channel Voice▶ @socialworks Facebook▶ facebook.com/shivayie
منو وبلاگ
موضوعات وب
 
طراح قالب
امکانات وب